ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି, "ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ତେପରି ହେଉ," ବୋଲି କହି, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ସମ୍ମାନ କରି କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ କଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋଁକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିବେଳେ, ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ତ୍ରୟୋଦଶ (ତେର) ଅଧ୍ୟାୟର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ବସନ୍ତ ଋତୁ ପୁନର୍ବାର ଆସି, ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା। ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶରଥ ରାଜା ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍କ୍ରମଣ କଲେ। ସେ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆଦର ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହ କହିଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ପାଇଁ ଯଥାବିଧି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରାଯାଉ, ଏବଂ ଯେପରି କୌଣସି ବିଘ୍ନ ନ ଆସୁ। ଆପଣ ମୋପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ବନ୍ଧୁ, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ। ଏହି ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଭାର ଆପଣ ନେବେ, ଏହି ମୋର ଅଭିଲାଷା।" ତାପରେ ବସିଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେର ଶିରୋମଣି, ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, "ଯେପରି ଆପଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି, ସେପରି ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି।" ଏହାପରେ ବସିଷ୍ଠ, ବୟସ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯଜ୍ଞ ବିଧିରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ଅଗ୍ରଣୀ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେ ବିଭିନ୍ନ କାରିଗର, ବୃକ୍ଷକାଟ, ଗଣନାକାରୀ, ଚିତ୍ରକର, ନଟ-ନଟୀ ଓ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକିଲେ। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପଣ୍ଡିତ ଲୋକମାନେ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, "ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।" "ହଜାର ହଜାର ଇଟା ଶୀଘ୍ର ଆଣନ୍ତୁ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯଥାଯଥା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ କରନ୍ତୁ। ଶତଶଃ ଶୁଭ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଗୃହ ତିଆରି କରନ୍ତୁ, ସେଠାରେ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ରହିବ। ନାଗରିକମାନେ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଅବାସ, ଦୂରଦେଶର ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଅଲଗା ଆସନ୍ତୁ। ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ପାଇଁ ଅସ୍ଥାନ, ସେନା ଓ ବିଦେଶୀ ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଘର ଏବଂ ଶୟନ ଅବାସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।" "ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଦାନ ଯଥାଯଥା ଏବଂ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହିତ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍, ଏହାରେ କୌଣସି ଅବହେଳା ହେଉନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ମିଳିବା ଦରକାର। ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତୁ। ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ମର୍ଯ୍ୟାଦା କରନ୍ତୁ। ସବୁକିଛି ଏପରି ହେଉ, ଯେପରି କୌଣସି ଅଭାବ ନ ରହି, ଏହି କାମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହ କରନ୍ତୁ।" ପରେ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆପଣ ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲେ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୋଇଯାଇଛି, କୌଣସି ଅଂଶ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ।" "ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା; କୌଣସି ଅବହେଳା ହେବ ନାହିଁ।" ତେବେ ବସିଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: "ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ, ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନୋଁକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କର। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଲୋକମାନୋଁକୁ ଆଣ, ବିଶେଷକରି ମିଥିଲାର ସତ୍ୟବାଦୀ, ପ୍ରବଳ ଜନକଙ୍କୁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ସହ ନେଇଆସ, କାରଣ ସେ ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁ। କାଶୀର ଦୟାଳୁ ଓ ଶିଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରବାନ୍ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନେଇଆସ। କେକୟ ଦେଶର ବୟସ୍କ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ରାଜାଙ୍କ ସ୍ଵଶୁରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହ ନେଇଆସ। ଅଙ୍ଗର ରୋମପାଦ ରାଜା, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ସେମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହ ଆସନ୍ତୁ।" "କୋଶଳର ଶିଷ୍ଟ ଭାନୁମାନ୍ତ ଓ ମଗଧର ପ୍ରବଳ, ପଣ୍ଡିତ ରାଜାଙ୍କୁ ନେଇଆସ। ଯିଏ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଆସିବା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସନ୍ତୁ। ପୂର୍ବ, ସିନ୍ଧୁ, ସୌଭୀର, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନୋଁକୁ ମଧ୍ୟ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କର। ସମସ୍ତ ମିତ୍ର ରାଜାମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପରିବାର-ପରିଚୟ ସହ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକ।" ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୁମନ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ସେଠାରେ ଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକମାନୋଁକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଯେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ନେଇଆସନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତ୍ର ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣୀ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପରେ, ଆନନ୍ଦିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, "କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ଅବହେଳା ସହ କିଛି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ଦାନ ଅସମ୍ମାନ ସହ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ଦାତାର ନାଶ ହୁଏ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏହିପରି କିଛି ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଆସିଗଲେ। ସେମାନେ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ନେଇ ଆସିଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଏହା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ରାଜା ଆସିଛନ୍ତି। ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆଦର ଦେଇଛି।" "ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯଥାଯଥା ଓ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ କରାଯାଇଛି। ଏବେ ଆପଣ ନିଜ ନିବାସରୁ ଯଜ୍ଞ ବେଦିକାକୁ ଯାଇ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିବେ।