ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଇଥିଲା। ଦିନ ପରେ ଦିନ, କୌଶଳୀ, ଦାଇତ୍ୱ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଦକ୍ଷ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଛଉ ବେଦାଙ୍ଗରେ ଅବଗତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଓ ଶିଳ୍ପରେ କୌଣସି ଅବଗତି ଅଭାବ ନଥିଲା। ଯଜ୍ଞକୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇଁ ବିଲ୍ବ ବୃକ୍ଷରୁ ତିନି ଓ ଖଦୀର ବୃକ୍ଷରୁ ତିନି ପୋଷ୍ଟ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି, ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ ବୃକ୍ଷରୁ ଏକ ଓ ଦେବଦାରୁ ବୃକ୍ଷରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ତିଆରି ହେଲା। ସମସ୍ତ ପୋଷ୍ଟଗୁଡିକୁ ସୁନ୍ଦର ତାରା ଓ ଗହନାରେ ସଜାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ପୋଷ୍ଟଗୁଡିକୁ ବିଶେଷ ଗାହଣା ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ସଜାଇଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଆକାଶରେ ରହିଥିବା ସତ୍ୟ ବୃହତ୍ତର ଗ୍ରହଣୀଙ୍କ ସମାନ ଚମକୁଥିଲା। ବ୍ରିକ୍ସଗୁଡିକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ମାପ ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା, ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନି ସେଠାରେ ଏକାଧିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଗିଥିଲା। ଏହି ଯଜ୍ଞ ଲାଗି ବିଶେଷ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଘୋଡା, ଜଳଚର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନୁସାରିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଘୋଡା ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଣି ଥିଲା। କୌଶଳୀ ତାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେବା କରି, ତିନୋଟି ଛୁରୀ ସହିତ ତାହାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। କୌଶଳୀ ଏକ ସ୍ଥିର ମନୋଭାବରେ ସେଠାରେ ରାତି ଗୁଜାର କଲେ। ହୋତ୍ର, ଅଧ୍ବର୍ୟୁ ଓ ଉଦ୍ଗାତ୍ର ରାଜାଙ୍କର ରାଜମାହିଳାଙ୍କ ସହ ହାତ ଧରି, ଅନ୍ୟ ଏକ ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି। ଯଜ୍ଞକାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପକ୍ଷୀର ଚର୍ବିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ରାଜାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଥାସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଘୋଡାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଚତୁଷ୍ଟୋମ କ୍ରମରେ ଗଠିତ ହେଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଉକ୍ଥ୍ୟା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପନ୍ନ ହେଲା। ରାଜା ଦଶରଥ ହୋତ୍ରକୁ ପୂର୍ବ, ଅଧ୍ବର୍ୟୁକୁ ପଶ୍ଚିମ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉଦ୍ଗାତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯଜ୍ଞ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ଜମି ଦେଲେ, ଯାହା ସେମାନେ ନିଜେ ଚାଲାଇ ପାରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଆମେ ଏହି ଜମିର କିଛି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।" ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଯାହା ରାଜା ଦଶରଥ ସ୍ୱୀକାର କରି, ତାଙ୍କୁ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗୋଟିକି ଗୋଠା ଦେଲେ। ତାପରେ, ସେ ଦଶ କୋଟି ସୁନା ଓ ଚାରିଗୁଣ ଚାନ୍ଦୀ ଦେଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବାଣ୍ଟିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ବର୍ଦ୍ଧନ ଦେଲେ। ଏହି ଦାନ ଓ ଦୟାରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ଏକ ଅତି ପ୍ରଶଂସା ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ। ସେ ଋଷିୟଶ୍ରଙ୍ଗକୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଯାହା ତୁମର ପରିବାରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।" ତାହାର ଉତ୍ତରରେ, ଋଷିୟଶ୍ରଙ୍ଗ କହିଲେ, "ହଁ, ରାଜା, ତୁମେ ଚାରି ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯେମାନେ ତୁମର ପରିବାରକୁ ଗରିମା ଦେବେ।" ଏହି ଭାବରେ, ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କର ପରିବାରକୁ ଗରିମା ଦେବାର ଆଶାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।