କୈକେୟୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, କେକୟା ରାଜା ସତ୍ୟ ସ୍ୱରେ ତାଙ୍କୁ ଦିଆ ବର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହାପରେ, ବର ଦେଇବାର ଉତ୍ତମ ମନୋଭାବ ଦେଖାଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି କଥା କେହି କୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏହା ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ନଶ୍ୱ ହେଉଥିବା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, କେକୟା ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ତୁରନ୍ତ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦୂର କରି, କୁବେରଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହିପରି ଭ୍ରମରେ, ତୁମେ ମିଥ୍ୟା ଦୃଢ ନିଷ୍ପତି ନେଉଛ, ମନ୍ଦ ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଛ, ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି ମୁଁ ଭବିତାବ୍ୟ କଥା ମନେ ପକାଉଛି—ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।” ସେ କହିଲେ, “ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ରାଜାଙ୍କ କଥା ଗୃହଣ କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଏହି ଜନମାନସର ଆଶ୍ରୟ ହେଉନ୍ତୁ। ଅପରାଧୀ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ତୁମ ଶୁଭ୍ର ଭାର୍ତ୍ତା, ଦଶରଥଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ, ଜଗତର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅଧର୍ମରେ ଚାଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଦଶରଥ ରାଜା, ଯିଏ ଶୁଭ୍ର, ପଦ୍ମନୟନ, ସେ କେବେ ମିଥ୍ୟା ଦିଆ ବାଚନ ପାଳନ କରିବେ ନାହିଁ, ଏହି କଥା ମନେ ରଖନ୍ତୁ।” ସୁମନ୍ତ୍ର ଆଉ କହିଲେ, “ରାମ, ଯିଏ ବଡ, ଉଦାର, କୌଶଳୀ, ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ସେ ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି କାରଣରେ, ଯଦି ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବଡ ଅପବାଦରେ ପଡିବେ। ରାଘବ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ତୁମେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; ଏହି ଉତ୍ତମ ନଗରରେ ରାଘବ ଛଡା ଅନ୍ୟ କେହି ରହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।” ଏପରି ମୃଦୁ ଓ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ, ସୁମନ୍ତ୍ର ହସ୍ତଜୋଡି ରାଜସଭାରେ ଆଉ ଏକଥା କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ। କିନ୍ତୁ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ମନେ କିଛି ଅସ୍ଥିରତା ଆଣିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମୁହଁର ରଙ୍ଗରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ। ଏବେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଛତ୍ତିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହାପରେ, ଦିଆ ବାଚନରେ ଅତିବ୍ୟଥିତ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଲୁଚୁଥିବା ଆଖିରେ ଲୁହ ଓ ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ସାରଥି, ଚାରି ପ୍ରକାର ଦଳ ଓ ରତ୍ନମୟ ସେନା ଶୀଘ୍ର ତୟାରି କର, ଯାହା ରାଘବଙ୍କ ସହ ଯିବ। ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ସୁନିଅନ୍ତୁ, ସେଠାରେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଯାପି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ମହିଳାମାନେ, ସୁବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଧନୀ ବ୍ୟାପାରୀମାନେ ଅନୁସୂତି ଦେଉନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାନା ଦାନ ଦେଇ, ଏଠି ରଖନ୍ତୁ। ଅସ୍ତ୍ର, ନଗରବାସୀ, ରଥ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲର ଶିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ମୃଗ ଓ ହାତୀ ନିହତ କରି, ଜଙ୍ଗଲ ମଧୁ ପିଇ, ନାନା ନଦୀ ଦେଖି, ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ମନେ କରିବେ ନାହିଁ। ମୋ ଧାନ ଓ ଧନର ଯେଉଁ ଭଣ୍ଡାର ଅଛି, ସେ ସବୁ ରାମଙ୍କ ସହ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯିବ। ତୀର୍ଥରେ ଯଜ୍ଞ କରି, ବହୁ ଦାନ ଦେଇ, ଋଷିମାନେ ସହ ମିଶି, ରାମ ଜଙ୍ଗଲରେ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରିବେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭରତ ଆୟୋଧ୍ୟାର ଶାସନ କରିବେ, ଏବଂ ପୁନଃ ରାମଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।" କୈକେୟୀ ଏପରି କକୁତ୍ସ୍ଥ ବିଷୟରେ କହିଲେ, ତାଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଆସିଲା, ମୁହଁ ଶୁଖି ଗଲା, ଶବ୍ଦ ଅଟକି ଗଲା। ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ମୁହଁ ନେଇ, କୈକେୟୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ଭରତ ଏପରି ରାଜ୍ୟ ଚାହିବେ ନାହିଁ, ଯାହା ଧନ ହୀନ, ଖାଲି, ଏବଂ ଉପଭୋଗର ଅଭାବ ଅଛି; ଏହା ମଦର ଆତ୍ମା ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହେବା ପରି।” ଏହି ଅତି କଠୋର ଶବ୍ଦ କୈକେୟୀ ଲଜ୍ଜା ବିସରି କହିବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା, ଯିଏ ପଦ୍ମପତ୍ର ସମାନ ଆଖି ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଭାର ବୋହିବା ସମୟରେ, ତୁମେ ମୋତେ କିଏ ଆଘାତ କରୁଛ? ଅଯୋଗ୍ୟ ନାରୀ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୋତେ ବାଧା କାହିଁକି ଦେଲେ ନାହିଁ?” ଏହି କ୍ରୋଧିତ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ଆଉ ବେଶି କ୍ରୋଧିତ ହେଇ କହିଲେ, “ତୁମ ଗୋତ୍ରରେ, ସଗର ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଅସମଞ୍ଜକୁ ବନ୍ଧ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଏହିପରି ଏହି ପୁତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ କର।" ‘ଲଜ୍ଜା ତୁମେ’ ଏହି ଉପାଳି କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ସମସ୍ତ ଜନମାନସ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କୈକେୟୀ ଏହା ବୁଝିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ, ବୟସ୍କ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅସମଞ୍ଜ ରାସ୍ତାରେ ଖେଳିବା ସମୟରେ, ଶିଶୁମାନେକୁ ଧରି, ସରୟୂ ନଦୀରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ। ଏହି ଦେଖି, ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: ‘ସମ୍ରାଟ, ଅସମଞ୍ଜ କିମ୍ବା ଆମେ, ଏକ ଚୟନ କରନ୍ତୁ।’” ତାପରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଭୟ କାହିଁକି?” ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ପୌରଜନ କହିଲେ, “ଅସମଞ୍ଜ ଖେଳିବା ସମୟରେ, ଆମ ପିଲାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ଥିର ମନ ରଖିଛନ୍ତି, ସରୟୂ ନଦୀରେ ପକାଇ ଦେଇ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।” ପୌରଜନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ, ଯିଏ କି କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ ବନ୍ଧ୍ୟା କରିଦେଲେ। ତୁରନ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ସେବକମାନେ ସହ ରଥରେ ବସାଇ, ଜୀବନ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିବାସ କରିବାକୁ ବନ୍ଧ୍ୟା କଲେ। ଏକ କୁହାଳି ଓ ଟୋକା ନେଇ, ଅସମଞ୍ଜ ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲି, ଦିଗ୍ଦିଗାନ୍ତରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକ ପରି। ଏପରି, ସଗର ରାଜା, ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଅପରାଧ କରିଥିବାରେ ବନ୍ଧ୍ୟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ରାମ କେଉଁ ଅପରାଧ କଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ବନ୍ଧ୍ୟା କରାଯାଉଛି?