ସୀତା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସେଉଠାରେ ମୁଁ ମୋ ମା, ବାପା କିମ୍ବା ଘରକୁ ମନେ ପଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଋତୁଅନୁସାରେ ମନୋହର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଆନନ୍ଦ ଉଠିବି। ସେଠାରେ କୌଣସି ଦୁଃଖଦ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ନାହିଁ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କେବେ ଦୁଃଖୀ ହେବ ନାହାଁ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭାର ହେବି ନାହିଁ। ତୁମ ସହିତ ଥିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ସ୍ୱର୍ଗ ହୁଏ; ତୁମ ବିନା ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ନରକ ହେଉଛି। ଏହି କଥା ଜାଣି, ହେ ରାମ, ମୋତେ ନେଇଯାଅ; କାରଣ ମୋର ସৰ্বୋଚ୍ଚ ପ୍ରେମ ତୁମ ପାଇଁ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଏହି ଅଟୁଟ ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଉନାହଁ, ତେବେ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ବିଷ ପିଇଦେବି—ମୁଁ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଦୁଃଖରେ ମୋ ପାଖରେ ଜୀବନ ରହିବ ନାହିଁ; ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ। ଏ ଦୁଃଖକୁ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବି ନାହିଁ—ତେବେ ଚୌଦ ଅବଧି କିପରି ସହିବି? ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୀର୍ଘ ଅନୁଶୋଚନା କରି, ସୀତା ତାଙ୍କର ସ୍୵ାମୀଙ୍କୁ ଭଳି ଅଙ୍ଗ ଲଗାଇ, ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ କନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଭରା କଥାରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଏକ ତୀରବିଦ୍ଧ ହାତିନୀ ପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାପିଥିବା ଅଞ୍ଜଳି ଜଳ ପରି ଅଞ୍ଜଳି ଅଞ୍ଜଳି ଲୁହ ଝରାଇଲେ। ତାଙ୍କର ଅଞ୍ଜଳି ଦଳ ପରି ଚକ୍ଷୁଁରୁ, ଯାହା ପ୍ରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା ଦୁଃଖରୁ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ବହିଗଲା। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଆଖି, ଲୁହରେ ଶୁଖିଯାଇଥିଲା; ଜଳ ଶୁଖିଯିବା ପରି ଅଞ୍ଜଳି ମୁହଁ ମୁଝିଗଲା। ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହୋଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିଦାୟକ କଥା କହିଲେ—“ହେ ମହିଳା, ସତ୍ୟକୁହୁଛି, ଦୁଃଖ ସହିତ ଆସିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗ ମୋତେ ମନୋହର ଲାଗେ ନାହିଁ; ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ପରି। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିନଥିଲେ, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିପାରିବି। ହେ ମୈଥିଲୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଯେପରି ମୋ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ମୋର ଯେତେ ମମତା, ସେପରି ତୁମ ପାଇଁ; ଏହି ମମତାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ମୋ ବାପାଙ୍କ ଆଦେଶ, ଯାହା ସତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିନଥାନ୍ତା, ତେବେ ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି ନାହିଁ। ଏହି ହିଁ ଧର୍ମ, ମାତା ବାପାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବା; ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅଲଂଘନ କଲେ ମୁଁ ଜୀବିତ ରହିପାରିବି ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଦେଶରେ ମାତା, ବାପା ଓ ଗୁରୁ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ତିନି ଲୋକର ସମାନ ପବିତ୍ରତା ରହିଛି; ଏହା ଅନ୍ୟ କିଛି ସମାନ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ସେବା ସତ୍ୟ, ଦାନ, ମାନ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଠାରୁ ବଡ଼; ସେବା କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଲଭ୍ୟ। ମାତା ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରୁଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗୋଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋ ବାପା ଯେପରି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ମୋତେ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠିପାଇଁ ମୁଁ ଏହିପରି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି—ଏହା ହିଁ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ। ମୋ ମନ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି, ହେ ସୀତା, ତୁମକୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ନେଇଯିବି; ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମନେ ରଖ, ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ। ହେ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଓ ମଦଭରା ନୟନ ଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ମୋ ସହ ଧର୍ମର ସାଥୀ ହୁଅ। ହେ ସୀତା, ତୁମ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ଗୋତ୍ର ପାଇଁ ଉଚିତ; ତୁମର ଏହି ନିଷ୍ଠା ବହୁତ ମନୋହର। ଏବେ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି, ତାହା ଆରମ୍ଭ କର; ଏବେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ତୁମ ବିନା ମନୋହର ଲାଗେ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମଣିମୁକୁତା ଦିଅ, ଭିକ୍ଷୁମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଯେଉଁମାନେ ମାଗନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଦିଅ, ଦେରି କରନି। ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଖେଳନା ସାମଗ୍ରୀ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, ତାପରେ ଆମ ସେବକମାନେକୁ ଶେଷ ସମସ୍ତ ଶୈଳୀ, ଯାନବାହନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଦିଅ। ପତିଙ୍କ ଅରଣ୍ୟଗମନ ଜାଣି, ରାନୀ ସୀତା ଖୁସି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଦାନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏପରି, ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଶିଷ୍ଟା, ଉଲ୍ଲାସିତ ହୃଦୟ ସହିତ, ଧନ ଓ ମଣିମୁକୁତା ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଅନ୍ଶ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକତିସତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟୁଟ ମହାରାମାୟଣର। ଏହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗରୁ ଆସିଗଲେ; ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଲୁହରେ ଭିଜିଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ସହିପାରୁନଥିଲେ। ସେ ଭାଇଙ୍କର ପାଦ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଚାପି, ରଘୁବଂଶର ଅଭିମାନ, ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତା ଓ ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞା ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଯଦି ତୁମେ ମୃଗ ଓ ହସ୍ତୀ ଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ, ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଧନୁଷ ଧରି ଚାଲିବି। ମୋ ସହିତ ତୁମେ ମନୋହର ଅରଣ୍ୟ ଦେଶରେ ସଂଚାର କରିପାରିବ, ଯେଉଁଠାରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗ ଦଳ ଚାରିପଟେ ଧ୍ୱନି କରୁଛି। ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି କିମ୍ବା ଅମରତ୍ୱ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ତୁମେ ନଥିଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେ ନାହିଁ। ଏଭଳି କହି, ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିବା ସୌମିତ୍ରି, ରାମଙ୍କ ଏକାଧିକ ମୃଦୁ କଥାରେ ବାଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନି କହିଲେ—‘ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲ, ଏବେ କାହିଁକି ଆଉ ରୋକାଯାଉଛି? ମୁଁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତେବେ ଏହି ଅନୁମତି କାହିଁକି ନାହିଁ? ମୁଁ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋ ମନ ଅନିଶ୍ଚିତ ଅଛି, ହେ ନିର୍ମଳା।’” ଏଭଳି ଭାବେ ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଭରା ଅନୁରୋଧ, ରାମଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଉତ୍ତର, ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ଦାନ ଦାୟିତ୍ୱ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଅଟୁଟ ସଙ୍ଗ ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଏକ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥାଏ।