ରାମ ଦେବ ଶୀତାଙ୍କୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ବାତ୍ସଳ୍ୟରେ କହିଲେ, "ଓ ମହିଳା, ଯଦି ଦୁଃଖ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ତାହା ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେନି; ମୁଁ କିଛି ଭୟ ପାଉନାହିଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ନିର୍ଭୟ। ତୁମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିନାହିଁ, ଓ ଶୁଭା, ତେବେ ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବାକୁ ଚାହେନି, ଯଦିଓ ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବି। ମୈଥିଲୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ବନବାସ ପାଇଁ ଏକାଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଛ; ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ, ମୋ ନିଜ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ପରି, ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ।" "ଓ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଯଦି ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ମୋତେ ବନବାସ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିନଥାନ୍ତା, ତେବେ ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେନି। ଓ ଶୋଭିତ ନିତମ୍ଭିନୀ, ଏହି ନିତି ଅଟୁଟ—ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା; ଯଦି ମୁଁ ଏହାକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିବି, ତେବେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ। ମାତା, ପିତା, ଓ ଶିକ୍ଷକ—ଏହି ତିନିଜଣ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ତାହା ଭୂମିରେ ତିନି ଲୋକ ପରି ପବିତ୍ର; ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ଏହି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପୂଜନୀୟ।" "ସତ୍ୟ, ଦାନ, ଆଦର, ବହୁଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ—ଏହି ବିଶ୍ୱାସ, ଓ ଶୀତା, ପିତାଙ୍କ ସେବା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ସେବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ, ଓ ସୁଖ—କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ। ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ସେବା କରୁଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗୋ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" "ମୋ ପିତା, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେପରି ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏହି ହିଁ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ। ଓ ଶୀତା, ମୋ ମନ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛି—ତୁମକୁ ଦଣ୍ଡକବନକୁ ନେଇଯିବି; ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୋ ସହ ଚାଲିବା ଓ ସେଠାରେ ବସିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା।" "ଓ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଓ ମଦିରା ନୟନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶୋଭା, ତୁମେ ବନବାସ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ତୁମେ ମୋ ସହ ଚାଲିବା, ଓ ଧର୍ମରେ ମୋ ସହ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଭାଗୀନୀ ହେବା। ଓ ଶୀତା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ତୁମ ନିଷ୍ଠା ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ଗୋତ୍ର ପାଇଁ ଉଚିତ; ତୁମ ନିଷ୍ଠା, ଓ ଶୋଭାବତୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।" "ଓ ଶୁଭା ନିତମ୍ଭିନୀ, ବନବାସ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର; ଏବେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ତୁମ ବିନା ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମଣି ଦିଅ, ଭିକ୍ଷାରୀମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ; ଯାହା ଚାହେ, ଦିଅ, ଓ ଶୀଘ୍ର କର—ବିଳମ୍ବ କରନି।" "ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହଣା, ଭଲ ପୋଶାକ, ଓ ଯେଉଁସମସ୍ତ ଖେଳା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଉପକରଣ ଅଛି—ବିଛା, ଯାନ, ଓ ମୋ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, ପରେ ଦାସୀଦାସମାନେକୁ ଦିଅ।" ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିବା ପରେ, ରାଜରାଣୀ ଶୀତା, ଖୁସି ଓ ଉତ୍ସାହରେ, ଶୀଘ୍ର ଦାନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଅନନ୍ତରେ, ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଶିଷ୍ଟ ଶୀତା ଖୁସି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟ ସହ, ଧନ ଓ ମଣି ଦାନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଧର୍ମପରାୟଣ ମହିଳା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ। ଏଠି ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକତିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗରୁ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା, ଦୁଃଖ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭାଇଙ୍କ ପାଦ ଦବାଇ, ଶୀତା ଓ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯଦି ଆପଣମାନେ ମୃଗ ଓ ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆଗରୁ ଧନୁ ଧରି ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବି।" "ମୋ ସହ ଆପଣମାନେ ଚିତ୍ରପକ୍ଷ ଓ ବନ୍ୟପଶୁର ଧ୍ୱନିରେ ଉତ୍ସାହିତ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବେ। ମୁଁ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେନି, ଅମରତ୍ୱ ଚାହେନି, ଆପଣମାନେ ବିନା ଏହି ଜଗତର ଶାସନ ମଧ୍ୟ ଚାହେନି।" ଏପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବନବାସ ନିଷ୍ଠାରେ ଦୃଢ଼, ରାମଙ୍କ ଅନେକ କ୍ଷମାଶୀଳ କଥାରେ ବି ଅଟୁଟ ରହି, ପୁନି କହିଲେ, "ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ କାହିଁକି ଆପଣ ମୋତେ ରୋକୁଛନ୍ତି? ମୁଁ ଯିବାକୁ ଚାହେ, ତାପରି ଏହି ନିଷେଧ କାହିଁକି? ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତତା ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହେ।" ତାପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଯୋଡିହାତେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଉଁଛି, କହିଲେ, "ତୁମେ ପ୍ରେମିକ, ଧର୍ମପରାୟଣ, ଦୃଢ଼, ଯେଉଁଠି ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ଜୀବନ ପରି ପ୍ରିୟ, ଅନୁଗତ, ବିଜୟୀ ଓ ମୋ ସଂଗୀ।" "ଯଦି ଆଜି ତୁମେ, ସୌମିତ୍ରି, ମୋ ସହ ବନକୁ ଯିବା, କୌଶଳ୍ୟା କିମ୍ବା ଶ୍ରୀମତୀ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ କିଏ ସେବା କରିବେ? ରାଜା, ଯିଏ ମେଘ ପରି ଭୂମିରେ ଇଚ୍ଛା ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମନର ଇଚ୍ଛାରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି। ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଘୋଡାର ଝିଅ କୈକେୟୀ ଦୁଃଖିତ ସହପତ୍ନୀମାନେକୁ ଖୁସି ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଭରତ, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏବଂ କୈକେୟୀ ସହ ନିଷ୍ଠା, କୌଶଳ୍ୟା ଓ ଦୁଃଖିତ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ ନାହିଁ। ସୌମିତ୍ରି, ଏଠି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହିଳାଙ୍କୁ ସେବା କର, କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ କୃପାରେ; କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କର।" "ଏହିପରି, ତୁମର ନିଷ୍ଠା ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରମାଣିତ ହେବ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ତୁମ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ, ସୌମିତ୍ରି, ମୋ ପାଇଁ କର; ଆମ ମାତା, ଆମ ବିନା, ସୁଖ ବଞ୍ଚିତ ହେଉନାହିଁ।" ଏପରି ରାମଙ୍କ ମୃଦୁ କଥାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଉତ୍ତର ଦେବାରେ ପ୍ରବୀଣ, କହିଲେ, "ଓ ଶୂର, ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ ଭରତ ନିଶ୍ଚିତ କୌଶଳ୍ୟା ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ ସମ୍ମାନ କରିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।