ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ଯିବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଅସୁବିଧା ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ସୀତା ଭଲପାଇବାରୁ ସେଗୁଡିକୁ ଦୁଷ୍ଟତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୁଣ ଭାବରେ ଦେଖିଥିବାର କଥା କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, ମୃଗ, ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ଶରଭ, ଉଠ, ବନ ଶୁଆ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ଦେଖା ପାଇଁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନୁହନ୍ତି। ରାଘବ, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ, ସେମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯିବେ। ସୀତା କହିଲେ, ମୁଁ ଜେଉଁଠି ବଡ଼ମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତୁମ ସହିତ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତୁମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ ଏଠି ମୋର ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବି। ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଥିଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ବି ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ପତି ବିନା ଜୀବନ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହି ଉଦାହରଣ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖାଇଛ। ଏହିସହ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ସୀତା କହିଲେ, ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି ଯେ ମୋତେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ଅଭିଜ୍ଞା ଶୁଣି ମୁଁ ସଦା ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ରହିଛି। ଏହି ଆଦେଶ ପାଇବାକୁ ମୁଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି, ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଯାତ୍ରା କରିବି, ମୋ ପ୍ରିୟ, ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଆଦେଶ ପୂରଣ କରି ତୁମ ସହିତ ଯିବି; ସମୟ ଆସିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞା ସତ୍ୟ ହେଉ। ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନରେ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅଛି, ଏହି ଦୁଃଖ ଅନୁଶୀଳିତ ମନ ନଥିବାମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ସୀତା ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଯେଉଁବେଳେ ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ଥିଲି, ଏକ ମୂନିନୀ ମହିଳା ମୋ ମାଁ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ମୁଁ ଏପରି ଅନେକ ଥର ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲ ଯିବାକୁ ବିନୟ କରିଛି, ଏବଂ ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମୁଁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ। ରାଘବ, ମୁଁ ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲର ଜୀବନ ମୋ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଅଟେ। ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ପ୍ରେମରୁ, ପତିଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିବି, ପତି ହିଁ ଏହି ଜୀବନରେ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଦେବତା। ମୁଁ ଜାଣିଛି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବି ମୋର ତୁମ ସହିତ ଏକତା ଅଟୁଟ ରହିବ, କାରଣ ଏହି କଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣିଛି। ଏହି ଜଗତରେ, ଜେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ପୁରୁଷ ନିଜ ପିତୃପରମ୍ପରାରୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଗୃହଣ କରେ, ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବି ତାଙ୍କର ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ତୁମ ଘରରୁ ମୋତେ, ଏକ ଶୀଳବତୀ ଓ ଭକ୍ତିମୟା ପତ୍ନୀକୁ, ନେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ—ଏହାର କି ଉପାୟ ଅଛି? ତୁମେ ମୋତେ, ଏକ ଭକ୍ତ, ନିଷ୍ଠାବନ୍ତୀ, ଦୁଃଖିତ, ଏବଂ ସୁଖ ଦୁଃଖରେ ସମ, ତୁମ ଆନନ୍ଦ ଦୁଃଖର ସହଭାଗୀ, ନେବାକୁ ଚାହୁଁ ଉଚିତ। ଯଦି ତୁମେ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ମୋତେ ଜଙ୍ଗଲ ନେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ବିଷ, ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା ଜଳକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିବି। ଏପରି ଭାବେ ସୀତା ଅନେକ ଉପାୟରେ ରାମଙ୍କୁ ବିନୟ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବୀରବାହୁ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଏକାକି ଜଙ୍ଗଲ ନେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ନାହିଁ। ସୀତା ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଉତ୍ତାପ ଅଶ୍ରୁ ଭୂମିକୁ ଭିଜାଇଲା। ଏହା ଦେଖି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ, ସୀତାଙ୍କୁ ନିର୍ବାର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଦୟା ଭରିତ ଶବ୍ଦରେ ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ଏହା ବଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ତିରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ରାମଙ୍କ ନିର୍ବାର୍ତ୍ତନ ପରେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ପାଇଁ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଦୁଃଖିତ ସୀତା, ରାଘବଙ୍କୁ ଭଲପାଇ ଏବଂ ଗର୍ବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସୀତା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୋ ବାପା, ମିଥିଲାର ରାଜା, ତୁମକୁ ଜମାତା ଭାବରେ ଗୃହଣ କରିବାବେଳେ କଣ ଏକ ପୁରୁଷ ଆକୃତିରେ ଜନା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ?" ଦୁଃଖ କରି କହିଲେ, "ଲୋକମାନେ ଯଦି ଅଜ୍ଞାନରୁ କହନ୍ତି ଯେ ରାମଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ତ୍ରୁଟି; ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛ।" "ତୁମେ କଣ ଅପରାଧ କରିଛ, କିମ୍ବା କଣ ଭୟ ଅଛି, ଯେ ମୁଁ ଏକାକି ଏଠି ରହିବି? ମୁଁ ମୋତେ ସବିତ୍ରୀ ପରି ଭାବିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଯେଉଁ ଭଳି ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କରିବି।" "ମୁଁ ମନରେ ତୁମ ବିନା ଅନ୍ୟ କୁହାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ତୁମ ସହିତ ଯିବି; ଅନ୍ୟା ଯେଉଁପରି କରି ଗୃହର ଅପମାନ କରେ, ମୁଁ ଏପରି କରିବି ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଏପରି କାହାକୁ ଦେଉଛ, ଯେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଯୁବାବସ୍ଥାରୁ ତୁମ ସହିତ ରହିଛି, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ପରି ଦେଉଛ? ତୁମେ ଯାହା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କର, ତାଙ୍କୁ ସଦା ଅନୁଗତ ଓ ଅନୁସୃତ ହେବା ଉଚିତ।" "ମୋତେ ନେବା ବିନା ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତପସ୍ୟା, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ସ୍ଵର୍ଗ ହେଉ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିବି।" "ମୁଁ ତୁମ ପଛରେ ଚାଲିବାବେଳେ କିଛି କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରିବି ନାହିଁ, ଯେଉଁ ଭଳି ବିଶ୍ରାମ ସମୟରେ ହୁଏ।" "କୁଶ ଘାସ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଣ୍ଡ, କାଠି ଓ କଣ୍ଟା ଗଛ ମୋତେ ତୁମ ସହିତ ରହିବାବେଳେ କପାସ କିମ୍ବା ମୃଗଚର୍ମ ପରି ମୃଦୁ ଲାଗିବ।" "ପ୍ରିୟ, ବଡ଼ ପବନରେ ଉଡ଼ିବା ଧୂଳି ମୋ ଶରୀରରେ ପଡ଼ିବାବେଳେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ପରି ମୂଲ୍ୟବାନ ଭାବିବି।" "ଜଙ୍ଗଲରେ ପତ୍ର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୁଇବାବେଳେ, ଏହାଠାରୁ ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଯେଉଁପରି ପତ୍ର, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଉ, ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ବେଶି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଅମୃତ ପରି ମଧୁର ଭାବିବି।" "ତାଉ, ମୁଁ ମୋ ମା, ବାପା, ଘରକୁ ସ୍ମରଣ କରିବି ନାହିଁ, ଋତୁ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିବି।" ଏପରି ଭାବେ, ସୀତା ନିଜ ଭକ୍ତି, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ପ୍ରେମରେ ରାମଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିନୟ କଲେ, ତାଙ୍କ ଏକତା, ଦୃଢ଼ତା ଓ ଅନୁଗତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା।