ମୁଁ ଜଳରେ ଘଡ଼ି ଭରାଯିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲି, ଏହାକୁ ହାତୀ ଭାବି, ମୁଁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ହାଣିଲି। ଯବେ ମୁଁ ନଦୀକୂଳରେ ଗଲି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଜଣେ ତପସ୍ବୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ମୋ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ବିଦୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଚାଲିଯାଇଛି। ମୁଁ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ହାତୀକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜଳରେ ଲୋହା ଅସ୍ତ୍ର ହାଣିଥିଲି; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ତାଙ୍କର ନିଜ କଥା ଶୁଣି, ଯେତେବେଳେ ସେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଜୀବନସ୍ଥଳରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଉଖିଡ଼ିଲି। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଉଖିଡ଼ିବା ପରେ, ସେ ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଆପଣମାନେ, ଦୃଷ୍ଟିହୀନ, ବିଷାଦରେ ତାଙ୍କୁ ଶୋକ କରିଲେ। ଅଜାନି ଭାବରେ, ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ମୋ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକସ୍ମିକ ଆହତ ହୋଇଛି; ଏହି ଦୁଃଖଦ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ମୁଁ ଆଶା କରିଛି, ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଦୟା ପାଇବି। ଏହି କ୍ରୂର କଥା ଶୁଣି, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ବାସ ନେଇ, ଦୁଃଖରେ ଜଳି, ତପସ୍ବୀ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ବିଷାଦ ଦମନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ବାସ ନେଇ, ଦୁଃଖରେ ଅତିରିକ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭାଶାଳୀ ତପସ୍ବୀ ମୋତେ କହିଲେ, ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲି। ରାଜା, ତୁମେ ନିଜେ ଏହି ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଦେଖାଇନଥିଲେ, ତୁମର ମୁଣ୍ଡ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ଶତ ହଜାର ଖଣ୍ଡରେ ଭାଗିଯିବା ଥିଲା। ରାଜା, ଏକ ଅଜାନା ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାଣିସାରି ମାରିଦେଇଲେ, ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରୁ ପତିତ ହେବେ। ଏକ ତପସ୍ବୀ ଯଦି ନିଶ୍ଚଳ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ, ଏବଂ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଉପରେ ଜାଣିସାରି ଅସ୍ତ୍ର ହାଣିଦେଇଲେ, ମୁଣ୍ଡ ସାତ ଭାଗରେ ଭାଗିଯିବା ଫଳ ମିଳେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଅଜାନି ଭାବରେ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ତୁମେ ବଞ୍ଚିଛ; ନାହିଁ ହେଲେ, ଆଜି ରଘୁବଂଶର ନାଶ ହେଇଯିବା ଥିଲା—ତୁମେ କିପରି ରହିପାରିବେ? ରାଜା, ଆମକୁ ତାହାଠାରେ ନେଇଯାଅ; ଆମେ ଆଜି ଆମ ପୁଅଙ୍କୁ ଶେଷଥର ପାଇଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ତାଙ୍କର ଶରୀର ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ, ମୃଗଚର୍ମ ବିକ୍ଷିପ୍ତ, ଭୂମିରେ ଅଚେତନ ଭାବରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେ ଧର୍ମର ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତାପରେ, ମୁଁ ଏକା ଏହି ଦୁଇ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଜଣକୁ ସେଠି ନେଇଯିଲି; ମୁଁ ତପସ୍ବୀ ଓ ତାଙ୍କର ଜନନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଦେଲି। ତପସ୍ବୀ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ଏହି କଥା କହିଲେ: "ମୁଁ କି ତୁମ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ପୁଅ? ତୁମ ମାତାକୁ ଦେଖ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; କାହିଁକି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରୁନାହିଁ, ମୃଦୁ କଣ୍ଠୀୟ ପୁଅ? କଥା କର।" ଆମେ କି ତୁମ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ପୁଅ? ତୁମ ମାତାକୁ ଦେଖ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; କାହିଁକି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରୁନାହିଁ, ମୃଦୁ କଣ୍ଠୀୟ ପୁଅ? କଥା କର। "ଯେଉଁ ମଧୁର କଣ୍ଠୀୟ ଶବ୍ଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷା, ବିଶେଷ ରାତିରେ, ମୁଁ ଏବେ କାହାପାଖରୁ ଶୁଣିବି, ଯାହା ମୋ ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ?" "ଯେଉଁ ମୁଁ ସନ୍ଧ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ଅର୍ପଣ କରି, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରେ ଆସିବା ପୁଅ ପାଇଁ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ଏବେ କିଏ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରିବ?" "ଏବେ କିଏ ମୂଳ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଆଣି, ମୋତେ, ଅନାଥ, ଅସହାୟ, ଅତିଥି ସ୍ନେହରେ ଖାଇବାକୁ ଦେବ?" "ପୁଅ, କିପରି ମୁଁ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିହୀନ, ବୃଦ୍ଧ, ତପସ୍ବୀ ମାତାକୁ, ଦୁଃଖିତ ଓ ପୁଅ ଆଶାରେ ତ୍ରାସିତ, ଦେଖିବି?" "ପୁଅ, ଯମର ଗୃହକୁ ଯାଉନାହିଁ; ଆମେ ଆସନ୍ତା କାଲି ତୁମ ମାତା ସହିତ ଏକାସାଥି ଯିବା।" "ଏହି ଦୁଃଖରେ ଦୁଇଜଣ, ଅନାଥ, ଅରଣ୍ୟରେ ଦୟାଳୁ, ଶୀଘ୍ର ତୁମ ବିନା ଯମର ଲୋକକୁ ଯିବା।" "ତାପରେ, ମୁଁ ବୈବସ୍ବତଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହି କଥା କହିବି: 'ଧର୍ମର ରାଜା ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରୁନ୍ତୁ; ଏହି ମୋ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ବଳ ଦିଅନ୍ତୁ।'" "ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପ୍ରକାଶମାନ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଏମିତି ଏକ ଅକ୍ଷୟ ଭୟହୀନ ବର ଦେବା ଉଚିତ୍, ମୋପରି ଏମିତି ଦୟା କରି।" "ପୁଅ, ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଅନ୍ୟାୟରେ ଅନ୍ୟେ ମାରିଦେଇଛି, ଏହି ସତ୍ୟରେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କର।" "ପୁଅ, ତୁମେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ସେହି ସୂର୍ବୀରମାନେ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛେଇ ନାହିଁ ଓ ଶତ୍ରୁ ପ୍ରତି ମୁହାଁ ଦେଇ ପଡ଼ିଥିବା।" "ପୁଅ, ତୁମେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ସଗର, ଶୈବ୍ୟ, ଦିଲୀପ, ଜନମେଜୟ, ନହୁଷ, ଧୁନ୍ଧୁମାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।" "ତୁମେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠ, ଭୂମି ଦାନ କରିଥିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା, ଏବଂ ଏକ ପତ୍ନୀରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ଯାନ୍ତି।" "ପୁଅ, ତୁମେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିଥିବା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିବା, ଏବଂ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କେହି ଅଶୁଭ ସ୍ଥାନକୁ ଯାନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଲୋକ ତୁମେ, ମୋ ସାକା, ମାରିଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।" ଏଭଳି, ସେ ଏଠି ଦୁଃଖରେ ଆବେଶ, ପୁନଃପୁନଃ ଶୋକ କରୁଥିଲେ; ତାପରେ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ, ପୁଅ ପାଇଁ ଜଳ ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ଏହାପରେ, ତପସ୍ବୀଙ୍କର ପୁଅ, ନିଜ କର୍ମରେ, ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, କର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ। ତାପରେ, ତପସ୍ବୀଙ୍କର ପୁଅ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସେମାନେ ସହିତ କଥା କହିଲେ: "ଆପଣମାନେ ଯେପରି ମୋ ସେବା କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏକ ବଡ଼ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି; ଶୀଘ୍ର ଆପଣମାନେ ମୋ ଗୃହକୁ ଆସିବେ।" ଏଭଳି କହି, ତପସ୍ବୀଙ୍କର ପୁଅ, ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଗଲେ।