ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଭାର୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହେ, ଅନ୍ଧାର ଛାଉଛି, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭୁକ୍ତି ଲାଗି ରହିଛି; ଏଠି ଅନେକ ବିପଦ ରହିଛି, ତେଣୁ ଜଙ୍ଗଲ ଏତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦାୟକ। ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସାପ ଏଠି ଚାଲିଉଛନ୍ତି, ମୋହିନୀ, ତେଣୁ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକ କଷ୍ଟଦାୟକ। ନଦୀରେ ବସିଥିବା ସାପ ତାଙ୍କର ତେଡ଼ା ରାସ୍ତା ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି, ଆଗକୁ ଯିବା ଅତି କଷ୍ଟକର। ପୋକ, ବିଛା, କୀଟ, ଏବଂ ଦଂଶ ଦେଇଥିବା ମାଛି ଦୂର୍ବଳମାନେଙ୍କୁ ସେମ୍ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଗଛମାନେ କାଠିଆ ଏବଂ କୁଶ, କାଶ ଗ୍ରାସ ରହିଛି, ମୋହିନୀ, ଏଠି ଗଛମାନେ ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ଶାଖାରେ ଜଙ୍ଗଲ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ। ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥିବା ମାନେ ଶରୀରିକ କଷ୍ଟ ଏବଂ ଭୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଜଙ୍ଗଲ ସଦା ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର, ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇବା ଦରକାର; ଭୟକୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଜଙ୍ଗଲ ସଦା କଷ୍ଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହିପରି, ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏଠି ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଜଙ୍ଗଲ ଅନେକ ବିପଦ ଆଣିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ରାମ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ନାହିଁ ଯେ ସୀତାଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନେଇଯିବେ, ତେବେ ସୀତା ତାଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଭରି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହି ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଉନତିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ। ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖିତ ସୀତା, ଅଶ୍ରୁପ୍ରବାହରେ ମୁହଁ ଭିଜାଇ, ଦୀରେ ଦୀରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବାର କ୍ଷତିଗୁଡିକୁ କହିଛ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମରୁ ସେଗୁଡିକୁ ଗୁଣ ଭାବରେ ଦେଖି। ହରିଣ, ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ଶରଭ, ଉଠ, ବନ୍ୟ ଶୁଆ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁମାନେ—ତୁମେ ଏପରି ଦେଖିବାରେ ସେମାନେ ତୁମୁଁ ଦେଖି ତୁମୁଁଠାରୁ ଭୟ ପାଇ ଦୂରେ ଚାଲିଯିବେ। ମୁଁ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମ ସହ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ; ଯଦି ତୁମୁଁଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଛି, ଏଠି ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବି। ରାଘବ, ଦେବମାନେର ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୁମ ସମ୍ନିକଟ ଥିବାବେଳେ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ପତି ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖାଇଛ। ଏହା ଛଡ଼ା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୁଁ ମୋ ବାପାଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବି। ଏହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ଶୁଣିବା ପରେ ମୁଁ ସଦା ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲି। ମୋତେ ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ପାଇଁ ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ଚାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯିବି—ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି ଏବଂ ତୁମ ସହ ଯିବି; ସମୟ ଆସିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ସତ୍ୟ ହେଉ। ମୁଁ ଜାଣିଛି ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନରେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଅଛି, ଏହି କଷ୍ଟ ଅନୁଶିଳିତ ମନ ନଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିଥାନ୍ତି। ମୁଁ ମୋ ବାପାଘରେ ଏକ ତପସ୍ବିନୀ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ମାଆଁ ନିକଟରେ ଶୁଣିଥିଲି। ମୁଁ ତୁମୁଁଠାରେ ଅନେକ ଥର ଜଙ୍ଗଲ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି, ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାହେଁ। ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ରାଘବ, ଜଙ୍ଗଲ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ; ଏକ ନାୟକଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ମୋତେ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଏବଂ ପ୍ରେମରୁ, ମୁଁ ନିର୍ମଳ ରହି, ମୋ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବି; ପତି ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୋର ତୁମ ସହ ଏକତା ରହିବ; ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଶୁଣିଛି। ଏହି ଜଗତରେ, ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଏହିପରି, ତୁମେ ତୁମ ଗୃହରୁ ମୋତେ, ଏକ ଶୀଳବତୀ ଏବଂ ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀ, ନେଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ—ଏଠି କାହିଁକି? ତୁମେ ମୋତେ, ଏକ ଦୂଃଖିତ, ନିଷ୍ଠାବନ୍ତୀ, ଦୁଃଖ-ସୁଖରେ ସମ, ଏବଂ ତୁମ ସହ ଆନନ୍ଦ ଦୁଃଖ ଭାଗ କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ, ନେଇଯିବା ଉଚିତ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ବିଷ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଜଳକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରି ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଁବି। ସୀତା ଏଭଳି ଅନେକ ଉପାୟରେ ଲାଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ନେଇଯିବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ନାହିଁ। ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ମୈଥିଲୀ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଇ, ଅଶ୍ରୁପ୍ରବାହରେ ଭୂମିକୁ ଭିଜାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ, ସୀତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଅନେକ ମୃଦୁ କଥାରେ ଭୟ ଦୂର କରିଲେ। ଏହି ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ। ରାମଙ୍କ ଶାନ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ମୈଥିଲୀ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ପାଇଁ କହିଲେ। ଦୁଃଖିତ ସୀତା, ରାଘବଙ୍କୁ ଅନୁରାଗ ଏବଂ ଗର୍ବରେ କହିଲେ, “ମୋ ବାପା, ମିଥିଲାର ରାଜା, ତୁମେ ଜମାତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାବେଳେ କଣ ଏକ ପୁରୁଷ ରୂପରେ ନାରୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ? ଯଦି ଲୋକମାନେ ଅଜ୍ଞାନରୁ କହନ୍ତି ଯେ ରାମଙ୍କର ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ଭୁଲ, ତାଙ୍କର ତେଜ ରବି ପରି ଚମକେ। ତୁମେ କଣ କରିଛ, କିମ୍ବା କଣ ଭୟ ଅଛି, ଯେ ତୁମେ ମୋତେ, ଯାହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଛ?