ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ଏକ ମହାନ ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଦକ୍ଷ କାରିଗର, ବୃକ୍ଷକଟ, ମାଟି ଖୋଦକ, ଗଣନାକାରୀ, ଶିଳ୍ପୀ, ଓ ନଟ-ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ଏହିପରି, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଲେ, “ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଅନୁସାରେ ତୁମେମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଭାରମ୍ଭ କର।" ତେବେ, ଦଶରଥ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ ଯେ ହଜାର-ହଜାର ଇଟ ଶୀଘ୍ର ଆଣିବାକୁ ଓ ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ହେବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୃହ ତିଆରି କରିବାକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ସେଉଁଠି ନଗରବାସୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଏକାନ୍ତ ଓ ବିଶାଳ ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ଦୂରଦେଶର ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଅଲଗା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଘୋଡ଼ା, ହାତୀମାନେ ପାଇଁ ଅସ୍ତବାନା, ଏବଂ ସେନା ଓ ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗୃହ ତିଆରି ହେବା ଲାଗି ଆବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲା। ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଏପରି ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଯାହାଁ ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକ ଉପରେ ଆଦର ରହିବ। କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ଯେଉଁମାନେ, ଏବଂ ଶିଳ୍ପୀମାନେ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଚାହିଦା କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଆଦର ଓ ଉପହାର, ଭୋଜନ ସହିତ ନିୟମାନୁସାରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି କିଛି ଅଭାବ ନ ରହି, ସମସ୍ତ କାମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ହେଉ। ସମସ୍ତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ, “ଆପଣଙ୍କ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୋଇଯାଇଛି, କିଛି ବାକି ନାହିଁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ କରିବା।" ବସିଷ୍ଠ ତାପରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ଏବଂ ହଜାର-ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କର। ସମସ୍ତ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ଆଣ, ବିଶେଷକରି ମିଥିଳାର ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ ଉଚିତ ଆଦର ସହିତ ନେଇଆସ—ସେ ପ୍ରାଚୀନ ମିତ୍ର, ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛି। ଏହିପରି କାଶୀର ମୃଦୁଭାଷୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଦେବସଦୃଶ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନେଇଆସ। କେକୟ ଦେଶର ବୃଦ୍ଧ ଓ ପରମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ସିଂହସଦୃଶ ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ଵଶୁର, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଆଣ। ଅଙ୍ଗ ଦେଶର ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଓ ସମ୍ମାନିତ ରୋମପାଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ନେଇଆସ। ଏହିପରି କୋଶଳର ସଂସ୍କାରବାନ୍ ଭାନୁମନ୍ତ ଓ ମଗଧର ପ୍ରବଳ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଣ। ଏହି ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ, ସିନ୍ଧୁ, ସୌଭୀର, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଜାମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମିତ୍ର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ମାନ୍ୟ ଦେଇ ତୁମେ ନେଇଆସ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଦିଗରୁ ଏହି ଦିଗରେ ଉପଯୋଗୀ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଆଣ।" ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ସୁମନ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଯେ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ସେ ନିଜେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଚତୁର୍ୟ ଭାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେଇଛି ବୋଲି ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, “କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ଅବହେଳା ସହିତ କିଛି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି ଅସମ୍ମାନ ସହିତ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଦାତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦିଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" କିଛି ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ନେଇ ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଖୁସି ହୋଇ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଆସିଛନ୍ତି; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିଛି। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସଠିକ ଭାବେ ହୋଇଛି, ଏବେ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଗୃହରୁ ବାହାରି ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।" ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁର ଆର୍ପଣ ସହ ଚାରିପାଖରେ ଅପୂର୍ବ ଭାବେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ଦେଖି ବସିଷ୍ଠ ଓ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଭୂମିପତି ଦଶରଥ ଶୁଭ ତିଥିରେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସମସ୍ତେ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ରାନୀମାନେ ସହିତ ଦୀକ୍ଷା ନେଇଲେ। ଏହିଭଳି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସର୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏବେ ଶୁଣ, ଯେଉଁବେଳେ ପୂରା ବର୍ଷ ଶେଷ ହେଲା ଓ ଅଶ୍ୱ ଫେରିଲା, ତେବେ ଦଶରଥଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସରୟୂ ଉତ୍ତର ତୀରରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଉଚ୍ଚାତ୍ମା ରାଜା ପାଇଁ ମହାନ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ବେଦପାରଙ୍ଗତ ପୁରୋହିତମାନେ ନିୟମ ଓ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ପ୍ରବର୍ଗ୍ୟ, ଉପସଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହିପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ସମ୍ମାନ ଲାଗି ପରେ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରାତଃ ସମୟରେ ସୋମପାନ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।