ଏହିପରି ଭାବେ, ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାଗୃତ ହେଇ, ସେ ନିଜର ନିଦ୍ରା, ଅଳସ୍ୟ ଓ ଯାତ୍ରାର କ୍ଲାନ୍ତିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଠି, ନଦୀର ଶୁଭ୍ର ଜଳକୁ ଛୁଇଁ, ଋଷିମାନେ ଦେଖାଇଦେଇଥିବା ପଥରେ ଚଳି, ଚିତ୍ରକୂଟ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଭଳି ସମୟରେ, ସୌମିତ୍ରିଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରି, ରାମ, କମଳ ନୟନି ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବୈଦେହୀ, ଦେଖ, ସମସ୍ତ ଚାରିପାଖରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଫୁଲେଇଁ ଅଗ୍ନି ସମ ଦେଖାଯାଉଛି, ଶିତକାଳ ଶେଷରେ ଶିମୁଲ ଗଛ ନିଜ ଫୁଲର ଭାରକୁ ବହୁଁଛି। ଏଠି ଫୁଲିଥିବା ଭଲ୍ଲାତକ ଗଛମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଛୁଆଁନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଫଳପତ୍ରରେ ନମିଯାଇଛି; ନିଶ୍ଚୟ, ଏଠି ଆମେ ବସିବାକୁ ପାରିବୁ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼ରୁ ଝୁଲୁଥିବା ମାଛା ଆକାରର ମଧୁମକୁ ଭରିଥିବା ମଧୁଚକ୍ର। ଏଠି ନଟ୍ୟୂହ ପକ୍ଷୀ ଡାକୁଛି, ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ମୟୂର ଡାକୁଛି, ଏହି ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନରେ ଫୁଲର ଶେଯ୍ୟାରେ ଆବୃତ। ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖ, ଏହାର ଶିଖର ଉଚ୍ଚ ଓ ଆକାଶସ୍ପର୍ଶୀ, ହାଥୀ ଦଳ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ତର ଅନେକ ରୂପରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ସମତଳ ଭୂମିରେ, ଅନେକ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଆମେ ଏଠି ଆନନ୍ଦ କରିବା, ପ୍ରିୟେ, ଚିତ୍ରକୂଟ ର ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ।" ଏହିଭଳି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେଇ ସେମାନେ ମନମୋହକ ଚିତ୍ରକୂଟ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, ମୂଳ ଓ ଫଳର ସମୃଦ୍ଧି, ଝିଲିକ ଓ ଜଳାଶୟର ଶୋଭା ଦେଖିଲେ। ରାମ କହିଲେ, "ପ୍ରିୟେ, ଏହି ଶୁଭ୍ର ତୀର ଅନେକ ଗଛ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ, ମୂଳ ଓ ଫଳରେ ପ୍ରଚୁର, ଏଠି ଆମ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏଠି ପାହାଡ଼ର ଶିଳା ଉପରେ ମହାମୁନିମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠି ଆମେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଦରକାର, ଏଠି ଆମେ ଆନନ୍ଦ କରିବା।" ସୀତା, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହସ୍ତ ଯୋଡି ବିନୟରେ ମହାମୁନି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ମହାମୁନି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସମ୍ମାନ ଦେଇ "ବସ" ବୋଲି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ତାପରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ, ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇ, ମୁନିଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ରାମ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ତମ କାଠ ଆଣ; ଏଠି ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରୟ ତିଆରି କର, କାରଣ ମୋର ହୃଦୟ ଏଠି ବସିବାକୁ ଚାହେ।" ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୌମିତ୍ରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାଠ ଆଣି, ଏକ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ପତ୍ର ଛାପର ତିଆରି କଲେ। ଏହି ଛାପର ଦେଖି ରାମ, ନିଜ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୌମିତ୍ରି, ଏଠି ଆମେ ମୃଗମାଂସ ଅର୍ପଣ କରିବା; ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ନିବାସ ସ୍ଥାପନ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଦରକାର। ଏପରି ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହା ହେଉଛି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏକ କୃଷ୍ଣମୃଗ ହତ୍ୟା କରି ଶୀଘ୍ର ଆଣ, କାରଣ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।" ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବୁଝି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ ପବିତ୍ର କୃଷ୍ଣମୃଗ ବଧ କରି, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ସମର୍ପିତ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପକାଯାଇ, ରକ୍ତ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଭଲ ପୋଡ଼ାଯିବା ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାନୁଭାବ, ଏହି କୃଷ୍ଣମୃଗ ଏବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାକା, ଆପଣ ଦେବତାମାନେ ପରି ଏହି ବଳି ଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ କ୍ରିୟାର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।" ତାପରେ ଆତ୍ମସଂୟମୀ, ଧାର୍ମିକ ଓ ବେଦମନ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ରାମ, ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଶୁଭ୍ର ଓ ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ରାମ ଆଶ୍ରୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ବୈଶ୍ୱଦେବ, ଉଗ୍ର ଓ ବୈଷ୍ଣବ କ୍ରିୟା କରି ନିବାସ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଉତ୍ତମ ଦାନ କରି, ପାପ ନାଶ କଲେ। ରାଘବ ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯୋଗ୍ୟ ବେଦି, ଦେବସ୍ଥାନ, ଶୈଳୀ ଓ ପୂଜାସ୍ଥଳୀ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ବନ ଫୁଲମାଳା, ଫଳ, ମୂଳ, ପକା ମାଂସ, ଜଳ, ଦର୍ଭ ଓ ସମିଧ ଭଳି ବେଦ ପ୍ରକାଶିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ରାଘବ ଓ ସୀତା ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ଶୁଭ୍ର ଚିହ୍ନ ଭିତରେ ଶୋଭିତ ଛାପର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସୁନ୍ଦର ପତ୍ର ଛାପର, ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ଓ ବାୟୁରୁ ରକ୍ଷିତ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରହିବାକୁ ଯାଇଲେ, ଯେପରି ଦେବମଣ୍ଡଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଭାଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହି ଅତିଶୟ ଉତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟରେ, ଯାହା ପ୍ରାଣୀ, ମୃଗ, ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦଳରେ ଶୋଭିତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସଂଯମ ଭାବରେ ବାସ କଲେ। ଏହି ମନୋହର ପାହାଡ଼ ଓ ପବିତ୍ର ମାଲ୍ୟବତୀ ନଦୀ, ଯେଉଁଠାରେ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ ଖେଳୁଥିଲେ, ରାମ ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଅନ୍ତଃକରଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ନଗର ଛାଡ଼ିବାର ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। ଏଉଁପରି ଚିତ୍ରକୂଟ ର ଅନନ୍ୟ ଶୋଭା ଓ ଶାନ୍ତିରେ ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବସିଥିଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯାଏଁ ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁହା, ଯେତେବେଳେ ରାମ ଦକ୍ଷିଣ ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେଉଁଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ଭରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା, ପ୍ରୟାଗରେ ବସିବା ଓ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହାପରେ, ସୁମନ୍ତ୍ର, ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ପରେ, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋକ୍ତ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।