ଏହି ସମୟରେ, ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସୀତା ଗଭୀର ସ୍ନେହ ଓ ଧୈର୍ୟରେ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିବା, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ମୃଗମାନେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନେକ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକୁହା ଶୁଣାଯାଏ, ଆମ ପାଇଁ ଏହା ଆନନ୍ଦ ଦେବ। ମୋର ପିତା ଦଶରଥ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଦେବତୁଳ୍ୟ ଗଣ୍ୟ; ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ଦେବ ଆଜ୍ଞା ପରି ମୁଁ ମାନିବି। ଚଉଦ ପ୍ରବର୍ଷ ପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁଣି ଦେଖିବି, ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଆପଣ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ଏପରି ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ, ତେବେ ଆପଣ କାହିଁକି ଏହି ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଛନ୍ତି?” “ରାଜ୍ୟ, ନଗର ଓ ଏହି ଭୂମିକୁ ମୁଁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି; ଏହା ବର୍ଅତଙ୍କୁ ଦିଅ। ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନି, ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ପବିତ୍ର ସୀମାରେ ପର୍ବତ, ନଗର, ଉଦ୍ୟାନ ସହ ଯେଉଁ ଭୂମିକୁ ମୁଁ ଛାଡ଼ିଦେଲି, ବର୍ଅତ ଏହି ଭୂମି ଶାସନ କରୁନ୍ତୁ; ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ରାଜା, ତାହା ହେଉ। ମୋର ମନ ବଡ଼ ସୁଖ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ପ୍ରତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ; ଏହା ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୌରବ ମାନାଯାଏ। ମୋ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ। ତେଣୁ, ଏହି ଦିନ ମୁଁ ଅକ୍ଷୟ ରାଜ୍ୟ, ଏହି ଭୂମିର ସମସ୍ତ ଭୋଗ, ମାଇଥିଲୀକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା ଆପଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ହିଁ ବ୍ରତ ହେଉ। ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ଫଳ ମୂଳ ଭୋଜନ କରି, ପର୍ବତ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଦେଖି, ଅଦ୍ଭୁତ ଗଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମୁଁ ଖୁସି ରହିବି; ଆପଣ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ଭାସିଥିବା ରାଜା ଦଶରଥ, ତାଙ୍କ ପୁଏଁକୁ ବାହୁଡା ଦେଇ, ଅଚେତନ ହେଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ କିଛି ଚଳନ କରିଲେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ରାନୀମାନେ ଅଶ୍ରୁବିଗ୍ଳିତ ହେଲେ, କେବଳ କୈକେୟୀ ଛାଡ଼ି; ସୁମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଅଚେତନ ହେଲେ, ଏବଂ ସମଗ୍ର ମହଳରେ ବିଳାପ ଓ କ୍ରନ୍ଦନ ଚାଲିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ସୁମନ୍ତ୍ର ତିବ୍ର କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ହାତକୁ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଚେପି ଦାନ୍ତ କଟିଲେ। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସାଧାରଣ ଶାନ୍ତି ଚାଲିଯାଇଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ବିଷାଦ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ମନ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି, କୈକେୟୀଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥାରେ ମନୋଭୂମିକୁ ଅନ୍ଦୋଳିତ କଲେ। ତାଙ୍କ କଥା ମାନେ ବଜ୍ର ନିମନ୍ତେ ଦୃଢ଼, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ କଠୋର, ଯାହା କୈକେୟୀଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା। ସେ କହିଲେ, “ଯାହା ପାଇଁ ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜ ଅନ୍ୟ ରାନୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଚଳାଞ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁ। ରାନୀ, ଆପଣଙ୍କ କର୍ମ ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ କିଛି ନାହିଁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପତିହନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବଂଶନାଶିନୀ ଭାବେ ଭାବୁଛି। ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଅଜୟ, ପର୍ବତ ସମ ଅଚଳ, ସାଗର ସମ ଶାନ୍ତ ଏମିତି ଏକ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ତ୍ରାସ ଦେଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; କାରଣ, ପତିଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ନାରୀମାନେ ପାଇଁ କେବଳ ପୁଅ ପ୍ରତି ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ। ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜ୍ୟ ବୟସ୍କାନୁସାରେ ଯାଏ, ଆପଣ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶପତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଧିକାର ଠାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ ବର୍ଅତ ଏହି ଭୂମିର ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ରାମଙ୍କ ସହ ଯେଉଁଠିକୁ ଯିବେ, ସେଉଁଠି ଯିବା। ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆଜି ଆପଣ ଏମିତି ଅଧର୍ମ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ତ୍ୟାଗ କରାଯିବା ରାମଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରିବା। ଏପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରି ଆପଣ କେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଲାଭିବେ? ମୋତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗେ ଏ ଭୂମି ଏପରି ନାରୀ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଫାଟିଯାଏନି। ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅଧର୍ମ କାରିଣୀକୁ କିଛି କରୁନାହିଁ। କିଏ ଆମ୍ବ ଗଛକୁ କାଟି, ନିମ୍ବ ଗଛକୁ ଚାଷ କରିବ? ଦୁଧ ଦେଇ ଚାଷ କଲେ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ବ ମିଠା ହେବ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ବଂଶ ଆପଣଙ୍କ ମାତା ପରି; କାରଣ, ଜଗତରେ କୁହାଯାଏ ନିମ୍ବ ଗଛରୁ ମଧୁ ଝରେନାହିଁ। ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ଆପଣଙ୍କ ମାତା ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର; ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଜଣେ ଆପଣଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ବର ଦ୍ୱାରା, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଭାଷା ବୁଝିପାରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଜ୍ରମ୍ଭା ଶୟନରେ ଥିବାବେଳେ, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ବହୁ ପ୍ରାଣୀର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ହସିଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଆପଣଙ୍କ ମାତା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ‘ମୋତେ କହ, ତୁମେ କାହିଁକି ହସୁଛ?’ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ରାଜା କହିଥିଲେ, ‘ମୁଁ କାହିଁକି ହସିଲି କହିଦେଲେ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି।’ ଆପଣଙ୍କ ମାତା ପୁଣି କହିଲେ, ‘ତୁମେ ବଞ୍ଚ କିମ୍ବା ମର, ମୋତେ ଠକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।’ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କେକୟ ରାଜା ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ସେ ବରଦାତା ସମ୍ମତି ଦେଇ କହିଲେ, ‘ଏହି କଥା କଦାଚିତ୍ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ବିନାଶ ଆସିଯାଏ ମଧ୍ୟ।’ ଏହି ଶୁଣି, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଖୁସି ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କ ମାତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦ ଭାବେ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ। ଏହିପରି, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରି, ମୂଢ଼ତାରେ ଏହି ମିଥ୍ୟା ସଂକଳ୍ପକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏଠି, ଏହି ପ୍ରଚଳିତ କଥା ସତ୍ୟ ବୋଧ ହୁଏ—ପୁଅ ବଡ଼ଦା ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁସରେ, ଝିଅ ବଡ଼ଦା ମାତାଙ୍କୁ।