ରାମ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଏକ ସାର୍ଗରେ କହିଲେ, “ସୀତେ, ତୁମେ ବିଶେଷରୁପେ ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ଭାଇ ଓ ପୁଅ ପରି ଦେଖିବା; ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଭରତଙ୍କୁ କେବେ ବି ଅସନ୍ତୋଷ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ତିନି ଏହି ଦେଶ ଓ ପରିବାରର ରାଜା। ରାଜାମାନେ ସଦ୍ବ୍ୟବହାର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେବିତ ହେଲେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜାମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ନିଜ ପୁଅକୁ ଛାଡି ଦେଇପାରନ୍ତି, ଯଦି ଅନ୍ୟଜନ ସମର୍ଥ ଥାଏ ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏଠାରେ ରହି ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କର, ଭରତଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ କର, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରୁହ। ମୁଁ ବନକୁ ଯିବି, ମୋର ପ୍ରିୟା; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହ, ଶୋଭାବତୀ। ଯେପରି ତୁମେ କେବେ କାହାକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିନାହେଉ, ସେପରି ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।” ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ସତ୍ତାଇସ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାମଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବାଇଦେହୀ, ଯିଏ ସ୍ନେହର ଯୋଗ୍ୟ ଓ ମଧୁର ଭାଷା କହୁଥିଲେ, ସ୍ନେହ ଭିତ୍ତିକ ରୁଷ୍ଟ ହେଇ ମନରେ କହିଲେ, “ରାମ, ତୁମେ କଣ କହୁଛ? ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ଅପସ୍ଥାପନା ଭଳି। ଏମିତି କଥା ଶୁଣି, ମୋତେ ଲାଗୁଛି ତୁମେ ମୋତେ ମଜା କରୁଛ। ଏମିତି ଅନୁଚିତ ଓ ଅପମାନଜନକ ଶବ୍ଦ ରାଜପୁତ୍ର, ବୀରମାନେ, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ପୁଅ, ଓ ବହୁ ନିଜ ନିଜ ଗୁଣ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ନିଜ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଜଣେ ନାରୀ କେବଳ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଅଂଶୀ ହୁଅନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବନରେ ବାସ କରିବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ମିଳିଛି। ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପିତା, ପୁଅ, ନିଜ, ମାତା, ବନ୍ଧୁ କେବେ ମାନ୍ୟ ନୁହେଁ; ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ମାର୍ଗ। ଯଦି ଆଜି ତୁମେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ବନକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିବି, ଘାସ ଓ କଣ୍ଟକ ଉପରେ ପଦ ରଖିବି। ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧକୁ ପାନୀୟ ଶେଷ ପାଣି ପରି ଛାଡି, ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇ ମୋତେ ନେଇଯିବା; ମୋ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ରାଜପ୍ରାସାଦର ଶୀର୍ଷ, ଉଡୁଥିବା ରଥ, କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଚଳିବା—ସମସ୍ତ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜନାନୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଦ ଛାୟା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମୁଁ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କଠାରେ ବହୁପରି ଶିକ୍ଷା ପାଇଛି; ଏବେ ମୋତେ କିଛି ଅଧିକ କହିବା ନାହିଁ—ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି। ମୁଁ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ପୁରୁଷଶୂନ୍ୟ, ନିଜାନାନ୍ୟ ମୃଗ, ବାଘ ଥିବା ବନକୁ ଯିବି। ମୁଁ ବନରେ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘର ପରି ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରିବି, ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ନକରି, କେବଳ ସ୍ୱାମୀ ସେବା ଭାବିବି। ସଦା ତୁମେ ସେବା କରି, ନିୟମିତ ଓ ପତିବ୍ରତା ରୁହି, ମୁଁ ମଧୁଗନ୍ଧିତ ବନରେ ତୁମ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିବି। ତୁମେ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ବନରେ ରକ୍ଷା କରିପାର, ମୋତେ ତୁମେ ଅଧିକ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ। ତେଣୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଆଜି ତୁମ ସହ ବନକୁ ଯିବି; ମୁଁ ଏକଥା ନିଶ୍ଚୟ କରିଦେଲେ ପରେ ମୋତେ ରୋକିପାରିବା ନୁହେଁ। ମୁଁ ସଦା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇବି, ତୁମ ସହ ବାସ କରିବି, ତୁମେ କେବେ ବି ବିପଦରେ ପଡିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିବି, ତୁମେ ଖାଇଲେ ପରେ ମୁଁ ଖାଇବି; ତାପରେ ପାହାଡ, ଝିଲି, ହ୍ରଦ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ତୁମେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରକ୍ଷକ ହେଲେ, ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ରାଜହଂସ, କୁଲି ଭରିଥିବା ପଦ୍ମ ହ୍ରଦ ଦେଖିବି। ତୁମ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ସେମାନେ ଦେଖିବି; ଏହି ହ୍ରଦରେ ଅଚଳ ଭାବେ ତୁମେ ସେବା କରିବି। ତୁମ ସହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବି; ଏପରି ହଜାର ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଶତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ରୁହିବି। ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବି ନାହିଁ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେ ନାହିଁ। ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମ ବିନା ବାସ କରିପାରିବ, ତେବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ମନେ ଚାହୁଁନି। ମୁଁ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ମୃଗ, ମକଡ଼, ହାତୀ ଭରିଥିବା ବନକୁ ଯିବି; ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘର ପରି ତୁମ ପାଦ ଧରି ବାସ କରିବି, ତୁମ ଅନୁମତି ନେଇ। ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ତୁମେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହୃଦୟ ରଖି, ଯଦି ତୁମେ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବି, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବି; ମୋତେ ନେଇଯିବା, ଦୟା କରି ମୋ ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କର, ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଭାର ବଢ଼ିବ ନାହିଁ।” ସୀତା ଏପରି ଧର୍ମମୟ ଭାବେ କହିଲେ, ତଥାପି ରାମ, ମହାପୁରୁଷ, ସୀତାଙ୍କୁ ବନକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ; ସେ ତାଙ୍କୁ ବନରେ ବାସ କରିବା ଦୁଃଖ ଦେଖି ଅନେକ ଶବ୍ଦ ଦେଇ ମନା କଲେ। ଏହିପରେ ଅଠାଇସ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଧର୍ମପ୍ରିୟ ରାମ, ସୀତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଜାଣି, ବନର ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତା କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଅଶ୍ରୁପରି ଅଂକିତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇ, ଧର୍ମମୟ ରାମ କହିଲେ, “ସୀତେ, ତୁମେ ଉତ୍ତମ କୁଳର ଓ ତୁମେ ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ଏଠାରେ ରୁହି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ତାହାରେ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ। ସୀତେ, ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତାହା କରିବା ଉଚିତ୍; ଶୁଣ, ବନରେ ବାସ କରିବା ମାନେ ବହୁ ବିପଦ ଅଛି। ବନରେ ବାସ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଛାଡି ଦିଅ; ବନକୁ ‘ଅରଣ୍ୟ’ କହାଯାଏ କାରଣ ଏଠାରେ ବହୁ ବିପଦ ଅଛି। ଏହି କଥା ମୁଁ ଚିନ୍ତା ଓ ବୁଦ୍ଧିରୁ କହୁଛି; ମୁଁ ଏଠାରେ କେବେ ଖୁସି ମିଳେନି, ସଦା ଦୁଃଖ ମିଳେ। ପାହାଡ଼ ଝରଣାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ପାହାଡ଼ ଗୁଫାରେ ବାସ କରୁଥିବା ସିଂହର ଦହଡ଼ ସୁଣିବା ଭୟଙ୍କର; ତେଣୁ ବନ ଦୁଃଖମୟ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ନିର୍ଭୟ ଓ ମଦୋନ୍ମତ, ଜଙ୍ଗଳର ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଖେଳିବା; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା, ସୀତେ, ବନ ତେଣୁ ବିପଦମୟ।" ଏପରି ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତରିକ, ଧର୍ମମୟ ସଂବାଦ ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଜଣ ଏକାପ୍ରାଣ ଭାବରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ଦୟା ଓ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଉଥିଲେ।