ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରିୟେ, ଦୁଃଖ ସହିତ ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ନୁହେଁ। ମୁଁ କୌଣସି ଭୟ ରଖେନି, ଯେପରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଭୟ ନାହାନ୍ତି। ହେ ଶୁଭେ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିବାକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଅକ୍ଷମ ନୁହେଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି ବୋଲି ଜଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଅରଣ୍ୟରେ ବସିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ମୈଥିଲୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛ, ତେଣୁ ମୋର ତୁମପ୍ରତି ସ୍ନେହ, ଯେପରି ମୋ ନିଜ ପ୍ରତି, ତାହା କେବେ ବି ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଯଦି ମୋର ପିତାଙ୍କର ଆଦେଶ ଏବଂ ତାହାରେ ଥିବା ସତ୍ୟ ମୋତେ ବାଧ୍ୟ କରୁନଥାନ୍ତା, ମୁଁ କେବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇନଥାନ୍ତି। ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବା ଏହି ଧର୍ମ; ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅବହେଳା କଲେ, ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମାତା, ପିତା ଓ ଗୁରୁ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଏହି ତିନୋଟି ନିଜେ ପୃଥିବୀରେ ତିନି ଲୋକ ପରି ପବିତ୍ର; ଏହା ସମାନ କିଛି ନାହିଁ ଓ ଏହିପରି ଆଦର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସତ୍ୟ, ଦାନ, ମାନ, ବଢ଼ିଆ ଯଜ୍ଞ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ସେବା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହଁନ୍ତି। ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ, ସୁଖ—ସବୁ ଲାଭ ହୁଏ। ମାତା ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗାଈ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଅପେକ୍ଷା ଉତ୍ତମ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋର ପିତା ଯେପରି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେହିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏହି ହେଉଛି ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ। ହେ ସୀତା, ମୋ ମନ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି—ମୁଁ ତୁମକୁ ନେଇ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି; ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ସହ ଚଳିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ। ହେ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗବତୀ, ମୋ ସହ ଧର୍ମର ସାଥୀ ହେବାକୁ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ତୁମେ ମୋ ସହ ଚଳ। ହେ ସୀତା, ତୁମ ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ବଂଶ ପାଇଁ ସଠିକ୍, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଏବେ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର; ମୋ ପାଇଁ ସୀତା, ତୁମ ବିନା ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମଣିମାଳା ଦିଅ, ଭିକ୍ଷୁମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ; ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଦିଅ ଓ ଦେରି କରିନାହଁ। ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର, ଭଲ ପୋଷାକ ଓ ଖେଳ ପାଇଁ ଯାହା ଆଛି, ଶଯ୍ୟା, ଯାନ ଓ ମୋର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି—ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, ପରେ ଆମ ସେବକମାନେକୁ ଦିଅ। ପତିଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜାଣି, ରାନୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ସମ୍ପତ୍ତି ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପତିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିବା ସୀତା ଆନନ୍ଦ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଆପ୍ଲୁତ ହୋଇ ଧନ ଓ ମଣିମାଳା ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜା, ଦୁଃଖ ସହିପାରୁନଥିଲେ। ସେ ଭାଇଙ୍କ ପାଦ ଚାପି ଧରି, ରାଘବ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ଆପଣମାନେ ମୃଗ ଓ ହସ୍ତୀ ଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆଗରୁ ଧନୁଷ ଧରି ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯିବି। ମୋ ସହିତ ଆପଣମାନେ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନେ ରବ କରୁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ଚାଲିବେ। ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଅମରତ୍ୱ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଆପଣମାନେ ବିନା ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ନେଇଥିବା ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ ରାମ ଅନେକ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ବାଧା ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୁନି କହିଲେ, “ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ କାହିଁକି ଆପଣ ବାଧା ଦେଉଛନ୍ତି? ମୁଁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଏହି ନିଷେଧ କାହିଁକି? ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ଅନିଶ୍ଚିତ ଅଛି, ହେ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗବତୀ।” ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଦୃଢ଼, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ପ୍ରିୟ, ଆଜ୍ଞାକାରୀ, ବିଜୟୀ ଓ ମୋର ମିତ୍ର। ଯଦି ତୁମେ ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବ, ତେବେ କଉସଲ୍ୟା କିମ୍ବା ମହାନ୍ୟ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ କିଏ ସେବା କରିବ? ରାଜା ଯେପରି ମେଘ ଭୂମିକୁ ବର୍ଷା କରେ, ସେପରି ଆଶାର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବନ୍ଧା। ରାଜ୍ୟ ପାଇଲାପରେ, ଅଶ୍ୱରାଜ କନ୍ୟା ଦୁଃଖିତ ସହପତ୍ନୀମାନେକୁ ଖୁସି ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଭରତ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କୈକେୟୀ ସହ ଥିବାବେଳେ, କଉସଲ୍ୟା ଓ ଦୁଃଖିତ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ସମ୍ବଳ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ସୌମିତ୍ରି, ଏଠାରେ ସେ ଉତ୍ତମ ମାତାଙ୍କୁ ସେବନ କର, କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ କୃପାରେ; ଏହି କଥା ମାନି କଉସଲ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କର। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି ପ୍ରମାଣିତ ହେବ, ଏବଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବୃଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରତି ତୁମର ମହାନ ଧର୍ମ ଦେଖାଯିବ। ଏହି କଥା ମୋ ପାଇଁ କର, ହେ ରଘୁବଂଶର ଶୋଭା, ଯେପରି ଆମର ମାତା ଆମ ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ ନାହିଁ।” ଏପରି ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।