ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ମୋତେ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସବିତ୍ରୀଙ୍କ ଭଳି ଜାଣିବେ, ଯେଉଁଠି ସେ ନିତ୍ୟ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ। ମୁଁ ମନରେ ଆଉ କେହିଂକୁ ଭାବିବି ନାହିଁ, ରଘୁନନ୍ଦନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯିବି, ଯେପରି କେହି ଅନ୍ୟ ପଥ ଚଲି ନିଜ କୁଳକୁ ଅପମାନ କରେ। ଆପଣ ନିଜ ଯୁବତୀ, ପବିତ୍ର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯେପରି ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାକୁ ଦେଖାଯାଏ, ଏହି କଥା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି। ଯାହାପାଇଁ ଆପଣ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଛନ୍ତି ଓ ଯାହା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସଦା ଆଜ୍ଞାକାରୀ ଓ ଅନୁଗତ ହେବା ଉଚିତ। ମୋତେ ସହନେଇ, ଆପଣ କେବେ ବନକୁ ଯିବେ ନାହିଁ; ତପସ୍ୟା, ଅରଣ୍ୟ କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗ—ଯେଉଁଠି ହେଉ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯିବି। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିବାରେ କେବେ କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ଆମେ ବିଶ୍ରାମ କିମ୍ବା ଅବସରରେ ଥାଉଥିଲୁ। ଆପଣ ସହିତ ଥିଲେ, କୁଶ ଘାସ, କଣ୍ଟା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉପଯୁକ୍ତ ଗଛ ଓ ଝାଡ଼ି ମୋ ପାଇଁ କମଳା କିମ୍ବା ମୃଗଚର୍ମ ପରି ମୃଦୁ ଲାଗିବ। ବଡ଼ ବାତାସରେ ଉଠିଥିବା ଧୁଳି ମୋ ଉପରେ ପଡିଲେ ମୁଁ ତାହାକୁ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ପରି ମୂଲ୍ୟବାନ ଭାବିବି। ଅରଣ୍ୟରେ ପତ୍ର ଶେଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇଲେ ତାହାଠାରୁ ଆହୁରି ଆନନ୍ଦଦାୟକ କି ହେବ? ଆପଣ ଯେଉଁ ପତ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ ଆମ ପାଇଁ ଆଣିବେ, ସେଠି ଅଳ୍ପ କି ବେଶି ଯାହା ମିଳିବ, ମୁଁ ତାକୁ ଅମୃତ ସମାନ ମନେ କରିବି। ସେଠି, ଋତୁ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରି, ମୁଁ ମୋ ମା, ବାପା, କିମ୍ବା ଘରକୁ ମନେ ପକାଇବି ନାହିଁ। ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ଦେଖିବେ ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ କେବେ ଦୁଃଖ ହେବ ନାହିଁ, ମୁଁ କେବେ ଭାର ହେବି ନାହିଁ। ଆପଣ ସହିତ ଥିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ଆପଣ ବିନା ସେ ନରକ ସମାନ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ମୋ ଉପର ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରେମ ଦେଖି, ମୋତେ ସହ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ନେଇଯିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ଅଚଳ ଭାବରେ ବନକୁ ଯିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି; ତେଣୁ ମୁଁ ବିଷ ପାନ କରିବି, ମୁଁ କେବେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆଧିନ ହେବି ନାହିଁ। ଆପଣ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ମୋ ଜୀବନ ନ ରହିବ; ଏପରି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଉତ୍ତମ ଭାବିବି। ଏହି ବିଷାଦକୁ ମୁଁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଚାରଦଶ ବର୍ଷ କିପରି ସହିବି? ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହୃଦୟ ଭାସି, ସୀତା ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଜଡ଼ି ଧରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କନ୍ଦିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଭରା କଥାରେ ଶର ଲାଗିଥିବା ମହିଳା ହାଥୀ ପରି, ସେ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଜମା ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ତାଙ୍କ ନୀଳ କମଳ ପରି ଦୃଷ୍ଟି ରୁ ନିକ୍ଷୁଦ୍ଧ ଜଳ ଝରିଲା। ଚାନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା ଓ ଶୁଭ୍ର ମୁଖ ଅଶ୍ରୁରେ ଶୁଷ୍କ ହେଇଗଲା, ଯେପରି ଜଳ ଶୁଖାଯାଇଥିବା କମଳ। ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରିୟେ, ଦୁଃଖ ସହିତ ଆସିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ। ମୁଁ କେବେ ଭୟଭିତ ନୁହେଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଜାପତି ପରି। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିନାହାଁତା, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଯଦ୍ୟପି ମୁଁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି। ମୈଥିଲୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଏକାଠି ନିର୍ମିତ; ମୋ ପ୍ରେମ ତୁମ ପ୍ରତି ଆତ୍ମା ପରି, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଯଦି ମୋ ବାପାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ନ ଥାନ୍ତା, ତେବେ ମୁଁ କେବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି ନାହିଁ। ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ଧର୍ମ; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାକୁ ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ମା, ବାପା, ଗୁରୁ—ଏମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ତିନି ଲୋକ ପରି ପବିତ୍ରତା ରହିଥାଏ; ଏହା ସମାନ କିଛି ନାହିଁ, ଏହି ଭାବକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ଶୁଣ, ସୀତା—ସତ୍ୟ, ଦାନ, ମାନ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ—ପିତା ସେବା ଚାଁହିଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ। ଗୁରୁ ସେବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ, ସୁଖ—ସବୁ ଲାଭ ହୋଇପାରେ। ମା ଓ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗୋଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋ ବାପା ଯେପରି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ। ମୋ ମନ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି, ସୀତେ, ତୁମକୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ନେଇଯିବି; ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମନେ ରଖ। ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଓ ମଦ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ସୀତେ, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ; ମୋ ସହ ଧର୍ମ ସଂଗିନୀ ଭାବରେ ଚାଲ। ସୀତେ, ତୁମ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ମୋ ଓ ତୁମ ବଂଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ତୁମ ନିଷ୍ଠା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଏବେ ଅରଣ୍ୟବାସ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର; ମୋ ସହ ତୁମେ ନ ଥିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମଣି ଓ ଦାନ ଦିଅ, ଭିକ୍ଷୁମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦିଅ; ଯେଉଁଠି ମାଗିବେ, ଦିଅ, ଏବଂ ଦେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଲ୍ୟବାନ ଗହଣା, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର, ଓ ଖେଳନା ସାମଗ୍ରୀ—ଏସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, ଶେଷ ଦାସୀ-ଦାସମାନେକୁ ଦିଅ। ଶୟନ, ଯାନ, ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, ଶେଷ ଦାସୀ-ଦାସମାନେକୁ ଦିଅ। ପତିଙ୍କ ବିଦାୟ ଜାଣି, ରାଣୀ ସୀତା ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଦାନ ଦେବା କାମ ତୁରନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କଲେ।