ଯେତେବେଳେ ରାମଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ମିଳିଲା, ତାଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥ ଏବଂ ମାତାମାନେ ବିଷାଦରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ। ଏହି ଶୁଭ୍ରାଙ୍ଗନା ସୀତା ତପସ୍ଵିନୀମାନେ ପରି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ପୂରଣ କର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ, ସୀତା ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ। ତୁମେ ଏବେ ନ ରୁହିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁ।” ଏମିତି କଥା ଶୁଣି ବିରାଗୀ ମନେ ରାମ, ତାଙ୍କ ସମାନ ଚରିତ୍ର ଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ବାର୍କ ପୋଷାକ ପିଣ୍ଧାଇଲେ। ସୀତା ବାର୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ପୁରୋହିତ, ଲୁହେଁ ଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୀତାଙ୍କୁ ରୋକି, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ସୀମା ଚାଲିଗଲ, ଦୁଷ୍ଟମନସ୍କ କୈକେୟୀ, ଗୋତ୍ରର ଅପମାନ। ରାଜାଙ୍କୁ ଠକି ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ନୁହଁ। ସୀତା, ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ ନଥିବା, ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ସୀତା ଏଠାରେ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବେ। ସମସ୍ତ ବିବାହିତ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା; ଏହି ଭାବରେ ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ପରି ଭାବି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ଏବେ ବିଦେହନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଯଦି ରାମଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା। ଯେଉଁଠି ରାଘବ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଯିବେ, ସେଠି ରକ୍ଷକମାନେ, ଜନସାଧାରଣ, ରାଜ୍ୟ, ନଗର ଏବଂ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯିବେ। ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ବାର୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଅରଣ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭାଇ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରିଥିବାବେଳେ ବାସ କରିବେ। ଏହିପରି, ପୃଥିବୀ ଲୋକଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ଗଛମାନେ ମାତ୍ର ରହିଯିବେ, ତୁମେ ଏକା ଅଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ କରିବ, ଦୁଷ୍ଟମନସ୍କ। ଯେଉଁଠି ରାମ ରାଜା ନୁହଁ, ସେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ନୁହଁ; ଯେଉଁଠି ରାମ ବସିବେ, ସେ ଅରଣ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ହେବ। ଭରତ କଦାପି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇନଥିବା ଭୂମିରେ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ନ ତୁମେ ସହିତ ପୁତ୍ରପରି ବାସ କରିବେ, ଯଦି ସେ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୋଇଥାନ୍ତି। ତୁମେ ପୃଥିବୀରୁ ଆକାଶକୁ ଯାଅଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଏପରି କରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ତୁମେ, ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଲୋଭରେ, ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛ; ଏହି ଜଗତରେ ଏମିତି କିଏ ନାହିଁ, ଯିଏ ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁନାହିଁ। ଆଜି, କୈକେୟୀ, ତୁମେ ଦେଖିବ, ଯେଉଁଠି ରାମ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବେ, ସେଠି ପଶୁ, ମୃଗ, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ। ଏହିପରି, ରାଜମାତା, ତୁମେ ତୁମ ଝିଅଁ-ଘରୁଆଣୀଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଭୂଷଣ ଦିଅ, ବାର୍କ ପୋଷାକ ଖୋଲିଦିଅ; କିନ୍ତୁ ବସିଷ୍ଠ ଏହି ବାସ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ ନିଷେଧ କରିଥିଲେ। କେକୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ତୁମେ କେବଳ ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟବାସକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛ; କିନ୍ତୁ ସୀତା ସଦା ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରାଘବଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ। ରାଜକୁମାରୀ ସୀତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନ, ସେବକ, ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଯାଆନ୍ତୁ; ସେ ତୁମର ବରଦାନରେ ବନ୍ଧା ନୁହଁ। ଏଠାରେ ଅଠାଇଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୀତା ଯେତେବେଳେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସୁରକ୍ଷିତ ପରି ଅନୁଭବ କରି, ବାର୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଲେ, ସମସ୍ତ ଜନମାନସ ଦେଖି କହିଉଛି, “ହେ ଦଶରଥ, ତୁମ ଉପରେ ଲଜ୍ଜା!” ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣି ରାଜା ଜୀବନ, ଧର୍ମ ଓ ସ୍ୱମାନରେ ଆସ୍ଥା ହରାଇଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜା ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ କହିଲେ, “କୈକେୟୀ, ସୀତା କୁଶ ଚେରା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ସେ ସୁକୁମାରୀ, ଯୁବତୀ ଓ ସଦା ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ; ମୋ ଗୁରୁଠିକ ଭଲ କହିଛନ୍ତି, ସେ ଅରଣ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ସେ କାହା ପାଇଁ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହି ତପସ୍ଵିନୀ ରାଜକନ୍ୟା, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାର୍କ ପୋଷାକରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଯେପରି କୌଣସି ଭିକ୍ଷୁକ। ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଏହି ବାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ କେବେ ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିନଥିଲି। ରାଜକୁମାରୀ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଓ ଧନ ନେଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉନ୍ତୁ। ମୋ ପକ୍ଷରୁ, ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ କଠୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ପାଳନ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ଶିଶୁସ୍ୱଭାବରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛ; ଏହା ତୁମକୁ ଦହିନଦେଉ, ଯେପରି ଶୁଖିଲା କାଠକୁ ଅଗ୍ନି ଦହିଦିଏ। ଯଦି ରାମ କେବେ ତୁମକୁ, ଦୁଷ୍ଟମନସ୍କ, କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ଅଯଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଏଠାରେ ଏହି ମାନ୍ୟ ଓ ନିମ୍ନ ବିଦେହୀ କଣ ଦୋଷ କରିଛନ୍ତି? ମୃଗ ଦୃଷ୍ଟି, ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଉଚ୍ଚ ମନୋବୃତ୍ତି ଥିବା ଜନକନନ୍ଦିନୀ କେବେ ତୁମକୁ କଣ ଅପକାର କରିପାରିବେ? ନିଶ୍ଚିତ, ରାମଙ୍କୁ ବନବାସ ଦେବା ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ତାପରେ ଏମିତି ଦୟନୀୟ ଓ ପାପମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କରୁଛ? ମୁଁ ତୁମ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସି ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ଏବେ ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତୁମେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ବାର୍କବସ୍ତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଏପରି ତାଙ୍କ ପିତା କହିବା ପରେ, ବନପଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ରାମ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, “ଏହି ମୋର ମା କୌଶଳ୍ୟା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବୟସ୍କ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିବା; ଏବଂ, ପ୍ରଭୁ, ସେ ତୁମକୁ କଦାପି ଦୋଷାରୋପ କରୁନାହାନ୍ତି। ବରଦାନଦାତା, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର; ଏବେ ମୋହିଁ ବିହୀନ ହୋଇ, ଅପରିଚିତ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ତୁମେ ଯେଉଁଠି ପୂଜ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦେଖି ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରର ଶୋକରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଏପରି ଯତ୍ନ କର; କାରଣ ମୋତେ ଭାବି, ସେ ମାତୃଭକ୍ତି ମହିଳା ତୁମ ପ୍ରତି ଆଶ୍ରିତ ରହିବେ। ମୋର ମାତା, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ପରି, ଏବେ ଶୋକାକୁଳ; ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଶୋକେ କ୍ଷୀଣ ହେବା ଦେଉନାହାଁ, ଯେପରି ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଛାଡ଼ି ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।