ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଦଶରଥ ସମସ୍ତ ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରି ରାଜା ଦଶରଥ ମୃଦୁ, ଧର୍ମଓପଯୋଗୀ ଓ ଉଚିତ କଥା କହିଲେ: “ମୋ ପୁତ୍ର ନାହିଁ, ଏହି ଅଭାବରେ ମୋର କୌଣସି ଖୁସି ନାହିଁ। ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମୁଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଏହି ମୋର ଇଚ୍ଛା। ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ମହାର୍ଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବି।” ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଉଚିତ ଓ ଧର୍ମମୟ କଥା ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, “ଅତି ଭଲ କହିଛନ୍ତି!” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ରହିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କ କଥାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯେହେତୁ ଧର୍ମମୟ ଇଚ୍ଛାରେ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚାରିଜଣ ଅପାର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ପୁତ୍ର ପାଇବେ।” ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦଶରଥ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: “ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ତୁରନ୍ତ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କର। ଦକ୍ଷ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଆଚାର୍ୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଅଶ୍ୱକୁ ଛାଡ଼। ସରୟୂ ନଦୀର ଉତ୍ତର ତୀରେ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତିକ୍ରିୟା କର। ଏହି ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞ ପୃଥିବୀର ଯେକୌଣସି ରାଜା କରିପାରେ; କୌଣସି ଭୁଲ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ, ପାଣ୍ଡିତ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ଯଜ୍ଞକାରୀ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ତେଣୁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କର, ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ କାମ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରନ୍ତୁ।” ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ “ଯଥାଜ୍ଞା” ବୋଲି ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ସମ୍ମାନ କରି ସମସ୍ତ କାମ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ନିଜ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମାନ ବାଲକାଣ୍ଡର ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର କଥା ଶୁଣ। ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ବସନ୍ତ ପରେ ଫେରିଲା, ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହିତ ନିଜ ପୁତ୍ର କାମନା ବିଷୟରେ କହିଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଉ, ଏପରି ଯେଉଁଠି କୌଣସି ବିଘ୍ନ ନ ଆସୁ। ଆପଣ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ମୋର ମିତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ; ଏହି ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଆପଣ ନିଅନ୍ତୁ।” ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ଯଥାସ୍ଥିତି ହେବ; ଆପଣ ଯାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେଥିରେ ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ କରିବି।” ଏପରି କହି ବସିଷ୍ଠ ବୟସ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଜ୍ଞବିଧିରେ ପାରଙ୍ଗତମାନେ ଓ ଶିଳ୍ପ କାମରେ ଦକ୍ଷ ବୃଦ୍ଧ ଶିଳ୍ପୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ କୌଶଳୀ କାମାର, କଠମିଷ୍ଟ୍ରୀ, ଖୋଦକ, ଗଣନାକାରୀ, ମହଲ୍ଲା କଳାକାର, ନୃତ୍ୟ-ନାଟକ କାରିଗରମାନେ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: “ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କର। ହଜାର ହଜାର ଇଟ ତୁରନ୍ତ ଆଣାଯାଉ, ଏବଂ ରାଜା ପାଇଁ ଦୂର୍ଦ୍ଦନ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କର। ଶତଶଃ ଶୁଭ ଗୃହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ତିଆରି କର, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଥାଉ। ନଗରବାସୀମାନେ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଆଶ୍ରୟ, ଦୂର ଦେଶର ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଅଲଗା ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ଘୋଡ଼ା-ହାତୀ ପାଇଁ ଅସ୍ତବ, ଶୈୟାଗୃହ, ସେନାମାନେ ଓ ବିଦେଶୀ ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କର। ଖାଦ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ଦିଅ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜାତି ମର୍ଯ୍ୟାଦିତ ଓ ସେବିତ ହୁଅନ୍ତି। କୌଣସି କାରିଗର ବା ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା ବା କ୍ରୋଧେ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ଭାବେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କର। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କୌଣସି ଅଭାବ ନ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହ କାମ କର।" ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଆପଣ ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲେ, ସମସ୍ତ କାମ ଠିକ୍ ଭାବରେ ହୋଇଯାଇଛି; କୌଣସି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ। ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଆମେ ସେହିପରି କରିବା।” ତାପରେ ବସିଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତ୍ରକୁ ଡାକି କହିଲେ: “ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କର। ସମସ୍ତ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ଆଣ; ବିଶେଷ କରି ମିଥିଲାର ପ୍ରବଳ, ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ ଆପଣ ନିଜେ ଗମନ କରି ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହ ଆଣ; ସେ ପୁରୁଣା ମିତ୍ର, ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ କହୁଛି। ଏହିପରି କାଶୀର ମୃଦୁଭାଷୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦେବସଦୃଶ ରୂପଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ଯାଇ ଆଣ। ଏହା ସହିତ, ବୟସ୍କ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କୈକୟ ରାଜା, ସିଂହସ୍ଵରୂପ ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ଆଣ। ଏହିପରି ଧନୁର୍ବାନୀ, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ମହାବଳୀ ଅଙ୍ଗର ରୋମପାଦ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ଆଣ।” ଏଭଳି ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେଲା, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜା ଓ ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଉଚିତ୍ ଭାବେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲା।