ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପଚାରିଲେ, “ମୁଁ କ’ଣ ଅପରାଧ କରିଛି ଯାହାରେ ଆପଣ ଏତେ ବିସ୍ତର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି? କିମ୍ବା କ’ଣ ଆଶଙ୍କା ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ମୋତେ—ଯାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ—ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?” ସୀତା ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହ କହିଲେ, “ମୋତେ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ସବିତ୍ରୀ ଯେପରି ଭାବରେ ନିରନ୍ତର ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ରଘୁନାଥ, ମୋ ମନରେ ଆପଣ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଖିବି ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ନ ଯାଏ, ତେବେ ମୋ ପରିବାର ଉପରେ କଳଙ୍କ ଆସିବ। ଆପଣ ତ ମୋତେ ଏପରି ଶୁଦ୍ଧା ଓ ସଂଯୁକ୍ତା ଜୀବନ ସାଥୀକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାକୁ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯାହା ପାଇଁ ଆପଣ ଉଚିତ କଥା କହିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଆପଣ ସଦା ଲାଗି ଅନୁଗତ ଓ ଅନୁସାରୀ ହେବା ଉଚିତ, ହେ ନିର୍ଦୋଷ। ମୋତେ ନେଇ ନଥିଲେ, ଆପଣ ଅକୁସୁମାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ପାଇଁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ତପସ୍ୟା, ଅରଣ୍ୟ କିମ୍ବା ସ୍ବର୍ଗ, ଯାହା ହେଉ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯିବି। ଆପଣଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିବା ଦିନେ, ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି କ୍ଲାନ୍ତି ଆସିବ ନାହିଁ, ଯେପରି ଆମେ ବିଶ୍ରାମ ସମୟରେ ଥାଉଛୁ। ଏହି ଅରଣ୍ୟର କୁଶ ଘାସ, ଆଉ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉପରି ଶାଖା, କାଂଟା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ ସହ ମୋତେ କମ୍ବଳ କିମ୍ବା ମୃଗଚର୍ମ ପରି ମୃଦୁ ଲାଗିବ। ପ୍ରିୟ, ମହାବାୟୁ ଉଠାଇ ଦେଉଥିବା ଧୂଳି ମୋ ଶରୀରରେ ପଡ଼ିଲେ, ମୁଁ ତାକୁ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ପରି ମନେ କରିବି। ଅରଣ୍ୟରେ ପତ୍ର ଶେଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଲେ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ଆଉ କ’ଣ ହେବ? ଆପଣ ଯେଉଁ ପତ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ ଆଣିଦେବେ, ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍, ମୁଁ ତାକୁ ଅମୃତ ସମାନ ମନେ କରିବି। ସେଠାରେ ମୁଁ ଋତୁଫଳ ଓ ପୁଷ୍ପର ଉପଭୋଗ କରିବି, ମୋ ମନେ ମା, ବାପା କିମ୍ବା ଘର ଆସିବ ନାହିଁ। ଆପଣ ମୋ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଅସୁବିଧା ଦେଖିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କିମ୍ବା ଭାର ହେବି ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ସହ ସ୍ବର୍ଗ ସ୍ବର୍ଗ ହେବ, ଆପଣ ଛଡ଼ା ସ୍ବର୍ଗ ମୋ ପାଇଁ ନରକ। ଏହି ଜାଣି, ହେ ରାମ, ମୋତେ ସହ ନେଇ ଯାଆନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ ପ୍ରତି ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରେମ। ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ନ ନେଇଯିବେ, ମୁଁ ଏହି ଅଚଳ ଭାବରେ ବନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ନ ଦେଇ, ତୁରନ୍ତ ବିଷ ପିଇଦେବି—ମୁଁ ମୋ ଦ୍ୱେଷୀଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଏହାପରେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଃଖରେ ମୋର ଜୀବନ ରହିବ ନାହିଁ; ଆପଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଃଖ ସହିପାରିବି ନାହିଁ—ତେବେ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଏପରି ଦୁଃଖ କିପରି ସହିବି? ଏପରିଭାବରେ, ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ, ସୀତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଜଡ଼ି ଧରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖଦ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ଏକ ତୀରରେ ଆହତ ମହିଳା ହାତୀ ପରି ବେଦନା ଅନୁଭବ କରି, ଚିରକାଳ ଧରି ରହିଥିବା ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ସେଉଁଠୁ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନୀଳ କମଳ ଦୃଷ୍ଟିପରି ଚକ୍ଷୁରୁ ସ୍ଫଟିକ ନିର୍ମଳ ଜଳ ବହିଲା, ଯାହା ଦୁଃଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ଧୂସର ଓ ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ, ଚକ୍ଷୁ ଚଉଁଡ଼ିଆ, ଅଶ୍ରୁରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କମଳ ଜଳ ଶୁଷ୍କ ହେବାପରି। ତାକୁ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ଦେଖି, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ, “ହେ ପ୍ରିୟ, ଦୁଃଖ ସହିତ ଆସୁଥିବା ସ୍ବର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ କୌଣସି ଭୟ ଅନୁଭବ କରେ ନାହିଁ, ସ୍ୱୟଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ପରି। ତୁମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିନଥିଲେ, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବି। ମୈଥିଲୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ବନବାସ ପାଇଁ ଏକାତ୍ମା ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛ; ମୋର ତୁମପ୍ରତି ମମତା ମୋ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ଯେପରି, ତାହା କେବେ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଯଦି ନ ଥାନ୍ତା, ମୁଁ କେବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି ନାହିଁ। ଏହା ଧର୍ମ, ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିବା; ଯଦି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କରିବି, ତେବେ ମୋତେ ବଞ୍ଚିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଦେଖା, ମା, ବାପା, ଗୁରୁ—ଏହି ତିନି ଜଣାଙ୍କୁ ଅମାନ୍ୟ କରି, ଅପରିଚୟ ଭାଗ୍ୟକୁ କେମିତି ପୂଜିବି? ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ତିନି ଅଛନ୍ତି, ତାହା ପୃଥିବୀରେ ତିନି ଲୋକ ପରି ପବିତ୍ର; ଏହା ସମାନ କିଛି ନାହିଁ, ଏହିପରି ଆଦର ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ସତ୍ୟ, ଦାନ, ମାନ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ—ସିତା, ପିତାଙ୍କ ସେବା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ। ସ୍ବର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ, ସୁଖ—ଗୁରୁସେବା ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରାପ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ମାତା ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗାଉମାତା ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋର ପିତା ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଭଳି, ମୁଁ ଏହିପରି କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏହି ହେଉଛି ସନାତନ ଧର୍ମ। ମୋ ମନ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ—ହେ ସୀତା, ତୁମକୁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ନେଇଯିବି; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମନେ ରଖ। ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗ ଓ ମଦମତ୍ତ ନୟନ ଥିବା ସୀତେ, ତୁମର ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଭୟଭୀତ ହେଉନାହିଁ, ମୋ ସହ ଧର୍ମର ସାଥୀ ହେଇ ଚାଲ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ହେ ସୀତା, ତୁମର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମର ବଂଶ ପାଇଁ ଉଚିତ; ତୁମ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏବେ, ହେ ଶୁଭ ନିତମ୍ଭିନୀ, ଅରଣ୍ୟ ଜୀବନ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ତାହା ଆରମ୍ଭ କର। ଏଠାରେ, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ନଥିଲେ ସ୍ବର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ମଣି ଦାନ କର, ଭିକ୍ଷୁମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦିଅ; ଯେଉଁଠାରେ ଅନୁରୋଧ ଆସେ, ଦିଅ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହଣା, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ଓ ଖେଳ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଜିନିଷ ଅଛି— ଶଯ୍ୟା, ଯାନବାହନ, ଓ ମୋର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ଶେଷ ଦାସଦାସୀମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କର।