ଏହିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଦଶରଥ, ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ, ସନ୍ତାନ ଓ ସ୍ଵର୍ଗଲାଭ ପାଇଁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ଅଭିଲାଷିତ କାମ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ, ସେହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିବେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ତାଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ ଅପାର ପ୍ରତାପୀ ପୁଅ ହେବେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜବଂଶକୁ ସ୍ଥିର କରିବେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ମହାନ ରାଜନ୍ୟ, ଆପଣ ନିଜେ ଯଥାଯଥ ଆଦର ସହିତ, ସେନା ଓ ରଥ-ଯାନ ସମେତ, ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯିବା ଉଚିତ। ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଦଶରଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ରଥିକ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ହଲେ, ନିର୍ବିଘ୍ନ ଓ ଶାନ୍ତ ଉପାୟରେ ଅରଣ୍ୟ ଓ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଯେଉଁଠାରେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଋଷି ବସିଥିଲେ, ରୋମପାଦଙ୍କ ସମୀପରେ ଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଦଶରଥ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଋଷିଙ୍କ ପୁଅ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ରୋମପାଦ ରାଜାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ତେଁ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଆନନ୍ଦରେ, ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ। ମିତ୍ରତା ଓ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ କିଛି ଦିନ ବ୍ୟତୀତ କଲେ। ସାତ-ଆଠ ଦିନ ପରେ, ରାଜା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଝିଅ ଶାନ୍ତା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।" "ତାଙ୍କୁ ମୋ ସହରକୁ ପଠାନ୍ତୁ, କାରଣ ଏଠାରେ ଏକ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ଆସିଛି।" ରାଜା ଏହି କଥାକୁ ମାନି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଯାଅ।" ଋଷିପୁତ୍ର ଅନୁମତି ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କୁ "ଏହିପରି ହେଉ" ବୋଲି କହିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ଯାଏ, ଦୁହେଁ ପ୍ରେମରେ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ଏକାପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ। ଦଶରଥ ଓ ପ୍ରବଳ ରୋମପାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରଘୁବଂଶୀ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ସହରକୁ ଫେରିଲେ। ସେ ତୁରନ୍ତ ଦୂତମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ପୌରମାନେଠାରେ ଖବର ପଠାଇଲେ—"ସମସ୍ତ ସହରକୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ଶୋଭାୟମାନ ଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାର କରନ୍ତୁ।" ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଚନ୍ଦନ ଓ ଇତର ଛିଟିଏ, ପତାକାରେ ସଜାନ୍ତୁ, ଏହି ଆଦେଶ ମିଳିଲାପରେ ସମସ୍ତ ପୌର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ। ସମୟମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସବୁ କାମ କଲେ। ଏହାପରେ ରାଜା ଶୋଭାୟମାନ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଶଂଖ ଓ ଢୋଲ ଧ୍ୱନିରେ, ସମସ୍ତେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ନେଇ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ପୌରବାସୀ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଯେପରି ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ର କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ନେଇ ଯଥାବିଧି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ନିଜକୁ ଧନ୍ୟ ମନେ କଲେ। ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର ଶାନ୍ତ ଓ ଶୋଭାୟମାନ ଦେଖି, ରାଜମାତା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ଅନୁଭବ କଲେ। ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆଦରରେ, ସେଠାରେ ସୁଖରେ କିଛି ଦିନ ବ୍ୟତୀତ କଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଏକ ମନୋହର ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲା, ତେବେ ରାଜା ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ପୁଅ ଓ ବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ," ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କର, ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଅର୍ଥାତ୍ ଘୋଡ଼ା ଛାଡ଼।" "ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ସରୟୂ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।" ତେବେ ରାଜା ଅନ୍ୟ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—"ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ସୂୟଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଜାବାଲି, କାଶ୍ୟପ ଏବଂ ପୌରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ଆସ।" ସୁମନ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଏହି ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଣିଲେ। ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦଶରଥ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ। ସେ ମୃଦୁ ଓ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ—"ମୋର ପୁଅ ନଥିବାରୁ ମୋତେ ଖୁସି ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ମୋ ଇଚ୍ଛା। ତେଣୁ ମୁଁ ଘୋଡ଼ା ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଦ୍ୟମ କରିଛି।" "ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୋ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ ହେବ।" ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି କଥାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି "ଭଲ କହିଛ" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଆଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି କଥାରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ—"ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଚାରିଜଣ ଅପାର ପ୍ରତାପୀ ପୁଅ ପାଇବ, କାରଣ ତୁମ ଧର୍ମମୟ ଇଚ୍ଛା ପୁଅ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।" ରାଜା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଠାରେ କହିଲେ—"ବଡ଼ମାନେ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଶୀଘ୍ର ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେଉ। ଯୋଗ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷକ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାୟ ଘୋଡ଼ା ଛାଡ଼।" "ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ସରୟୂ ଉତ୍ତର କୂଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶାନ୍ତି କ୍ରିୟା କର। ଏହି ଯଜ୍ଞ ପୃଥିବୀର ଯେକୌଣସି ରାଜା କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ଦୋଷ ହେଉନାହିଁ।" "କାରଣ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସମାନେ ଦୋଷ ଖୋଜନ୍ତି; ଯଦି ଯଜ୍ଞ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନ ହୁଏ, ତେବେ କର୍ତ୍ତା ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।" ଏହିପରି ଭାବରେ ଦଶରଥ ରାଜା ନିଜ ସଂସ୍କୃତ ଇଚ୍ଛା, ପୂତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ସହ ମହାଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେ।