ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ନମ୍ର ଭାବରେ ପଚାରିଲେ, “ମୋତେ କାହିଁକି ଯିବାକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଉଛି? ଏହାର କାରଣ ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୋର ମନ ଅନିଶ୍ଚିତ ଅଛି, ହେ ନିଷ୍ପାପ ଭ୍ରାତା।” ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ସ୍ଥିର ମନରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ରାମ ଭଲପାଇବା, ଧର୍ମପ୍ରେମୀ, ନିଶ୍ଚଳ, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ, ଆତ୍ମା ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ, ଆଜ୍ଞାକାରୀ, ଜୟଶୀଳ, ଓ ମିତ୍ର ସ୍ୱରୂପ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ। “ହେ ସୌମିତ୍ରି, ତୁମେ ଯଦି ଆଜି ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ, ତେବେ କଉଶଲ୍ୟା କିମ୍ବା ମହାନ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ କିଏ ସେବା କରିବ? ଯିଏ ମେଘ ଭଳି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ବର୍ଷାଇଥାଏ, ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ କାମନାର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବନ୍ଧିତ। ଅଶ୍ୱରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ, ଦୁଃଖିତ ସହଭାଗିନୀମାନେ ସୁଖୀ ହେବେ ନାହିଁ। ଭରତ ଯଦି କୈକେୟୀ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ, ସେ କଉଶଲ୍ୟା ଓ ଗଭୀର ଦୁଃଖିତ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ସୌମିତ୍ରି, ଏଠାରେ ତୁମେ ସେ ମହିଳାଙ୍କୁ ନିଜେ ସମ୍ମାନ ଦିଅ କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ଏହି କଥା ଅନୁସାରେ କଉଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କର। ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ, ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ଅପୂର୍ବ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ପ୍ରକାଶିତ ହେବ। ଏହି କାମ ମୋ ପାଇଁ କର, ହେ ରଘୁବଂଶର ଶୋଭା; ଆମ ମାତୃଦେବୀ ଯେଉଁଠି ଆମ ଦୁଇଁଜଣ ନାହିଁ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ଅଭାବ ନ ହେଉ।” ରାମଙ୍କ ଏହି ମୃଦୁ କଥାଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯିଏ କଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଜାଣିଥିଲେ, କହିଲେ, “ତୁମର ତେଜରେ, ହେ ଶୂର, ଭରତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କଉଶଲ୍ୟା ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି ଭରତ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ନ୍ୟାୟରେ ଚଳିବେ ନାହିଁ, ଓ ଅଭିମାନରେ ମନ ଅସ୍ଥିର କରି କିଛି ଅନ୍ୟାୟ କରନ୍ତି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ, ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବି। ମା କଉଶଲ୍ୟା ଏକ ହଜାର ମତି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୋଷଣ କରିପାରିବେ, କାରଣ ସେ ଏକ ହଜାର ଗ୍ରାମ ଓ ତାହାର ଉପଜୀବିକା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜେ, ମୋର ମାଁ, ଓ ମୋ ପରି ଅନ୍ୟମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିପାରିବେ, ସେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ମହିଳା। ତୁମେ ମୋ ସହଯାତ୍ରୀ ହେଉ, ଏଠି କୌଣସି ଅଧର୍ମ ନାହିଁ। ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବି, ଓ ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସାଧିତ ହେବ। ମୋ ଧନୁଷ୍ୟ ବାନ୍ଧି, କଦଳି ଓ ଟୋକରି ସହିତ, ମୁଁ ଆଗରେ ଚଲିବି, ତୁମକୁ ମାର୍ଗ ଦେଖେଇବି। ମୁଁ ସଦା ତୁମ ପାଇଁ ମୂଳ ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିଯୋଗ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବି। ତୁମେ ଓ ବୈଦେହୀ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଆନନ୍ଦ କରିବା, ମୁଁ ତୁମେ ଜାଗିଥିଲେ କିମ୍ବା ଶୁଏ ଥିଲେ, ସବୁ କାମ କରିବି।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରେମ ଶୁଣି ରାମ ଖୁସି ହେଲେ ଓ କହିଲେ, “ଯାଅ, ସୌମିତ୍ରି, ତୁମ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନିଅ।” ତାପରେ ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ, ଯାହା ମହାନ ବରୁଣ ନିଜେ ଜନକଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା; ଅଭେଦ୍ୟ ଦିବ୍ୟ କବଚ, ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀର, ଦୁଇଟି ସୂର୍ୟ ପ୍ରଭା ସମାନ ତଳୱାର, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ—ଏସବୁ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବନବାସ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସୌମିତ୍ରି ସେସବୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ରାମ, ନିଜେ ନିୟମିତ ଓ ପ୍ରେମରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ସମୟରେ ଆସିଛ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ମୁଁ ଚାହେଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଧନ ତୁମ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାପସମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରିଦିଅ। ଏଠି ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁଭକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ; ଏଠି ମୋର ଉପଜୀବିକା ମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କୁ ଏଠି ଆଣ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଶୀଘ୍ର ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି।” ଏଇପରି ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ବତିଶିତିରିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରବଣ କରାଯାଉ। ଭାଇଙ୍କ ଏହି ପ୍ରିୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଆଦେଶ ବୁଝି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁରନ୍ତ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଅଗ୍ନିଶାଳାରେ ବସିଥିବା ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କହିଲେ, “ମିତ୍ର, ମୋ ସହ ଚଳ, ଏବଂ ଯିଏ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ରାମଙ୍କ ଗୃହ ଦେଖ।” ତା’ପରେ ସୁୟଜ୍ଞ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ରାମଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାମ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କୁ ସୁନାର କଙ୍ଗନ, ଶୁଭ୍ର କନ୍ଦନ, ସୁନାର ଝାଲର ମାଳା, ମଣି, ବାହୁଡ଼ି, ଓ ଚୂଡ଼ାମଣି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ରାମ କହିଲେ, “ମୃଦୁଭାବୀ, ତୁମେ ଏକ ହାର ଓ ସୁନା ଚେନ୍ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦିଅ; ମୋ ସହଧର୍ମିଣୀ ସୀତା ତାଙ୍କୁ ଏକ କମରବନ୍ଧ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ। ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଓ ଶୋଭାମୟ ଗହନା ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦିଅ, ଯିଏ ତୁମ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବେ। ବୈଦେହୀ ଚାହେଁ ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଣିମାଳା ଓ ଶୋଭାମୟ ଶୟନ ବିଛାଇ ଦିଅ। ଏହି ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ନାମକ ହାତୀ, ଯାହା ମୋ ମାମା ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ହଜାର ସୁନା ମୁଦ୍ରା, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।” ଏପରି ରାମଙ୍କ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ସୁୟଜ୍ଞ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।