ଯେତେବେଳେ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଏବଂ ବନ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀ, ବନର ହାତୀ, ବାନର, ହରିଣ ଭରିଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ, ସୀତା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି ଭକ୍ତି ଭରା ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଠିନ ବନକୁ ଯିବି, ଏଠି ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ରହିବି, ଏବଂ ତୁମ ଅନୁମତି ନେଇ, ତୁମ ପାଦକୁ ଧରି ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଘର ପରି ମନେ କରିବି। ତୁମୁଁ ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ରହିବି। ମୋର ଭକ୍ତି ଅଟୁଟ ଏବଂ ହୃଦୟ ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିପାରିବ ନାହିଁ। ତୁମୁଁ ଯଦି ମୋତେ ନେବାକୁ ମନେ କରିବା ନାହିଁ, ମୁଁ ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବି। ଦୟାକରି ମୋର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କର, ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ କିଛି ଭାର ବଢ଼େଇବି ନାହିଁ।” ସୀତା ଏପରି ଧର୍ମମୟ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ସେ ଅନେକ କଥା କହି ସୀତାଙ୍କୁ ବନର ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ବିଷୟରେ ବୁଝେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହିପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ସୀତାଙ୍କୁ ଏପରି କଥା କହିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଜାଣି, ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅରଣ୍ୟ ଜୀବନ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଖି ଲୁହରେ ଭିଜିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ରାମ କହିଲେ, “ସୀତା, ତୁମେ ଉତ୍ତମ କୁଳର ଏବଂ ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଏଠି ରୁହି, ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ପାଇବ। ସୀତା, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଅରଣ୍ୟରେ ଅନେକ ଭୟ ଓ ବିପଦ ଅଛି। ତୁମେ ଏହି ଅଭିପ୍ରାୟ ଛାଡ଼, କାରଣ ଅରଣ୍ୟ ନାମ ହେଉଛି ଦୁଃଖ ଓ ଭୟର ଆଶ୍ରୟ। ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧି ଦେଇ କହୁଛି। ଏଠି କେବେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ, ସବୁବେଳେ ଦୁଃଖ ମାତ୍ର। ପାହାଡ଼ ଝରଣାରୁ ଆସିଥିବା ସିଂହଙ୍କ ଗଜ୍ଜନ ଶୁଣିବା ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ, ଏହିପରି ଅରଣ୍ୟ ଦୁଃଖର। ଅଭୟ ଓ ମଦୋନ୍ମତ ପଶୁମାନେ ବନର ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଖେଳନ୍ତି, ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମନ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ। ମାଛ, ଘୋରପଦ, କ୍ରିମି, ମକୁରା, ଏମିତି ଅନେକ କୀଟ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି। ମଣ୍ଡ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳପଥ, ତାଳ ଓ କାଣ୍ଟା ଭରା ଜଙ୍ଗଲ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ହସ୍ତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ରାତିରେ ଭୂମିରେ ଛିଣ୍ଡା ପତ୍ର ଉପରେ ଶେଇବାକୁ ପଡ଼େ, ଦିନରେ ଫଳ-ମୂଳ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଏହିପରି ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅଛି। ଜୀବନ ଯାଏଁ ଉପବାସ କରିବା, ଜଟା ଧାରଣ, ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା, ଦେବତା ଓ ପିତୃକୁ ନିୟମିତ ତରପଣ, ଅତିଥିସେବା, ଦୈନିକ ତିନିବେଳେ ସ୍ନାନ, ଏବଂ ନିଜେ ଫୁଲ ଚୟନ କରି ବେଦଉକ୍ତ ହୋମ କରିବା—ଏହି ସବୁ କଠିନ ଅରଣ୍ୟଜୀବନର ଅଂଶ। ଯାହା ମିଳିବ, ତାହିଁରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା, ଏଉଁ ଖାଦ୍ୟରେ ଚିରସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା, ତୀବ୍ର ପବନ, ଅନ୍ଧକାର, ଅନ୍ବତ୍ ଭୂଖ, ଅନେକ ବିପଦ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସର୍ପ, ନଦୀରେ ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ଚଳିଥିବା ନାଗ, ଏହି ସବୁ ଅରଣ୍ୟର ଦୁଃଖ। ଅନେକ କାଣ୍ଟା, କୁଶ, କାଶ ଘାସ, ଝୁମୁଡିଥିବା ଗଛ, ଶାରୀରିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଭୟ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ, ତପସ୍ୟାରେ ମନ ଲଗାଇବା, ଭୟକୁ ଭୟ କରିବା ନୁହେଁ—ଏହି ସବୁ ଅରଣ୍ୟର ଦୁଃଖ। ଏହିପରି ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦ ଦେଖି, ଏହି ଅରଣ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ସୀତା। ଏଠି ତୁମ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଦେଖିପାଉଛି ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଅନେକ ବିପଦର ଉତ୍ସ।” ଏପରି ଭାବେ ମହାତ୍ମା ରାମ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନ କଲେ, ତେବେ ସୀତା ଏହି କଥା ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ନାହିଁ। ସେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ରାମଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ଲୁହରେ ଭିଜିଥିବା ମୁହଁରେ, ସୀତା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେଉଁ ଅରଣ୍ୟର ଦୁଃଖ ଓ ଅପକ୍ଷ ଦେଖିଛ, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ଭଲପାଇବାରୁ ଗୁଣ ବୋଲି ମନେ କରେ। ହରିଣ, ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ଶରଭ, ଉଠ, ବନଶୁକର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଥାନ୍ତି—ସେମାନେ କେବେ ତୁମ ଦେହ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ରାଘବ। ସେମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇଯିବେ। ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋତେ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯିବା ଅବଶ୍ୟକ, କାରଣ ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଏହି। ଯଦି ମୁଁ ତୁମୁଁଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଛି, ଏଠି ମୁଁ ଜୀବନ ରଖିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ଉଦାହରଣ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖାଇଛ। ତାପରେ, ରାମ, ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁ ଭବିଷ୍ୟତ କଥା କହିଥିଲେ, ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ ବନରେ ବାସ କରିବି—ଏହି ଶୁଣି ମୁଁ ସଦା ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ରହିଛି।” ଏପରି ଭାବେ, ଧର୍ମ, ପ୍ରେମ ଓ କ୍ରନ୍ଦନରେ ଭରିଥିବା ଏହି ସମ୍ବାଦ ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିଲା।