ସୀତା ଦେଖିଲେ ଯେ ରାମ ଅପନ ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମି ଛାଡ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତାହାର ମନ ଭାରି ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା। ସୀତା କହିଲେ, “ହେ ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ ରାମ, ମୁଁ ମୋ ମନରେ ତୁମ୍ବେତିକି କୌଣସି ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେପରି ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟମାନେ ପାଖରେ ପଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହା ମୋ ପରିବାରକୁ କଳଙ୍କ ଦେଇପାରିବ।” ସୀତା ଆଉ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯୌବନରୁ ସଂଗୀନୀ ହୋଇଛି, ଶୁଦ୍ଧା ଅଛି, ତୁମେ ଏମିତି ମୋତେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହା ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ପରି। ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଉଚିତ କଥା କହିଛ, ଯେଉଁ ପାଇଁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ସେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ସଦା ଅନୁଗତ ଓ ଆଜ୍ଞାକାରୀ ହେବା ଉଚିତ। ମୋତେ ନେଇ ନାହିଁ, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତପସ୍ୟା, ଅରଣ୍ୟ, କିମ୍ବା ସ୍ଵର୍ଗ—ସବୁ ତୁମ ସହିତ ହେଉ। ମୁଁ ତୁମ ପଛରେ ଚାଲିବାରେ କୌଣସି କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ଖେଳ ଓ ବିଶ୍ରାମ ସମୟରେ ହୁଏ। କୁଶ ଗାଛ, ଡ଼ଣ୍ଡା, କଣ୍ଟା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଗଛ ମୋତେ ତୁମ ସହିତ କପାସ କିମ୍ବା ମୃଗଚର୍ମ ପରି ଲାଗିବ। ମୋ ଶ୍ରୀମନ୍ତ, ଅରଣ୍ୟରେ ବଉ ଝଡ଼ା ଦେଇ ତୁଳିଯାଇଥିବା ଧୂଳି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଚନ୍ଦନ ପେଷା ପରି ମୂଲ୍ୟବାନ ବୋଲି ଗଣିବି। ଅରଣ୍ୟରେ ପତ୍ର ତଳେ ଶୋଇବା, ପତ୍ର ଦେଇ ଶୈୟା କରିବା—ଏଠାରେ ତୁମ ସହିତ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ଅଛି। ତୁମେ ଯେପରି ମୋତେ ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ବେଶି ପତ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ ଦେଉଛ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଅମୃତ ପରି ମିଠା ଭାବିବି। ଏଠାରେ ମୁଁ ମୋ ମା, ବାପା, ଘରକୁ ମନେ କରିବି ନାହିଁ; ଋତୁ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ କରିବି। ତୁମେ କୌଣସି ଅପ୍ରିୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ଆଶା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କୌଣସି ଦୁଃଖ ପାଇବା ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭାର ହେବି ନାହିଁ। ତୁମ ସହିତ ସ୍ଵର୍ଗ ହେଉଛି ସ୍ଵର୍ଗ, ତୁମ ବିନା ସ୍ଵର୍ଗ ମୁଁ ନରକ ଭାବିବି; ଏହି ଜାଣି, ହେ ରାମ, ମୋତେ ନେଇ ଚାଲ, କାରଣ ମୋର ପ୍ରେମ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଇ ନାହିଁ, ମୁଁ ଏହି ନିଶ୍ଚଳ ମନ ନେଇ ବିଷ ପିଇଦେବି—ମୋ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବି ନାହିଁ। ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ଦୁଃଖରେ ମୋ ଜୀବନ ରହିବ ନାହିଁ; ମୋ ସ୍ଵାମୀ ଛାଡ଼ି ଦିଅ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ। ଏହି ଦୁଃଖ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବି ନାହିଁ—ତେବେ, ଚାଉଦ ଦିନ ଦୁଃଖରେ କିପରି ରହିପାରିବି?” ଏପରି ଦୁଃଖରେ ନିର୍ବଳ ହୋଇ ସୀତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ଵାମୀଙ୍କୁ ଗଢ଼ି ଧରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୁଃଖ କହିଲେ। ସୀତାର ଦୁଃଖ ଭରିତ କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଦୀର୍ଘ ଅଞ୍ଜଳି ଲୁହ ଝରିଲା, ଏହି ଲୁହ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଲା। ତାଙ୍କ ଲଟୁସ ପରି ଆଖିରୁ ଚିତ୍ର ପାଣି ଝରିଲା, ଏହା ତାଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ବେଦନା ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମୁହଁ, ବଡ଼ ଆଖି, ଲୁହରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ଲଟୁସର ଜଳ ଶୋଷି ଦିଏ। ଏବେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହୋଇଥିବା ସୀତାକୁ ଶାନ୍ତି ଦେବାକୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରିୟେ, ଦୁଃଖ ସହିତ ଆସିଥିବା ସ୍ଵର୍ଗ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ ନାହିଁ; ମୁଁ କୌଣସି ଭୟ ରଖି ନାହିଁ, ସ୍ଵୟଂ-ଭୂ ପ୍ରଜାପତି ପରି। ମୁଁ ତୁମର ଏକ ଏକ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି ନାହିଁ, ତେବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି। ମିଥିଳୀ, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛ, ତେଣୁ ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ନିଜ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ପରି, ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା, ଯାହା ସତ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବାଧ୍ୟ କରିନଥିଲେ, ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି ନାହିଁ। ଏହି ଧର୍ମ, ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ: ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାକାରୀ ହେବା; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନ୍ଦେଖା କରିଲେ, ମୁଁ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ନିଜର ଅଧୀନ ଥିବା ମା, ବାପା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅନ୍ଦେଖା କରି, ଅଧୀନ ନଥିବା ଭାଗ୍ୟକୁ କିପରି ପୂଜିବି? ଏହି ତିନି ଜଣ ଥିଲେ, ହେ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟିବାଳି, ପୃଥିବୀ ରେ ତିନି ଲୋକ ପରି ପବିତ୍ର; ଏହା ସମାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଏହିପରି ଉଚ୍ଚ ପୂଜ୍ୟ। ସତ୍ୟ, ଦାନ, ଆଦର, ବହୁ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ—ଏହି ସବୁ ମାପେ ବାପାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ। ଶ୍ଵର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ, ଶୁଭ—ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଇ ସବୁ ଲାଭ ହୋଇପାରିବ। ମା ଓ ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଇ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗୋ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପାଇଥାନ୍ତି। ମୋ ବାପା ଯେପରି ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ, ସେପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାହା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଏହା ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ। ମୋ ମନ ଏହାରେ ଦୃଢ଼, ହେ ସୀତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଇ ଯିବି; ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୋ ପଛରେ ଚାଲି ଏଠାରେ ବାସ କର। ତୁମେ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଓ ମଦିରା ଦୃଷ୍ଟିବାଳି, ଅରଣ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ମୋ ସହିତ ଚାଲ, ହେ ଭୟଭୀତ, ଧର୍ମର ସଂଗୀନୀ ହେବା। ସୀତା, ତୁମ ନିଶ୍ଚୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ବଂଶ ପାଇଁ ଉଚିତ; ତୁମ ନିଷ୍ଠା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ଶୁଭ ନିତମ୍ଭିନୀ, ଅରଣ୍ୟ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର; ଏବେ ସୀତା, ତୁମ ବିନା ସ୍ଵର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ ନାହିଁ। ଏବେ ରାମ କହିଲେ, “ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କୁ ମଣି, ଆଭୂଷଣ ଓ ଭୋଜନ ଦିଅ; ଯେପରି ଚାହିଁଥାନ୍ତି, ଦିଅ, ଶୀଘ୍ର କର, ଦିରଘିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓଡ଼ଣା, ଖେଳ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଜିନିଷ ଅଛି—ଶୈୟା, ଯାନ, ଏବଂ ମୋର ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ ପରେ ଦାସଦାସୀମାନେକୁ ଦିଅ।” ପତିଙ୍କ ବିଦାୟ ଜାଣି, ସୀତା ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଶୀଘ୍ର ଦାନ ଦେଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏପରି, ପତିଙ୍କ ଉଚିତ କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା ଆନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଦାନ କରି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।