ଏହି କାହାଣୀରେ, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଟି ଜନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା। ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସାପ, ପକ୍ଷୀ, ଘୋଡା, ଓ ଜଳଚର ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଘୋଡା ବିଶେଷ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା। କୌଶଳ୍ୟା, ତାଙ୍କର ମାତୃକା, ସେହି ଘୋଡାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦର ସହିତ ତିନିଟି ଛୁରିରେ ଘୋଡାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେହି ରାତି, କୌଶଳ୍ୟା ଏକ ସ୍ଥିର ମନରେ ପକ୍ଷୀ ସହିତ ବିତାଇଥିଲେ, ଏବଂ ହୋଟ୍ର, ଅଧ୍ବର୍ୟୁ, ଏବଂ ଉଦ୍ଗାତ୍ର ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ହାତ ଧରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଯାଇଥିଲେ। ପ୍ରାଥମିକ ଯଜ୍ଞରେ, ଯଜ୍ଞପାତ୍ର ଏକ ଚରମ ପ୍ରାଣୀର ଚର୍ବିକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ରାଜାଙ୍କୁ ନିରାପଦ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ସୋର୍ଯ୍ୟର ଧୁଆଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୂଷଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ସଂଖ୍ୟା ମାନ୍ୟ ୧୬ ପ୍ରାଣୀ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରାଗଲା, ଯାହା ଏହି ଯଜ୍ଞର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହେଲା। ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳ ଗଛର ଶାଖାରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ପାଇଁ ଗାଁ ରେଡ଼ର ଏକ ପାତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଯଜ୍ଞ ତିନି ଦିନ ଚାଲିଥାଏ, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଦିନକୁ କାଟୁଷ୍ଟୋମା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଉକ୍ଥ୍ୟ, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦିନ ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେଉଛି, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ରାଜା, ତାଙ୍କର ଲିନେଜକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ, ହୋଟ୍ରକୁ ପୂର୍ବ ଦିଶା, ଅଧ୍ବର୍ୟୁକୁ ପଶ୍ଚିମ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ, ଏବଂ ଉଦ୍ଗାତ୍ରକୁ ଉତ୍ତର ଦିଶାରେ ଦିଆଗଲା। ଏହା ଏକ ସ୍ଥାପିତ ଦାନ, ଯାହା ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି। ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ରାଜା ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଶ ଦିଆଗଲା। ସେହି ଦାନ କରିବା ପରେ, ଦଶରଥ ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଏବେ ନିରାପଦ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଆମେ ଏହି ଭୂମି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।" ସେମାନେ ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗା ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦଶ ହଜାର କୋଟି ଗୋଟିକୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ଦଶ କୋଟି ସୁନା ଓ ଚାରିଗୁଣ ରୁପା ଦିଆଗଲା। ପରେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେହି ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବିଭାଜିତ କରିଥିଲେ। ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗ ଓ ବାସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସଠିକ ଭାବରେ ଦାନ ବିଭାଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଦିଆଗଲା। ସେହି ସମୟରେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ବିନମ୍ରତାର ସହ ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହି ଦାନ କରିଥିବା ହିତକାରୀ ରାଜା ଦଶରଥ, ଏହି ବଡ଼ ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା କଷ୍ଟ ସାଧନା କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ତାଙ୍କର ସଂସ୍କୃତି ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ରାଜା ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, "ତୁମେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ତୁମର ଲିନେଜକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।" ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବଡ଼ ଦେବାରେ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ଏହିପରି, ରାଜାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଯଜ୍ଞର ମାଧ୍ୟମରେ, ତାଙ୍କର ଘରେ ଚାରି ପୁଅ ହେବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା। ଏହି ମହାନ କାହାଣୀରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞ ଓ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖାଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ।