ଭଗବତୀ ସୀତା, ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରୟାଗରେ ବରଖାତ୍ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ଭରଦ୍ୱାଜ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ପରିବାରକୁ ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆଦରରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ, ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଦେଇ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମରେ ରହିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ । ଏହି ନିର୍ଜନ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଆଶ୍ରମ ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ସୁଖଦ ଥିଲା । ରାମ ଏଠାରେ ରହିବାକୁ ଭଲ ପାଇଲେ, ଏବଂ ତିନିଜଣ ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ଶୁଭ ରାତି କାଟିଲେ । ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ରାମ ଆଶ୍ରମର ଦିନ ଓ ରାତି ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ । ଏଠାରେ ତିନିଜଣ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଗଳ୍ପ ଆଲୋଚନା କରି ଶୁଭ ରାତି କାଟିଲେ । ପ୍ରଭାତ ହେଲାପରେ, ରାମ ଭରଦ୍ୱାଜ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଆଶ୍ରମରୁ ବିଦାୟ ନିବେଦନ କଲେ । ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଶୁଭ ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ରାତି କାଟିବା ପରେ ଚିତ୍ରକୂଟକୁ ଯିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ । ଋଷି ଏହି ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳର ବିବରଣା ଦେଲେ—ମଧୁ, ମୂଳ ଓ ଫଳର ଅଧିକତା, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନ୍ୟ, ମୟୂର ଓ ଗଜର ରଣ-ଭଣ, ହରିଣ ଓ ଗଜ ଦଳର ଚରାଉ, ଏବଂ ଚିତ୍ରକୂଟର ପବିତ୍ରତା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ । ତିନିଜଣ ଏଠାରେ ରହିବାରେ ଏକ ସୁଖଦ ଆଶ୍ରମ ମିଳିବାର ନିଶ୍ଚୟ ଦେଲେ । ଏହି ବିବରଣା ପରେ, ଏଠାରେ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ପଚାଉଁ ପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ କହାଯାଏ । ଏକ ଶୁଭ ରାତି କାଟିବାପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କୁ ଯାତ୍ରାର ଶୁଭାଶୀଷ ଦେଇ, ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ । ଏପରେ ଭରଦ୍ୱାଜ ଋଷି ରାମଙ୍କୁ ଏହି ଭାବରେ ଦିଗଦର୍ଶନା କଲେ—ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀର ସଙ୍ଗମକୁ ପହଞ୍ଚି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବହୁଥିବା କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ କହିଲେ । ଶୀଘ୍ର ବହୁଥିବା କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ପୁରାତନ ତୀର ଦେଖି, ତିନିଜଣ ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଫ୍ଟ ତିଆରି କରି ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ । ଏହି ରାଫ୍ଟ ଉପରେ ସୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖଦ ଆସନ ତିଆରି କରିବା, ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ରଖିବା, ଏବଂ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ଏକ ଶ୍ୟାମ ଓ ହରିତ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ନିକଟେ ଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ । ଏହି ପଥ ଚିତ୍ରକୂଟ ଯିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଆରାମଦାୟକ ଅଟୁଟ ଥିବା ବର୍ଣ୍ନନା କଲେ । ରାମ ଏହି ପରାମର୍ଶ ଗୃହଣ କରି, ଋଷିଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ; ଋଷି ଯାତ୍ରା ଦେଖି ଅପସରିଗଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସାଉମିତ୍ରି, ଆମେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଯେ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ ଆମେ ଉପରେ ଏପରି ଦୟା ଦେଖାଇଛନ୍ତି ।" ଦୁଇଜଣ ଏହି କଥା କହି, ସୀତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାଫ୍ଟ ତିଆରି କଲେ, ଶୁଖା ବାଂଶ ଓ ମୂଳ ଦେଇ ଏହା ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ, ଏବଂ କାନ୍ତା ଓ ଜାମ୍ବୁ ଶାଖା ଦେଇ ଆସନ ତିଆରି କଲେ । ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ରାଫ୍ଟରେ ବସାଇଲେ, ଏକ ଶ୍ରୀମୟ ଆସନ ପରି । ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର, ଧନୁ-ବାଣ, ସୀତାଙ୍କ ପୋଷାକ ଓ ଉନ୍ତା ଉପରେ ରଖିଲେ । ଏହାପରେ ଦୁଇ ଭାଇ ରାଫ୍ଟ ଧରିବା ଶୁରୁ କଲେ । କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସୀତା ନଦୀକୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ: "ମାତା, ଆମେ ନିରାପଦରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦିଅ, ମୋ ନିଷ୍ଠା ରହୁ; ରାମ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିବାବେଳେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଓ ଏକ ଶତ ହାଣ୍ଡି ମଦ ଦେଇ ପୂଜିବି ।" ଏପରି କରି ନମସ୍କାର କଲେ । ତିନିଜଣ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦକ୍ଷିଣ ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ଏଠାରେ ତିନିଜଣ ଯମୁନା ନଦୀ ତୀରର ବନ ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ୟାମ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ତଳେ ବସିଲେ, ଶୀତଳ ଓ ହରିତ ପତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ । ସୀତା ଏହି ଗଛକୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ମହାବୃକ୍ଷ, ମୋ ନିଷ୍ଠା ରହୁ, ମୁଁ ଫେରି କୌଶଳ୍ୟା ଓ ମହାନ୍ତୀ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖିବି ।" ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଗଛକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ । ସୀତାଙ୍କ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏବେ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଆଗକୁ ଚାଲ, ବରତଙ୍କ ଭାଇ ।" ଏଭଳି ଶ୍ରୀରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଚିତ୍ରକୂଟ ଯାତ୍ରା ଓ ଶୁଭ ଚରଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।