ସୀତା ଭଗବାନ୍ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଏକାନ୍ତିକ ସ୍ନେହରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅଲଗା ହୋଇ ରହିପାରିବି ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ନ ଯିବାକୁ ପଡିଲେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି। ଦୟାକରି ମୋର ଏହି ଅନୁରୋଧ ମାନନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଭାର ବଢ଼େଇବି ନାହିଁ।” ସୀତାଙ୍କର ଏହି ଧର୍ମମୟ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଶୁଣି ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ୍ ରାମ, ସୀତାଙ୍କୁ ସହଯାତ୍ରୀ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ତାଙ୍କୁ ବନବାସର କଷ୍ଟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ସୀତାଙ୍କର ଏ ଭାବନା ଓ ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ସହଯାତ୍ରୀ କରିବାକୁ ମନସ୍କ ହେଲେ ନାହିଁ। ସେ ବନର ଦୁଃଖ ଏବଂ ବିପଦ ଭାବି, ସୀତାଙ୍କୁ ମାନେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳରେ ଭିଜିଯାଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ ରାମ କହିଲେ, “ସୀତା, ତୁମେ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ। ଏଠାରେ ରୁହି ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ କର; ଏହାରେ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ମୃଦୁଭାବିନୀ, କାରଣ ବନରେ ଅନେକ ବିପଦ ରହିଛି। ବନବାସର ଏହି ଇଚ୍ଛା ତ୍ୟାଗ କର; ଏହି ଅରଣ୍ୟ ବିପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ 'ବନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ମୁଁ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚିନ୍ତାରୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଉଛି; ବନରେ କେବେ ମୋତେ ସୁଖ ମିଳୁନି, ସଦା ଦୁଃଖ ମାତ୍ର ମିଳେ। ପାହାଡ଼ ଝରା ଓ ଗୁହାରେ ବସିଥିବା ସିଂହମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ; ଏହିଠାରେ ବନ ଦୁଃଖମୟ। ତ୍ରାସହୀନ ଓ ମଦୋନ୍ମତ ପଶୁମାନେ ପଥରେ ଖେଳନ୍ତି; ସେମାନେ ଦେଖିବାରେ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ। ମଗଧ ଓ ମାଚ ଭରା ନଦୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲେଶଦାୟକ ଓ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ପଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଣ୍ଟକାକୀର୍ଣ୍ଣ, ମୟୂରର କୁହୁକି, ଜଳ ଅଭାବ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଏଠି ଶୁଖିଆ ପତ୍ର ଉପରେ ଶେଇବାକୁ ପଡ଼େ, ରାତିରେ କ୍ଲାନ୍ତି ଲାଗେ—ଏହି ଭାବରେ ଅରଣ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁଃଖମୟ। ଦିନ ଓ ରାତି ସ୍ୱ-ନିୟମରେ ଫଳ ଖାଇ ତୃପ୍ତି ରଖିବାକୁ ପଡ଼େ—ଏହି ଭାବରେ ବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଜୀବନ ଥିଲେଯାଏ ଉପବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଯଟା ଧରିବା ଓ ବକୁଳ ଛାଲ ଧାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିୟମାନୁସାରେ କ୍ରିୟା କରିବା ଓ ଅତିଥିମାନେ ଆସିଲେ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଦରକାର। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦିନେ ତିନିଥର ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ନିଜେ ଫୁଲ ତୋଳି ବେଦମାନ୍ୟ ଆଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ଯେଉଁଠି ଯାହା ମିଳେ, ତାହିରେ ତୃପ୍ତି ରଖିବା ଦରକାର। ବନରେ ତୀବ୍ର ପବନ, ଅନ୍ଧକାର, ଏବଂ ଅବିରତ ଭୂଖ ରହେ; ଅନେକ ବିପଦ ଅଛି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସର୍ପ ଏଠାରେ ନିର୍ଭୟ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି। ନଦୀରେ ଥିବା ନଗ ଓ ବାଘ ମାନେ ପଥ ଅବରୋଧ କରନ୍ତି। ମକା, ବିଚ୍ଛି, କୀଟ ଓ ଦଶୁଆ ପୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ଦୁର୍ବଳମାନୋକୁ କ୍ଲେଶିତ କରନ୍ତି। ଏଠି ଗଛ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟକାକୀର୍ଣ୍ଣ, କୁଶ ଓ କାଶ ଘାସ ଓ ଜଟିଳ ଶାଖାରେ ଭରିଆଛି। ଏଠି ଶରୀର ଏବଂ ମନର ଅନେକ କଷ୍ଟ ଓ ଭୟ ଅଛି। କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରି, ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ୟସ୍ତ କରିବା ଏଉଁଠି ଦରକାର; ଭୟଙ୍କର ଜିନିଷକୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଏହି ଭାବରେ, ସୀତା, ତୁମ ପାଇଁ ବନ ଯାତ୍ରା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏଠି ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ। ମୁଁ ଭାବିଲେ ଦେଖେ, ବନରେ ଅନେକ ବିପଦ ଅଛି।” ସେପରି, ମହାତ୍ମା ରାମ ତାଙ୍କୁ ବନକୁ ନେବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସୀତା ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ରାମଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ। ସୀତା ଏହି ସବୁ ଶୁଣି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ଆପଣ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଗୁଣ ବନବାସ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କହିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ଗୁଣ ଭାବେ ଦେଖୁଛି। ମୃଗ, ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ଶରଭ, ଉଠ, ବନଶୂକର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦେହ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇଯିବେ; ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟପାଇବେ। ମୁଁ ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଯିବା ଆବଶ୍ୟକ; ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ରହିଲେ, ମୋତେ ଜୀବନ ରହିବ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆପଣ ସାମ୍ନାରେ ଥିବାବେଳେ ମୋତେ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଜନନୀ ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଅଛନ୍ତି, ସେ ଚିରକାଳ ଜୀବିତ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଆପଣ ମୋତେ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ତଦୁପରି, ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଥିଲି, ଯେ ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ଦୈବବାଣୀ ଶୁଣି, ମୁଁ ସଦା ବନବାସ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲି। ଏହା କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ମୋତେ ବନବାସର ଆଜ୍ଞା ମିଳିବ; ତେଣୁ, ମୋ ପତି, ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଯିବି—ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, ପ୍ରିୟ।” ଏଭଳି ସୀତା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଭାବନା, ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠା ଜଣାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଏବଂ ଦମ୍ପତି ଧର୍ମର ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।