ଏକ ସମୟର କଥା। ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରାଯିବାକୁ ଯୋଜନା ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନୀ, ଦାନଶୀଳ, ଓ ସମ୍ମାନିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆହ୍ବାନ କରିବାକୁ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାମୁଖ ରାଜାଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ, ସିନ୍ଧୁ, ସୌଭୀର, ଓ ସୌରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ରାଜାଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଶାସକଙ୍କୁ ଆହ୍ବାନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର, ଯିଏ ଏହି କାର୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ସେହି ଶିକ୍ଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ତତ୍କାଳ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ସେ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ବିଷୟରେ ତାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାକି ବଡ଼ ଋଷି ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲା। ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ସମସ୍ତ କିଛି ସମ୍ମାନ ଓ ସତ୍କାର ସହିତ ଦିଆଯିବା ଦରକାର, କାରଣ ଯେଉଁଥିରେ ଅସମ୍ମାନ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଦାନକାରୀ ବିନାଶ ହୁଏ। କିଛି ଦିନ ଓ ରାତି ପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜା ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ମଣିକା ଓ ଦାନ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ। ବାସିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନରଶିଂହ, ତୁମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଆସିଛନ୍ତି। ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଛି।" ସମସ୍ତ ବିଧି ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ, ତୁମେ ତୁମ ଘରୁ ବାହାରି ଯାଇ, ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ। ରାଜା ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ୟକ୍ରମରେ ଲଗିଗଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବିଧି ଅନୁସାରେ କାର୍ୟ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଅବଶ୍ୟକ ବିଧି ନେଇଥିଲେ। ବର୍ଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଘୋଡାକୁ ନେଇ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ କରିବାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମାନ୍ୟତା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନୁସାରେ କାର୍ୟ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟଗୁଡିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା। ଯଜ୍ଞକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିବା ଦିନଗୁଡିକୁ, କେହି ଥକିଥିଲେ ନାହିଁ, କେହି ଭୋଜନରେ ଅଭାବ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଥିଲା। ବଡ଼ ଭୋଜନର ମାଉଣ୍ଟ ଚାଲିଥିଲା, ତଥା ମହାନ ଯଜ୍ଞର ସମୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଲଗିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିବେଚନାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞକ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ବିଧିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ବିଲ୍ବା ଓ ଖଦୀରା ଗଛରେ ତିନି ତିନି ମାନ୍ୟତାରେ ଯଜ୍ଞ ପୋଷ୍ଟ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ପୋଷ୍ଟଗୁଡିକୁ ସୁନ୍ଦର ରୂପରେ ସଜାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଓ ଗରିମା ବଢିଥିଲା। ଏହିପରି, ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନା ହେଲା। ଯଜ୍ଞର ଶେଷରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ମୁହଁରେ ଖୁସୀ ଓ ସନ୍ତୋଷ ଥିଲା, ଯାହା ସେହି ଦିନର ସ୍ମୃତିରେ ରହିଗଲା।