ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଦୁତମାନେ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଇକ୍ଷୁମତୀ ନଦୀକୁ ଆସିଲେ—ଏହି ନଦୀ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ଏହା ବୋଧିଭବନରୁ ବହିଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ, ସେମାନେ ଜଳକୁ ହାତରେ ଧରି ପିଉଥିବା ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହିପରେ, ସେମାନେ ବାହ୍ଲିକ ଭୂମି ଓ ସୁଦାମାନ ପାହାଡ଼କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନିବାସ, ଭିପାଶା ଓ ଶାଲମାଳୀ ନଦୀ ସମେତ ଅନେକ ନଦୀ, ପୋକରୀ, ଝିଲି, ଜଳାଶୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଣି ତଳକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସିଂହ, ବାଘ, ହରିଣ ଓ ହାତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ମହାପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ। ଦୁତମାନେ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ ଗଢ଼ିଯାଇଥିବା ଯାନ ସହିତ, ଶୀଘ୍ରତାରେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଗର ଓ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ପରିବାରର ରକ୍ଷା ଓ ବଂଶର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦୁତମାନେ ଅଦମ୍ୟ ଉଦ୍ୟମରେ ରାତିରେ ଏହି ନଗରକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ବେଳେ ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଉନସଠି ଅଧ୍ୟାୟର କଥା। ଏହି ରାତିରେ ଦୁତମାନେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ଭରତ ଏକ ଅସୁଖଦ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ। ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଭରତ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମହାରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ। ଭରତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ହରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିଲେ। କିଏ ଗୀତ ଗାଇଲେ, କିଏ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଅନ୍ୟେ ଯାତ୍ରା, ହାସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ମିତ୍ରମାନେ ହସି ଓ ମୃଦୁ କଥା କହି ଭରତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଭରତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେନି। ଏକ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ସମ୍ମିଳନରେ ବସି, ଭରତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମିତ୍ର, ତୁମେ କାହିଁକି ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ ଉଠାଉଛ?" ଏହିପରେ, ଭରତ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, "ମୋ ଦୁଃଖର କାରଣ ଶୁଣ।" "ମୁଁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲି—ମୋ ପିତା, ଅସ୍ଥିର ଚୁଲ୍, ଅସଂଗଠିତ ଚେହେରା, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ମଳିନ ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ ମଳିନ ତଳକୁ ଭାସିବା ସମୟରେ, ବାରମ୍ବାର ହାତରେ ତେଲ ପିଇଲେ, ହସୁଥିବା ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲେ।" "ଏପରେ, ତିଳର ମଣ୍ଡା ଖାଇ, ମୁଣ୍ଡ ଓଳାଇ, ଶରୀର ତେଲରେ ଲିପ୍ତ, ପୁନଃପୁନଃ ତେଲରେ ବିଲିନ ହେଉଥିଲେ।" "ମୁଁ ଦେଖିଲି—ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିଯାଇଛି, ଚନ୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି, ଦହିଥିବା ଅଗ୍ନି ଅଚିରେ ନିବିଯାଇଛି।" "ମହାରାଜଙ୍କ ହାତୀର ଦାନ୍ତ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି, ଦହିଥିବା ଅଗ୍ନି ଅଚିରେ ନିବିଯାଇଛି।" "ମୁଁ ଦେଖିଲି—ଭୂମି ଫାଟିଯାଇଛି, ଅନେକ ଗଛ ଶୁଖିଯାଇଛି, ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ ଓ ଧୂଆଁ ଉଡ଼ୁଛି।" "ଲୋହର ରାଜସିଂହାସନରେ ବସି, କଳା ପୋଷାକ ରହି, ମହାରାଜଙ୍କୁ କଳା ଓ ପିତା ପ୍ରକୃତିର ନାରୀମାନେ ହସୁଥିଲେ।" "ସେ ଶୀଘ୍ର ଚଳି, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଧା ଚଳିତ ରଥରେ ଯାଉଥିଲେ।" "ମୁଁ ଦେଖିଲି—ଏକ ଲାଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବିକୃତ ଗତିର ରାକ୍ଷସୀ ଏ ରାଜାକୁ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ।" "ଏପରି ଭୟଙ୍କର ରାତି ଦେଖିଲି; ଏହି ଦୁଃଖଦ ସ୍ୱପ୍ନ ଅନୁସାରେ, ମୁଁ, ରାମ, ରାଜା କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।" "ଗଧା ଚଳିତ ଯାନରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ଲୋକ ଶୀଘ୍ର ଦାହ ଚିତାର ଧୂଆଁ ଦେଖିଥାଏ।" "ଏହି ଅପସକୁନ ଦେଖି, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ; ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉନି; ମୋ ଗଳା ଶୁଖିଯାଇଛି, ମନ ଅସ୍ଥିର।" "ମୁଁ କୌଣସି ଭୟର କାରଣ ଦେଖୁନି, କିନ୍ତୁ ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଛି; ମୋ ଶବ୍ଦ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ମୋ ଛାୟା କମିଯାଇଛି।" "ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରତି ଘୃଣା ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯଦିଓ କୌଣସି କାରଣ ଦେଖୁନି; ଏହି ଅପସକୁନ ଦୁଃଖଦ ସ୍ୱପ୍ନ ଶୁଣି, ଅନେକ ରୂପ ଓ ଅଜଣା ପଥରେ, ମହା ଭୟ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଯାଉନି; ରାଜାଙ୍କ ଅଜଣା ଅବସ୍ଥା ଚିନ୍ତା କରି ମୋ ମନ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଛି।" ଏହିପରେ ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ସତରି ଅଧ୍ୟାୟର କଥା। ଯେତେବେଳେ ଭରତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ବିବରଣା କରୁଥିଲେ, ଦୁତମାନେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରମିତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଖାଲି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରି ରାଜପାଳ ଓ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କର ରାଜା ଓ ପୁତ୍ର ସହିତ ମିଶି, ସମ୍ମାନିତ ହେଇ, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ—"ପୂଜାରୀ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ପଠାଇଛନ୍ତି; ଶୀଘ୍ର ଯାତ୍ରା କର, ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି।" "ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ପୋଷାକ ଓ ଆଭୂଷଣ ଗ୍ରହଣ କର, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଭରତ, ଏହିଗୁଡିକ ତୁମର ମାମାଙ୍କୁ ଦିଅ।" "ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କ ତରଫରୁ ତୁମ ମାମା ପାଇଁ ବିଶ କୋଟି ଓ ତୁମେ, ରାଜପୁତ୍ର, ପାଇଁ ଦଶ କୋଟି ଦିଆଯାଇଛି।" "ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭରତ, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଦେଖାଇ, ଦୁତମାନେ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ—" "ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ରାମ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ହୋଇଛି କି?" "ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ବିବେକଶୀଳ କୌଶଳ୍ୟା, ରାମଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ମାତା, ସେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି?" "ଧର୍ମଜ୍ଞା ସୁମିତ୍ରା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ମାତା, ମଧ୍ୟମ, ସେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି?" "ମୋ ମାତା କୈକେୟୀ, ସ୍ବଚ୍ଛାରେ ଚଳିତ, ଦ୍ରୁତ କ୍ରୋଧୀ, ବିବେକଶୀଳ, ଗର୍ବିତ, ସେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି—ସେ କଣ କହିଛନ୍ତି?" ଏପରେ, ଭରତଙ୍କର ଏହି ସମ୍ମାନିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡିକୁ ଦୁତମାନେ ସମ୍ମାନିତ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।