ସୀତା ତାଙ୍କର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନୋଭାବରେ ଯେପରିକି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତଥାପି ଧର୍ମପ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ରାମ ତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗେ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ସୀତାଙ୍କର ବନବାସ ଇଚ୍ଛା ଦେଖି, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦୂଃଖ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ କଥା କହିଲେ। ସେ ନିଜେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ଯେ, ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣବତୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, କିନ୍ତୁ ବନ ଜୀବନର କଷ୍ଟ ସହିବା ସହଜ ନୁହେଁ। ତାପରେ, ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଜଳିରେ ଆଂଶୁ ଓ ଦୁଃଖ ଭରିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ ରାମ କହିଲେ, “ସୀତା, ତୁମେ ଉତ୍କଳୀନ୍ନ ବଂଶର, ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ। ଏଠି ରହି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ନିର୍ବିଗ୍ନ ମନେ ରହିପାରିବି। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ବନରେ ଅନେକ ବିପଦ ରହିଛି। ଏହି ଅଭିଲାଷ ତ୍ୟାଗ କର, କାରଣ ବନକୁ ବନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ ସଦା ବିପଦ ରହିଛି। ମୁଁ ଯାହା କୁହୁଛି, ତାହା ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ଚିନ୍ତା ଓ ସୁପରାମର୍ଶ। ମୁଁ ତାଁଠାରେ କେବେ ଖୁସି ମିଳେନି, ସେଠି ସଦା ଦୁଃଖ ମାତ୍ର ରହିଛି। ସିଂହର ଗର୍ଜନ, ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଭିତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ବନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଜାନା ପଶୁ, ନିର୍ଭୟ ଓ ମଦୋନ୍ମତ, ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଖେଳିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମନ ଭୟଭୀତ ହୁଏ। ନଦୀଗୁଡ଼ିକ କୁମ୍ଭୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଳୁଷିତ ଓ ଅତି ଦୁର୍ଗମ, ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଯିବାକୁ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। କାଂଟା ଓ ଜଟିଳ ଲତା ରାସ୍ତା ଆଚ୍ଛାଦିତ, ମୟୂରର ଧ୍ୱନି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ପାନୀୟ ଜଳ ନାହିଁ, ସେଠି ଜୀବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ସେଠି ପତ୍ରର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇବାକୁ ପଡ଼େ, ରାତିରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଶେଷ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରୁ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ ହୁଏ। ଦିନ ଓ ରାତି ସ୍ଵ-ନିୟମ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ରହି, ଗଛରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଫଳ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଜୀବନ ଯାଏଁ ଉପବାସ କରିବା, ଜଟା ଧାରଣ, ବାର୍କ ଚୀର ପିନ୍ଧିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ନିୟମିତ ଭାବେ କରିବା, ଅତିଥିମାନେ ଆସିଲେ ସଦା ସମ୍ମାନ ଦେବା ଦରକାର। ଦିନରେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରିବା, ନିୟମିତ ଶୃଙ୍ଖଳା ରଖିବା, ଏହି ସବୁ କଷ୍ଟଦାୟକ। ନିଜେ ଫୁଲ ଚୟନ କରି ବେଦ ନିୟମରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଯାହା ମିଳେ, ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ତାହିଁରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବାକୁ ପଡ଼େ। ତିବ୍ର ବାତାସ, ଅନ୍ଧକାର, ନିତ୍ୟ ଖାଲିପେଟ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ବିପଦ ରହିଛି। ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ସାପ, ରାସ୍ତାରେ ନିର୍ଭୟ ଘୁରି ଚାଲିଥାନ୍ତି। ନଦୀରେ ବାସ କରୁଥିବା ସାପ ମାନେ ଆଗକୁ ଯିବା ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରିଥାନ୍ତି। ପୋକା, ବିଛି, ମକୁଡ଼ି, ଓ ଦଶିଆ ମକୁଡ଼ି ସବୁ ସମୟରେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଏ। କାଂଟା ଲତା, କୁଶ ଓ କାଶ ଘାସ, ଜଟିଳ ଶାଖା ଆଛି। ଶରୀରରେ ଅନେକ କଷ୍ଟ, ଭୟ, ଏହି ସବୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରି, ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇବା ଦରକାର, ଭୟଙ୍କର କିଛି ଦେଖିଲେ ଭୟ ନ ହେବା ଦରକାର। ଏହିପରି କଠିନ ଓ ଭୟଭୀତ ବନ ଜୀବନ ଦେଖି, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ସେଠି ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ, ବହୁତ ବିପଦ ମାତ୍ର ଅଛି। ଏହିପରି ଭାବି ରାମ ତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗେ ନେବାକୁ ମନ ନେଇଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ। ତିନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ। ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅଞ୍ଜଳିରେ ଆଂଶୁ ଭରିଥିବା ସୀତା ଧୀରେ ଧୀରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ବନବାସ ଜୀବନର ଯେଉଁ ଅପରାଧ କଥା କହିଲ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମରେ ଗୁଣ ଭାବେ ଦେଖୁଛି। ମୃଗ, ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ଶରଭ, ଉଠ, ବନଶୂକର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ, ତୁମ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇଯିବେ। ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେବେ। ମୁଁ ତୁମ ସଙ୍ଗେ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ବଡ଼ମାନେ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ, ମୁଁ ଏଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମ୍ନିଧିରେ ଥିଲେ ମୋତେ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀବିହୀନ ହେଲେ ବଞ୍ଚିପାରେ ନାହିଁ, ଏହି ଉଦାହରଣ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖାଇଛ। ତଥାପି, ମୁଁ ଏହି କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘରେ କହୁଥିବା ସମୟରୁ ଶୁଣିଥିଲି ଯେ, ମୋତେ ଅବଶ୍ୟ ବନବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ଶୁଭ ଅନୁସୂଚନା ଶୁଣି ମୁଁ ସଦା ବନବାସ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲି। ବନବାସ ଆଜ୍ଞା ମୋତେ ମିଳିଛି, ତେଣୁ ତୁମ ସଙ୍ଗେ ଯିବି, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ତୁମ ସଙ୍ଗେ ଯିବି, ସମୟ ଆସିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁସୂଚନା ସଠିକ୍ ସିଦ୍ଧ ହେଉ।