ରାମ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେ ଜଣେ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ସୌମିତ୍ରି, ଯାହାକୁ ପିତା ଦ୍ୱାରା ବନବାସ ପଠାଯାଇଛି, ନିଜ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ରାମଙ୍କ ସହିତ ବନକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ରାମ ବରିଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଆମେ ବନ ତପସ୍ୟାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା; ଏଠାରେ ଆମେ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିବା, ମୂଳ ଫଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚିବା।” ରାମଙ୍କ ଏହି ବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ଏକ ଗାଁ, ଅନେକ ଅର୍ପଣ ଓ ଜଳ ନେଇ ଆଣିଲେ। ତପସ୍ୟାରେ ଜରା ମୁନି ତାଙ୍କୁ ବନ ଖାଦ୍ୟ, ମୂଳ ଫଳ ଦେଲେ ଏବଂ ଏକ ନିବାସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଦେଲେ। ଏହି ମୁନି, ଚାରିପାଖରେ ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ଦେଖି, ଆସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଗୌରବ ଓ ସମ୍ମାନରେ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନି ରାଘବଙ୍କୁ ବସାଇ ଅର୍ପଣ ଦେଲେ, ପରେ ଧର୍ମମୟ କଥା କହିଲେ: “କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଅବତାର, ବହୁଦିନ ପରେ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ। ତୁମର ନିର୍ଯ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଯାହାର କୌଣସି ଦୂଷଣ ନାହିଁ। ଏଠା, ଦୁଇ ମହାନଦୀ ମିଶିଥିବା ଶାନ୍ତ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ବସିପାରିବା।” ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଏହି ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଶୁଣି, ରାଘବ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଦେଲେ: “ମହାମୁନି, ସହର ଓ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି; ମୋତେ ଦେଖି ଏଠାକୁ ବରେ ଆସିବେ। ଲୋକମାନେ ସୀତା ଓ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବେ, ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଦେଖନ୍ତୁ, ଏଠାର କିଛି ଦୂରରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ଏଠାରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବେ।” ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନି ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣି, ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତର କହିଲେ: “ଏଠାରୁ ଦଶ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ଏକ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ବସିପାରିବା; ଏହା ମହାମୁନିମାନେ ଯାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭାମୟ ପାହାଡ଼। ଏହାକୁ ଚିତ୍ରକୂଟ୍ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଗାଁ ଗାଁ ଗାଏ, ବନର ଲଙ୍ଗୁର, ବାନର ଓ ଭାଲୁ ଘୁଞ୍ଚିବା ସ୍ଥାନ; ଏହା ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାରୁ ଚିତ୍ରକୂଟ୍ ଶିଖର ଦେଖିପାରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକ ଶୁଭ ଲାଭ କରେ, ମନ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଲିନ ହୁଏନାହିଁ। ଅନେକ ମୁନି ଏଠାରେ ଏକ ଶତ ଶରତ ବ୍ୟତୀତ କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଖପର ମୁଣ୍ଡ ଧରି, ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ମୋତେ ଲାଗେ, ଏହି ନିଜେ ଲୁଚିଥିବା ନିବାସ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ; ଚାହେଁ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ବନରେ, ରାମ, ମୋ ସହିତ ବସିପାରିବା।” ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନି, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସବୁ ଦେଲେ। ରାମ ପ୍ରୟାଗରେ ଆସି, ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଶୁଭ ରାତି ବ୍ୟତୀତ କଲେ, ଏହି ରାତି ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣି ଶୁଣି ଲାଗିଗଲା। ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତିନିଯନ ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ରାତି ଅତିବାହିତ କଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେଲା ପରେ, ରାମ, ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ: “ମୁନିବର, ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ରାତି ବ୍ୟତୀତ କରିଛି; ଏବେ ଆମେ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏହି ରାତି ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନି କହିଲେ: “ଚିତ୍ରକୂଟ୍ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠି ମଧୁ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ପ୍ରଚୁର ଅଛି।” ମୁନି କହିଲେ, “ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହି ସ୍ଥାନ ତୁମ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଦଳ, କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନେ ଘୁଞ୍ଚିଥିବା ସ୍ଥାନ। ମୟୂର ଚିତ୍କାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଦେଖାଯାଏ, ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରକୂଟ୍ ତୁମ ଗନ୍ତବ୍ୟ। ଏହା ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ, ଅନେକ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅଛି; ଏଠାରେ ହାତୀ ଦଳ ଓ ହରିଣ ଦଳ ଚାରିପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିବା। ରାଘବ, ତୁମେ ଏହି ହାତୀ ଓ ହରିଣ ଦଳ ଫର୍ସା ତୀରରେ ଦେଖିପାରିବା, ନଦୀ ତୀର, ଶ୍ରଣ୍ଠା ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଦେଖିପାରିବା। ତୁମେ ସୀତା ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିବା, ମନ ଆନନ୍ଦ ହେବ; ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଭୂମିରେ, ମନୋହର କୁହୁକୁହୁ କୁହୁକୁହୁ କୁହୁ ଓ ବକ ଚିତ୍କାର, ମଦୋନ୍ମତ ହରିଣ ଓ ହାତୀ ରହିଥିବା, ତୁମେ ଏକ ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ ଆଶ୍ରମ ଲାଭ କରିବା।” ଏଠାରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଅ, ମହାନ୍ତି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ଶର୍ଗ। ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ରାତି ବ୍ୟତୀତ କରି, ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଚିତ୍ରକୂଟ୍ ପାହାଡ଼ ପାଇଁ ଚାଲିପଡ଼ିଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ପିତା ନିଜ ପୁଅମାନେ ପଛକୁ ଦେଖିଥିବା ପରି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନି, ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଶିଥିବା ସଙ୍ଗମକୁ ପହଞ୍ଚି, କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀକୁ ଅନୁସରଣ କର; ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବହିଯାଏ। ତୁମେ ଏହି ତୀରକୁ ଯାଇ, ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ତୀର ଦେଖିବା। ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଅନେକ ଗଛ ଦେଖିବା, ଗଭୀର ଏବଂ ସିଧା—ଏଠାରେ ସୀତା ହାତ ଯୋଡି ଶୁଭ ଶୁଭ କଥା କହିବା। ଏଠାରେ ଚାହୁଁଥିଲେ ରୁହିପାରିବା, କିମ୍ବା ଆଗକୁ ଚାଲିପାରିବା; ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ନୀଳବନ ଦେଖିବା। ଏହି ବନ ମନୋହର, ପାଳାଶ ଓ ବେର ଗଛ ମିଶିଥିବା, ଯମୁନା ଆଉ ବାଁଶ ଗଛ ଦେଖିବା; ଏହି ରାସ୍ତା ମୁଁ ଅନେକବାର ଗଲିଛି। ଏହି ପଥ ମଧୁର, ଶାନ୍ତ, ଓ ଅଗ୍ନିର ଭୟ ନାହିଁ।” ଏହିପରି ବନର ପଥ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିପରି ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନିଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ଚିତ୍ରକୂଟ୍ ପାହାଡ଼ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ।