ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସି ସମ୍ମାନିତ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦେଶ ମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଥିଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଯାହାର ଧ୍ୱନିରେ ସମଗ୍ର ପଥ ଅନୁରଞ୍ଜିତ ହେଉଥିଲା। ସେ ଆନନ୍ଦ, ଉତ୍ତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ଫୁଲିଥିବା ଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ରମ୍ୟ ବାଗିଚା ଥିଲା ଏବଂ ରାଜାମାନେ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ସେଠି ଥିଲା। ଏପରି ଯାତ୍ରା କରି ରାଘବ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ତିନି ଧାରାରେ ବହୁଥିବା, ପବିତ୍ର, ଶୁଧ୍ଧ, ଅଳଗ୍ନ ଓ ମୁନିମାନେ ନିତ୍ୟ ନିବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ନଦୀ। ଏହି ଗଙ୍ଗା ପାଖରେ ଅନେକ ଚମତ୍କାର ଆଶ୍ରମ ରହିଛି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆପ୍ସରାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ଅନେକ ଝିଲିମିଲି ଝିଲିକ ଝିଲିକି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ନଦୀ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ନାଗ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଏଠି ଆସି ନିତ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥାନ୍ତି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଶତଶଃ ଦିବ୍ୟ କ୍ରୀଡାସ୍ଥଳୀ, ଦଶହଜାର ଦେବତାମାନଙ୍କ ବାଗିଚା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ପଦ୍ମସର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କେଉଁଠି ତାଳ ତିରିକି ହସୁଥିଲା, ଝାଗ ଝାଗ ଝାଗର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା, କେଉଁଠି ତାଳ ଫେନ ଭଳି ସ୍ୱଚ୍ଛ ହସ ହେଉଥିଲା, କେଉଁଠି ତାଳ ଚୁଲି ଭଳି ଗଁଠି ହୋଇ ରହିଥିଲା, ଆଉ କେଉଁଠି ତାଳ ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଧାରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। କେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ଓ ଗଭୀର, କେଉଁଠି ତୀବ୍ର ଧାରାରେ ଉତ୍କୁଳିତ, କେଉଁଠି ଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନ, କେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ। କେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ଏହି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ଏଠି ନିର୍ମଳ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, କେଉଁଠି ବିଶାଳ ବାଲୁକା ଚର ତିରିକି, ଅନ୍ୟଠି ଶୁଧ୍ଧ ବାଲୁକା ପ୍ରସାରିତ। ତଟରେ ହଂସ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଏହି ଗଙ୍ଗା ମଦୋନ୍ମତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଗୀତରେ ନିତ୍ୟ ରଂଗିନ। କେଉଁଠି ତଟରେ ଗଛ ମାଳା ଭଳି ଶୋଭିତ, କେଉଁଠି ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ପଦ୍ମକୁଳର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। କେଉଁଠି କୁମୁଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, କେଉଁଠି ଅନେକ ଫୁଲର ରେଣୁ ଛିଟିଯାଇ ମଦମାତା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କେଉଁଠି କିଛି କିଚି ମାଟି ମିଶ୍ରଣ ନଥିଲା, ମଣି ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ତଟରେ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲୀ ହାତୀ ଓ ଦିଗ୍ଗଜ ଚରୁଥିଲେ। ଅନେକ ସମୟ ଦିବ୍ୟ ହାତୀମାନଙ୍କ ଗଜରବ ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗୁଞ୍ଜାୟିତ କରୁଥିଲା, ଏହି ଗଙ୍ଗା ଏପରି ଜନନୀ ଭଳି ଅଳଙ୍କାର ଛଡ଼ା ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଫଳ, ଫୁଲ, କିଶଳୟ, ଝାଡ଼, ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତଟ ଭରିଯାଇଥିଲା, ତାଳରେ ଶିଶୁମାଛ, ମଗର, ଅଜଗର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନିର୍ମଳ, ପାପ ନାଶିନୀ, ଶଂକରଙ୍କ ଜଟାରୁ ପଡ଼ିଥିବା, ସାମୁଦ୍ରିକ ତେଜରେ ଦ୍ୱିପ୍ରଭା। ଏଭଳି ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶ୍ରୁଙ୍ଗିବେରପୁର ନଗର ସମୀପକୁ ଆସି, ରାମ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ସହିତ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଏସି, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ। ଏହି ତରଙ୍ଗ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୁଳିତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖି ରାମ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏଠି ଆମେ ଏକ ରାତି ବ୍ୟତୀତ କରିବା।” ସେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଏକ ଦୂର ନୁହେଁ, ଫୁଲ ଓ ପତ୍ରରେ ଭରିଥିବା ବଡ଼ ଇଂଗୁଦି ଗଛ ଅଛି, ଏଠି ଆମେ ବସିବା, ଚାରିଏପଟେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ପକ୍ଷୀ ଆଦି ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜିତ ଏହି ଦେବୀ ନଦୀ ଦର୍ଶନ କରିବା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କ କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଘୋଡ଼ାମାନେ ନେଇ ଏହି ଇଂଗୁଦି ଗଛ ତଳେ ଆଣିଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶୋଭା ରାମ, ସିତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଗଛ ତଳକୁ ଚାଲିଗଲେ।