ଦୂତମାନେ ତେଜରେ ଚଳି, ଏକ ପରିସ୍କାର ଦିବ୍ୟ ଶରଦଣ୍ଡା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଘୁରିବା କଥା ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ଭିଡି ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ନିକୁଳ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନକୁ ଆସି, ଏହି ପବିତ୍ର ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଣାମ କରି, କୁଳିଙ୍ଗ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସଠିକ ସମୟରେ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପବିତ୍ର ଇକ୍ଷୁମତୀ ନଦୀ, ଯାହା ବୋଧିଭବନରୁ ବହିଥାଏ, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ବେଦରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହସ୍ତପାତ୍ରରେ ଜଳ ପିଇଉଛନ୍ତି। ଏହି ଭୂମି ବାହ୍ଲୀକ ଏବଂ ସୁଦାମାନ ପର୍ବତକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁର ବାସସ୍ଥାନ, ବିପାଶା ଏବଂ ଶାଲମାଳୀ ନଦୀ, ଏବଂ ଅନେକ ନଦୀ, ପୋକରି, ଝିଲି, ଜଳାଶୟ, ଏବଂ ଜଳସ୍ଥଳ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସିଂହ, ବାଘ, ହରିଣ, ଏବଂ ହାତୀ ଦେଖି, ମହାପଥରେ ଚାଲି, ମାଲିକଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଏହି ଦୂତମାନେ, ଯାତ୍ରାରେ ଗଡ଼ି ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର, ପର୍ବତ ନିବାସକୁ ବେଗରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ମାଲିକଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ବଂଶର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦୂତମାନେ ଅଭିଗମ୍ୟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ରାତିରେ ଏହି ନଗରକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଉନତିଷ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ରାତିରେ, ଦୂତମାନେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାବେଳେ, ଭରତ ଏକ ଅସୁଖଦ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ। ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଏହି ଦୁଃଖଦ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭରତ ଅତି ବିଷଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସଭାରେ କଥା କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କେହି ସଙ୍ଗୀ ଗୀତ ଗାଇଲେ, କେହି ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନାଟକ, କୋମେଡି ଦେଖାଇଲେ। କିନ୍ତୁ, ମହାନ ଭରତ, ମୌଳିକ କଥା, ହସ୍ୟ, ଏବଂ ମିତ୍ରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏକ ପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀ, ସଭାରେ ବସି, ଭରତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ମିତ୍ର, କାହିଁକି ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧ କରୁନାହିଁ?” ଏହିପରେ, ଭରତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋ ଦୁଃଖର କାରଣ ଶୁଣ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଅସ୍ଥିର ଚୁଲ, ଅସୁଖଦ ଅବସ୍ଥାରେ, ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଏକ ମଳିନ ଦଳା ଜଳାଶୟରେ ପଡ଼ୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସେ ଦଳା ଜଳାଶୟରେ ଭସି, ହସିହସି ହାତରେ ତେଲ ପିଇଉଥିଲେ। ପରେ, ସେ ସେସମ ଚାଉଳ ଦାନା ଖାଇ, ମୁଣ୍ଡ ଝୁଲାଇ, ଶରୀର ତେଲରେ ଲିପ୍ତ, ପୁନିପୁନି ତେଲରେ ଡୁବିଯାଉଥିଲେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ସାଗର ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ଚନ୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି, ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନି ହଠାତ ଶମିତ ହୋଇଯାଇଛି। ରାଜା ହାତୀର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଅଗ୍ନି ଶମିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଭୂମି ଭାଗିଯାଇଛି, ଅନେକ ଗଛ ଶୁଷ୍କ, ପର୍ବତମାନେ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଧୂଆଁ ଉଡ଼ୁଛି। ରାଜା ଏକ ଲୋହା ଆସନରେ ବସି, କଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, କଳା ଏବଂ ପିତା ଚମଡ଼ର ନାରୀମାନେ ହସୁଥିବା ଦେଖିଲି। ତେଜସ୍ୱୀ ରଙ୍ଗର ମାଳା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଧା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଯାଉଥିଲେ। ଏହା ମନେ ହେଲା ଏକ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ବିକୃତ ଆକୃତିର ରାକ୍ଷସୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଉଛି। ଏଭଳି ଭୟାନକ ରାତି ମୁଁ ଦେଖିଲି; ମୁଁ, ରାମ, ରାଜା କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଗଧା ଯୁକ୍ତ ଯାନରେ ଯାଉଛି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ମଶାନ ଚିତାର ଧୂଆଁ ଦେଖିଥାଏ। ଏହି ଅପଶକୁ ଦେଖି ମୁଁ ବିଷଣ୍ଣ, ତୁମେ ମୋର ସମ୍ମାନ ପାଉନାହିଁ; ମୋର କଣ୍ଠ ଶୁଷ୍କ, ମନ ଅଶାନ୍ତ। ମୁଁ କୌଣସି ଭୟର କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ, ତଥାପି ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଛି; ମୋର ଶବ୍ଦ ଅପ୍ରଭା ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଛାୟା କମିଯାଇଛି। ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରତି ଅପ୍ରସନ୍ନ ଅନୁଭବ କରୁଛି, କିନ୍ତୁ କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହି ଅପଶକ ସ୍ୱପ୍ନ ଶୁଣି, ଅନେକ ଆକୃତି ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ମୋର ହୃଦୟରୁ ଭୟ ଯାଉନାହିଁ। ଏବେ, ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ସତରି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଭରତ ସ୍ୱପ୍ନର ବର୍ଣ୍ନନା କରୁଥିବାବେଳେ, ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କର କ୍ଲାନ୍ତି ହସ୍ତୀ ନେଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପାଳ ଏବଂ ନଗରକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଖାଳି ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ଧରି, ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ: “ପୁରୋହିତ ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ; ଦ୍ରୁତ ଚାଲ, ଏକ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ କାମ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ଜାମା ଏବଂ ଆଭୂଷଣ ଗ୍ରହଣ କର, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଭରତ, ଏବଂ ଏହା ତୁମର ମାମାଙ୍କୁ ଦିଅ। ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ତରଫରୁ ତୁମ ମାମାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ କୋଟି ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ କୋଟି ଅଛି।” ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭରତ, ମିତ୍ରମାନେ ପ୍ରତି ଆସ୍ତାନୁଭୂତି ଦେଉଥିବା, ଦୂତମାନେ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପଚାରିଲେ: “ମୋର ପିତା ରାଜା ଦଶରଥ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ରାମ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଛି କି? ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ବୁଦ୍ଧିମତୀ, ଧର୍ମଦ୍ରଷ୍ଟା କୌସଲ୍ୟା, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ମାତା, ଅସୁସ୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି କି? ଧର୍ମଜ୍ଞା ସୁମିତ୍ରା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମାତା, ମଧ୍ୟମ ଜନନୀ, ଅସୁସ୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି କି?” ଏଭଳି ଦୂତମାନେ ଯାତ୍ରା କରି, ଭରତର ଦୁଃଖଦ ସ୍ୱପ୍ନ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ ଜଣା ଦେଇ, ରାଜପାଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଆଶଙ୍କା ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ।