ରାମ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋ ଅନ୍ୟ ମାନ୍ୟମାନ୍ୟ ମାଆମାନେଙ୍କୁ ସଦା ଭକ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ସେବା ସହିତ ମାଆ ପରି ଦେଖିବା; ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ମାଆ ପରି ଅଟୁଟ। ବିଶେଷ କରି, ତୁମେ ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ଭାଇ ଏବଂ ପୁଅ ପରି ଦେଖିବା; ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରିୟ। ଭରତଙ୍କୁ କେବେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ନାହିଁ, ଏହି ଭୂମି ଓ ପରିବାରର ରାଜା ଭରତ; ରାଜାଙ୍କୁ ସଦା ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ସେବା କଲେ ସେମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା କ୍ରୁଧିତ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜା ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଯଦି ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ମନ୍ଦା, ତୁମେ ଏଠି ରହି, ଭରତଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଅନୁସ୍ଥାନ କରି, ତଥା ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି। ମୁଁ ବନକୁ ଯାଉଛି, ପ୍ରିୟେ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏଠି ରହିବା; ଯେପରି ତୁମେ କେବେ କାହା ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟ କରିନାହିଁ, ସେପରି ମୋ କଥା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।” ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଓ ମଧୁର ଭାଷାରେ କଥା କହୁଥିବା ଭୈଦେହୀ, ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଗିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଏହି ରାଗ ଭଲ ପ୍ରେମରୁ ଜନ୍ମିଥିଲା। ସୀତା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ କଣ କହୁଛ? ଏହି କଥା ହାଲକା ଭାବେ କହାଯାଇଛି। ଏମିତି କଥା ଶୁଣି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ମୋତେ ହସୁଛ। ଏପରି ଅସମ୍ମାନଜନକ ଓ ଅନୁଚିତ କଥା ରାଜପୁତ୍ର, ବୀରମାନ୍ୟ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଶସ୍ତ୍ର କୁଶଳ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ପୁଅ, ଜାଞ୍ଚ–ସବୁ ନିଜ ନିଜ ଗୁଣ ଓ ନିଜ ନିଜ ଦୂର୍ଦ୍ଦଶା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଜନନୀମାନେ କେବଳ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଦୂର୍ଦ୍ଦଶାରେ ସାଙ୍ଗ ଦେଇଥାନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ବନରେ ବସିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଛି। ନାରୀମାନେ ପିତା, ପୁଅ, ନିଜ, ମାତା, ବନ୍ଧୁ–କେବେ ଏହି ଜଗତରେ ଅଥବା ପରଲୋକରେ ତାଙ୍କର ଉପାୟ ନୁହେଁ; ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପଥ। ଯଦି ତୁମେ ଆଜି ଏହି କଷ୍ଟଦାୟକ ବନକୁ ଯାଉଛ, ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରେ ଚାଲିବି, ଘାସ ଏବଂ କଣ୍ଟକ ଚାପିଦେଇ। ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି, ପିତାର ପାନୀୟ ପରେ ଯେପରି ପାଣି ଛାଡ଼ିଦେଇ, ମୋତେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ନେଇଯିବା; ମୋର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ରାଜପ୍ରାସାଦର ଚୂଡ଼ା, ବିମାନରେ, ଆକାଶରେ ଯେଉଁଠି ଥିବି, ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଦର ଛାୟା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମାତା ଓ ପିତା ମୋତେ ବହୁ ଭାବରେ ଶିଖାଇଛନ୍ତି; ଏବେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି କହିବା ନାହିଁ–ମୁଁ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ମୁଁ ଏହି କଷ୍ଟଦାୟକ, ମନୁଷ୍ୟ ହୀନ, ବିଭିନ୍ନ ମୃଗ ତଥା ବାଘମାନେ ଘୁଞ୍ଚିବା ବନକୁ ଯିବି। ବନରେ ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘର ପରି ଖୁସି ରହିବି, ତିନି ଲୋକରେ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ ନାହିଁ, ମୋର ଭକ୍ତି ଏକମାତ୍ର ତୁମେ। ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ପାଇଁ ଶୁଶୃଷା କରିବି, ନିୟମିତ ଓ ପତିବ୍ରତା ରହି, ମୁଁ ତୁମେ ସହିତ ମଧୁଗନ୍ଧ ଅଟବୀରେ ଆନନ୍ଦ କରିବି। ତୁମେ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ବନରେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବା; ତେଣୁ ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ। ଏହି ଦିନ ମୁଁ ତୁମେ ସହିତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବନକୁ ଯିବି; ମୋ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ପରେ ମୋତେ ରୋକିପାରିବା ନାହିଁ। ମୁଁ ସଦା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇବି, ତୁମେ ସହିତ ରହିବି, ତୁମେ ପାଇଁ କେବେ କଷ୍ଟ ଦେଇବି ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରେ ଚାଲିବି, ତୁମେ ଖାଇବା ପରେ ମୁଁ ଖାଇବି; ପରେ ପାହାଡ଼, ପୋଖରୀ, ଝିଲି ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ତୁମେ ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀ ରକ୍ଷକ, ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ମାନ୍ଦାର, ହଂସ, କୁଳିଙ୍କ ଭରିତ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଦେଖିବି। ତୁମେ ସହିତ ମୁଁ ଏହି ସବୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ କରିବି; ମୁଁ ଏହି ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରିବି, ସଦା ତୁମେ ପାଇଁ ଭକ୍ତି ରଖିବି। ତୁମେ ସହିତ ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବି; ଏହିପରି ହଜାର ବର୍ଷ ଅଥବା ଶତ ବର୍ଷ ତୁମେ ସହିତ ରହିବି। ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବି ନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେ ନାହିଁ। ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମେ ବିନା ରହିବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ରାଘବ, ମୁଁ ତାହା ଚାହେଁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି କଷ୍ଟଦାୟକ ବନକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠି ମୃଗ, ବାନର, ହାତୀ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମେ ପାଦ ଧରି ତୁମ ଅନୁମତି ନେଇ ବସିବି, ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘର ପରି। ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ତୁମେ ପାଇଁ ଆଶ୍ରିତ ହୃଦୟ ରଖି, ତୁମେ ଠାରୁ ଅଲଗା ହେଲେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି; ମୋ ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କର, ମୁଁ ତୁମେ ପାଇଁ ଭାର ବଢ଼ାଇବି ନାହିଁ।” ସୀତା ଏପରି ଧର୍ମମୟ ଭାବରେ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ରାମ ତାଙ୍କୁ ବନକୁ ନେଇବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ; ସୀତାଙ୍କର ବନବାସ ଦୁଃଖ ଦେଖି ଅନେକ କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ। ଏବେ ଆପଣ ଅଯୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଅଠାଇଁ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଧର୍ମପ୍ରିୟ ରାମ, ସୀତାଙ୍କର ଏହି ଧର୍ମମୟ ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ଜାଣି, ବନର କଷ୍ଟ ଭାବି, ତାଙ୍କୁ ବନକୁ ନେଇବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ, ତୀର୍ଥ ଦୂଷିତ ଅଞ୍ଜଳି ଆଖି ଅନ୍ତରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଧର୍ମପ୍ରିୟ ରାମ କହିଲେ, “ସୀତା, ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳର ଅଟୁଟ ଧର୍ମପ୍ରିୟ; ଏଠି ରହି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ତାହାରେ ମୋ ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ। ମୋ କଥା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, କାରଣ ବନରେ ବସିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଅନେକ ବିପଦ ଅଛି। ଏହି ଅଟବୀ ବନରେ ବସିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ବନକୁ ‘ଅଟବୀ’ କହାଯାଇଛି କାରଣ ଏଠି ବିପଦ ଭରିଆ। ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି ଚିନ୍ତା ଓ ନୀତିରୁ; ମୁଁ ବନରେ କେବେ ଖୁସି ନାହିଁ, ସଦା ଦୁଃଖ ମିଳେ। ପାହାଡ଼ ଝରଣାରେ ଜନ୍ମିଥିବା ସିଂହମାନେ ଗୁହାରେ ବସି ଦେଇଥିବା ଦଃଖ ଦେଉଥିବା ଦହାଡ଼ ଶୁଣିବା କଷ୍ଟଦାୟକ; ଏହିପରି ବନ ଦୁଃଖର।