ଜନକଙ୍କ ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞରେ, ମହାତ୍ମା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବରୁଣ ନିଜେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ସେଇ ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟାନକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଅପରିହାର୍ୟ ଦିବ୍ୟ କବଚ, ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀର, ଦୁଇଟି ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ତଳୱାର ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ଅଭୂଷଣ ଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ, ତାଙ୍କର ବନବାସ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ରାମ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରି ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ରାମ ଆତ୍ମ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବରେ ଆଦର ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରିୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ଯେପରି ଚାହୁଁଥିଲି, ସେପରି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତୁମେ ଆସିଛ।" "ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେଙ୍କୁ ଦେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏଠାରେ ଗୁରୁଭକ୍ତି ଓ ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ମୋର ସମସ୍ତ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ବନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି।" ଏହିପରି ଆଦେଶ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁରନ୍ତ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ। ଅଗ୍ନିଗୃହରେ ବସିଥିବା ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, "ମିତ୍ର, ଆସ; ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କ ଗୃହ ଦେଖିବାକୁ ଚଲ।" ସୁୟଜ୍ଞ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଗୃହକୁ ଗଲେ। ରାମ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କୁ ସୁନାର କଙ୍କଣ, ରୂପାହାର କଣ୍ଠା, ମୁକୁତ, ମାଳା, ରତ୍ନ, ଚୂଡ଼ାମଣି ଓ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ପରେ ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ରାମ କହିଲେ, "ମୃଦୁଭାଷୀ, ତୁମ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଏକ ହାର ଓ ସୁନାର ଚେନ୍ ଦିଅ; ସୀତା ତାଙ୍କୁ ଏକ କମରବନ୍ଧ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ବନକୁ ଯାଉଥିବା ତୁମ ଜନାନୀ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୂପୁର ଓ କଙ୍କଣ ମଧ୍ୟ ଦିଅ। ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଶୟ୍ୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର। ଏହି ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ନାମକ ହାତୀ ଓ ଏକ ହଜାର ସୁନା ମୁଦ୍ରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।" ରାମଙ୍କୁ ଏପରି ଉପହାର ଦେଖି, ସୁୟଜ୍ଞ ସମ୍ମତି ସହ ଗ୍ରହଣ କରି ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହିପରେ, ରାମ ମୃଦୁଭାଷାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୌମିତ୍ରି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ କୌଶିକ—ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କର। ସେମାନେ ଯେପରି ଜଳ ଦେଇ ଫସଲ ଉପଚାର କରାଯାଏ, ସେପରି ସମ୍ମାନ କର। ସେମାନେ ପାଇଁ ହଜାର ଗାଈ, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ରତ୍ନ ଓ ଧନ ଦିଅ। ତୈତ୍ତିରୀୟ ବେଦପାଠୀ, କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଯେତେଇଚାହିଁ ଗାଡ଼ି, ପରିଚାରକ ଓ ପାଟବସ୍ତ୍ର ଦିଅ। ଚିତ୍ରରଥ ନାମକ ରଥିକ, ଯେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ସେବା କରିଛି, ସେଠିପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଧନ ଦିଅ।" "ଏଠାରେ ଅନେକ ଗାଈ, ଏକ ହଜାର ଗାଈ, ବହୁ କଠକ ଓ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯୁବକ ଅଛନ୍ତି—ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କରିଥିବା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆରାମପ୍ରିୟ ଓ ମହାନ୍ମାନ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସୀ ପ୍ରସ୍ଥ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଗାଡ଼ି, ଦୁଇଶେ ଉତ୍ତମ ବୃଷ, ଏବଂ ଏକ ହଜାର ପ୍ରମାଣ ଚାଉଳ ଦିଅ। ସେମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦିଅ। କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯେ ଅନେକ କଞ୍ଚୁକିନୀ ମହିଳାମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଏକ ହଜାର ଦିଅ।" "ମୋର ମାତା କୌଶଳ୍ୟା ଯେପରି ତାଙ୍କ ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କର।" ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଧନଧାନ୍ୟର ଦେବତା ପରି, ଏହି ଧନ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପରେ, ନିଜ ନିର୍ଭରଶୀଳମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଧନ ଦେଇ, କନ୍ଠ ଆନ୍ଦ୍ରିତ କଥାରେ କହିଲେ, "ମୋ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଗୃହ ମୋ ବାପସି ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବେ ଖାଲି ହେବ ନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ତାଙ୍କ ଧନର ଭଣ୍ଡାର ଆଣିବାକୁ ରାମ ଭଣ୍ଡାରୀକୁ ଆଦେଶ କଲେ। ସମସ୍ତ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଏହି ଧନ ଆଣି, ଏକ ବିଶାଳ ଧନରାଶି ରଖିଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃଦ୍ଧ, ଯୁବକ ଓ ଦରିଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗର୍ଗ ବଂଶର ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୃଜଟା, ଯିଏ ଜଙ୍ଗଲ ଚାଷ କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଯୁବତୀ ପତ୍ନୀ, ଶିଶୁମାନେ ସହିତ, ତୃଜଟାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହଳ ଓ କୁଦା ଛାଡ଼, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଖି କିଛି ମିଳିଯିବ।" ତୃଜଟା, ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ପ୍ରଭା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, କେହି ରୋକିଲେ ନାହିଁ, ସେ ପଞ୍ଚମ ପରିକ୍ଷେପଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସେମ୍ବଳୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।