ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀରାମ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଭୂପତି, ମୋତେ ସେନାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତେ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ, ମୋ ପାଇଁ କେବଳ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ନେଇଆସନ୍ତୁ।” ସେଉଁଠି ଏହିଠାରେ ରାମ ଅନ୍ୟମାନୋ କୁ କହିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କୁଠାର ଓ ଟୋକରି ଆଣିଦିଅ, କାରଣ ସେମାନେ ଚଉଦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିର୍ଲଜ୍ଜ କୈକେୟୀ ନିଜେ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆସିଲେ ଏବଂ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧ।” ତାହାପରେ ମହାପୁରୁଷ ରାମ କୈକେୟୀଙ୍କ ହାତରୁ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଜ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବାକୁ ଛାଡ଼ି, ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଭଳି ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ। ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭୂଷିତ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ। ସେଉଁଠି ଶୀତା, ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ଦେଖି ଭୟଭିତ ହରିଣୀ ପରି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଶୁଭ୍ର ଲକ୍ଷଣା, ଶର୍ମିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ଅନ୍ତଃକରଣ ଭରି ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଜଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା ତାଙ୍କ ପତି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଋଷିମାନେ କିପରି ଏହି ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତି?” ଏହିପରି ଅଭ୍ୟାସ ନଥିବା ଦ୍ୱାରା, ସୀତା ପୁନଃପୁନଃ ଅଚେତନ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଏକ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, ଗଲାରେ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଅନଭ୍ୟାସ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମ ରାମ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ନିଜେ ତାଙ୍କ ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅନ୍ତଃପୁରର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁଧାରା ଝରାଇଲେ। ସେମାନେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ମହିଳା ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଛ, ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଦେଖିବାର ଆମ ସୁଯୋଗ ଦିଅ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ, ଏହି ସୀତା ତପସ୍ବୀ ପରି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦୟାକରି ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅ, ସୀତା ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ, ତୁମେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବେ ନିଜେ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରେ ସମାନ ସୀତାଙ୍କୁ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଅଶ୍ରୁଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଅଟକେଇ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଅତି ଅତିକ୍ରମ କରିଛ, ଅଧର୍ମିଣୀ କୈକେୟୀ, ବଂଶର ଅପମାନ। ରାଜାଙ୍କୁ ଠକି, ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ନୁହଁ। ରାଜନୀ, ସୀତା ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେ ଏଠାରେ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବେ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପତିଙ୍କ ଅଂଶ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଭାବି ଭୂମିର ରକ୍ଷା କରିବେ। ଏବେ ସୀତା ରାମଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯିବୁ, ଯଦି ଏହି ନଗର ତ୍ୟାଗ ହେବ। ରାଘବ ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବେ, ରକ୍ଷକମାନେ, ପ୍ରଜାମାନେ, ରାଜ୍ୟ, ନଗର ଓ ଦାସମାନେ ସେଉଁଠି ଯିବେ। ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅରଣ୍ୟରେ ଜେଷ୍ଠ ଭାଇ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ। ତେବେ ଭୂମି ଜନଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, କେବଳ ଗଛ ରହିଯିବ, ଏବଂ ତୁମେ, ଦୁଷ୍ଟ କୈକେୟୀ, ପ୍ରଜାହିତ ବିରୋଧୀ ଭାବେ ଏକା ରାଜ୍ୟ କରିବ। ଯେଉଁଠି ରାମ ନାହାଁତି, ସେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ରାମ ରହିବେ, ସେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ହେବ। ଭରତ ତାଙ୍କ ପିତା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇନଥିବା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି, ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତୁମ ସହିତ ପୁତ୍ର ଭାବେ ରହିବେ ନାହିଁ। ସେ ନିଜ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରିବେ, ତୁମେ ଭୂମିରୁ ଆକାଶକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ପୁତ୍ର ପ୍ରେମରେ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛ, ଏହି ସଂସାରରେ ଏମିତି କେହି ନାହିଁ ଯିଏ ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିନାହାଁ। ଆଜି ତୁମେ ଦେଖିବ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଯିବେ। ଏବେ ରାଜନୀ, ତୁମେ ତୁମ ବହୁମୂଲ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ତୁମ ବୋହୁକୁ ଦିଅ, ତାଙ୍କୁ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ଦିଅନି; କାରଣ ବଶିଷ୍ଠ ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ ନିଷେଧ କରିଛନ୍ତି। ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ କେବଳ ତୁମେ ଚୟନ କରିଛ; କିନ୍ତୁ ସେ ସଦା ଭୂଷିତ ହୋଇ ରାଘବଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ। ରାଜକୁମାରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନ, ଦାସୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଯାଉନ୍ତୁ; ସେ ତୁମ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ବାନ୍ଧା ନୁହେଁ। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ବିଳାପ କରି କହିଲେ, “ହେ ଦଶରଥ, ତୁମେ ଲଜ୍ଜା ପାଓ!” ସେଇ ଦୁଃଖ ରବେ ରାଜା ଜୀବନ, ଧର୍ମ ଓ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ହରାଇଦେଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜା ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “କୈକେୟୀ, ସୀତା କୁଶ ଓ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେ ସୁକୁମାରୀ, ଯୁବତୀ, ସଦା ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ; ମୋ ଗୁରୁଠିକ କହିଛନ୍ତି, ସେ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେ କାହା ପାଇଁ କିଛି କରିନାହାଁ, ଏହି ତପସ୍ବୀ ରାଜକୁମାରୀ ଲୋକମଝିରେ ଭାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅଚେତନ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦିଅ, ମୁଁ ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କେବେ କରିନଥିଲି। ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଓ ଧନ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅୟୋଧ୍ୟା ଦୁଃଖିତ ହେଲା, ରାଜା ଦଶରଥ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଅତିବେଦନା ଅନୁଭବ କଲେ।