ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ "ଏହିପରି ହେଉ" ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଇ ଓ ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ସେ ମହାର୍ଷି ଅପସରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ପଛରେ, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଆମେ ବଡ଼ ଧନ୍ୟ, ଏପରି ମହାତ୍ମା ଆମେ ଉପରେ ଏତେ କୃପା କରୁଛନ୍ତି।" ଏଭଳି ଦୁଇ ଭାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏକାଠି ଆଲୋଚନା କରିଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସେମାନେ କଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ। ତେବେ, ତୀବ୍ର ବେଗରେ ବହୁଥିବା କଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କର ଦୁଇଁଜଣ ମିଶି କଠର ଆଉ ଶୁଖିଲା ବାଁଶ ଓ ତାଳମୂଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବଡ଼ ଦୌଳି (ବା ତିର) ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଭଲ ଭାବେ କାଟି, କାନ୍ତି ଓ ଜମ୍ବୁ ଗଛର ଡାଲି ବି ନେଇ ଏକ ସୁବିଧାଜନକ ଆସନ ତିଆରି କଲେ। ଏଠାରେ, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ସ୍ନେହର ସହିତ ସୀତାଙ୍କୁ ଏମିତି ବସାଇଲେ, ଯେପରି ଭାଗ୍ୟର ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସାଯାଏ। ତାଙ୍କ ଧନୁଷ, ବାଣ, ସୀତାଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଂଶୁକ ଦୌଳି ଉପରେ ରଖିଲେ। ରାମ ଏହି ଦୌଳିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୁଣୀର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ରଖି, ପ୍ରଥମେ ସୀତାଙ୍କୁ ବସାଇ, ଦୁଇଁଜଣ ଦୌଳିକୁ ଧରିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଦଶରଥଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣ ପୁଅ ଦୌଳି ଉପରେ ଚଢ଼ି କଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ଆଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ନଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସୀତା ନମ୍ର ହୃଦୟରେ ନଦୀକୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ନିରାପଦରେ ଏଠାରୁ ପାର୍ହୁ, ମୋର ପତିବ୍ରତ ଧର୍ମ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରୁହୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ହଜାର ଗାଈ ଓ ଶତ ଘଡ଼ି ମଦ ଦେଇ ପୂଜିବି।" "ଏହି ବିଦାୟ ନେଉ, ଯେତେବେଳେ ରାମ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସୁରକ୍ଷିତ ନଗରକୁ ଫେରିବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃ ପୂଜିବି," ବୋଲି ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ସୀତା କଳିନ୍ଦୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତେବେ, ସୁନ୍ଦରୀ ସୀତା ଦୌଳି ଉପରେ ଚଢ଼ି ଜଳରେ ତରଙ୍ଗ ଓ ଆଲୋକରେ ମଣିମାୟ ଏହି ତୀବ୍ର ବେଗର କଳିନ୍ଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦକ୍ଷିଣ କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତଳକୁ ଅନେକ ଗଛ ଲଗା ଥିବା ଏହି ଯମୁନା ନଦୀ ଉପରେ ଦୌଳି ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଯମୁନାବନ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଘନ ଓ ଢାଳିଆ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବସିଲେ, ଯାହା ଶିତଳ ଓ ହରିତ ପତ୍ରରେ ଢାକା। ଏହି ବଟବୃକ୍ଷ ପାଖକୁ ଯାଇ, ବୈଦେହୀ କହିଲେ, "ମହାବୃକ୍ଷ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୋର ପତିବ୍ରତ ଧର୍ମ ସଫଳ ହେଉ, ମୁଁ ପୁନି କଉସଲ୍ୟା ଓ ମହାନ୍ୟ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି।" ଏଭଳି ଯୋଡ଼ି ହାତରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସୀତା ନିଜ ଅନୁରୋଧ ରଖିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଦୟାଳୁ ଓ କାର୍ଯ୍ୟନିଷ୍ଠ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଭାରତଙ୍କ ଭାଇ, ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଆଗକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ପଛରୁ ଆସିବି। ସୀତା ଯେ କୌଣସି ଫଳ ବା ଫୁଲ ଚାହାଁନ୍ତି, ତାହା ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଅ।" ଏଭଳି ତିନିଁଜଣ ଏକାଠି ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ସେଠି ସୀତା ଦୁଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେପରି ଦୁଇ ଦନ୍ତିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହିଳା ହାତୀ, ଚାଲିଥିଲେ। ସେ ବେଳେ ବେଳେ ନୂତନ ଫୁଲ ଓ ଗଛ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ। ସୀତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନଦୀ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରଙ୍ଗବିରଙ୍ଗ ଚରୁ ଓ ହଂସ, କ୍ରଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀମାନେ ଡାକୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ନଦୀର ଶୋଭା ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏଠାରୁ ଏକ କ୍ରୋଶ ଆଗକୁ ଚାଲି, ଦୁଇଁଭାଇ ଅନେକ ମୃଗ ଶିକାର କଲେ, ଯମୁନାବନରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲେ। ମୟୂର, ହାତୀ ଓ ଅନେକ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଥିବା ସୁନ୍ଦର ବନ ଉପଭୋଗ କରି, ଏକ ମନୋହର ନଦୀପାର୍ଶ୍ୱ ଉଦ୍ୟାନରେ ଯାଇ, ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ବସିଲେ। ଏହିପରି ଅନୁଭବ ପରେ ଏଠି ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ଛପନ ତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାତି ଶେଷ ହେଲା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏଉଁଠି ଶୁଅଥିଲେ। ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଜଗାଇଲେ, "ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଏହି ବନର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମଧୁର ସ୍ୱର ଶୁଣ, ଏବେ ଆମେ ଆଗକୁ ଯିବାର ସମୟ।" ଭାଇଙ୍କ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଡାକରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଦ୍ରା, କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଯାତ୍ରାର ଶାରୀରିକ ଅଳସତା ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ସମସ୍ତେ ଉଠି, ନଦୀର ଶୁଭ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମୁନିମାନେ ଦେଖାଇଦେଇଥିବା ଚିତ୍ରକୂଟ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ଠିକ୍ ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଯିବାକୁ ତୟାରି ହେଉଥିବା ବେଳେ, ରାମ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବୈଦେହୀ, ଚାରିପାଖରେ ଦେଖ, ଗଛମାନେ ଫୁଲରେ ମଣିମାୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଶିଶିର ଶେଷରେ ସିମୁଲ ଗଛ ନିଜ ଫୁଲର ଭାରରେ ଝୁକିଯାଇଛି।" "ଦେଖ, ଏଠାରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଭଲାତକ ଗଛ ଫଳ ଓ ପତ୍ରର ଭାରରେ ଝୁକିଯାଇଛି, ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ଆମେ ବସିପାରିବା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼ରେ ଝୁଲିଥିବା ଡାଲି ଡାଲି ମଧୁମାଛର ଚଟାଣ ଦେଖ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧୁରେ ଭରିଯାଇଛି।" "ଏଠାରେ ନଟ୍ୟୂହ ପକ୍ଷୀ ଡାକୁଛି, ମୟୂର ତାହାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି, ଏହି ମନୋହର ଫୁଲର ଶଯ୍ୟାରେ ଆଛନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଉଚ୍ଚ ଓ ଅନେକ ପଶୁପକ୍ଷୀର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଛି, ତାହାର ଅନେକ ଢାଳି ଓ ଶୋଭା ଅନନ୍ୟ।" "ଏହି ସମତଳ ଭୂମି ଅନେକ ଗଛରେ ଢାକା, ଏଠାରେ ଆମେ ଚିତ୍ରକୂଟ ତୀର୍ଥରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିପାରିବା।" ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଚାଲି, ସେମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଚିତ୍ରକୂଟ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, ମୂଳ ଓ ଫଳର ସମୃଦ୍ଧି, ସୁନ୍ଦର ଝିଲି ଓ ଜଳ ଥିଲା। ଏହି ମନୋହର ତୀର ଅନେକ ଲତା ଓ ଗଛରେ ଢାକା, ମୂଳ ଓ ଫଳର ଏତେ ସମୃଦ୍ଧି ଯେ ଏଠି ଆମେ ସୁଖରେ ବସିପାରିବା। ଏଠାର ଚଟାଣ ଉପରେ ଅନେକ ମହାର୍ଷି ବସନ୍ତି। ଏହି ଦେଶ ଆମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏଠି ଆମେ ଅସ୍ଥାୟୀ ନିବାସ କରି ଆନନ୍ଦରେ ରହିବା।