ରାମ ଚିରକାଳର ଧର୍ମପ୍ରିୟ, ଜବାବଦେହି ଭାବରେ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋର ମାତା କୌଶଳ୍ୟା, ବୟସ୍କ ଓ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ମୋତେ ବହୁତ ଆଦର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ସହିତ, ମୋ ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର, ସ୍ନେହ, ଭକ୍ତି ଓ ସେବା ସହିତ ସେମାନେ ମୋତେ ମାତା ପରି। ଆଉ, ତୁମେ ଭାରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଦା ଭାଇ ଓ ପୁଅ ପରି ଦେଖିବା, କାରଣ ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଭାରତଙ୍କୁ କେବେ ଅପ୍ରସନ୍ନ କରିବ ନାହିଁ, ହେ ବୈଦେହୀ, ସେ ଏହି ଦେଶ ଓ ପରିବାରର ରାଜା। ରାଜା ଯଦି ଆଦର ଓ ନିଷ୍ଠା ପାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ନହେଲେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜା ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରନ୍ତି, ଯଦି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନେ ପର। ଏହିପରି, ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଏଠି ରହି, ରାଜାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କର, ଭାରତଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅନୁରକ୍ତ ହୁଅ। ମୁଁ ବନକୁ ଯିବି, ହେ ପ୍ରିୟେ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏଠି ରୁହ, ଯେପରି ତୁମେ କେବେ କାହାରୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିନାହ, ସେପରି ମୋ କଥା ଅନୁସାରେ ଚାଲିବା।” ଏପରି ମଧୁର ଓ ପ୍ରେମଭରା କଥା ଶୁଣି, ସୀତାଙ୍କ ମନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଅଭିମାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “କଣ କହୁଛନ୍ତି ଆପଣ? ଏହି କଥା ଆପଣ ହାଲକା ଭାବେ କହୁଛନ୍ତି, ମୋତେ ମନେ ହେଉଛି ଆପଣ ମୋତେ ଉପହାସ କରୁଛନ୍ତି। ଏପରି ଅନୁଚିତ ଓ ଅପମାନଜନକ କଥା ଆପଣ ପରାକ୍ରମୀ, ରାଜପୁତ୍ର ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ପୁଅ, ବଉ—ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଚଲନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ଏକ ମହିଳା ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ସହଭାଗୀ, ତେଣୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଛି। ମହିଳା ପାଇଁ, ପିତା, ପୁଅ, ନିଜ, ମାତା, ବନ୍ଧୁ—କେହି ମୁଖ୍ୟ ନୁହେଁ; ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପଥ। ଆପଣ ଯଦି ଏଇ ଦୁର୍ଗମ ବନକୁ ଯିବେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଲି, ଘାସ ଓ କାଂଟା ଦଳି ଦେବି। ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଆପଣ ମୋତେ ନେଇଯାନ୍ତୁ, ମୋ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ରାଜମହଳ, ବିମାନ କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଯିଏଁ ନଥିବି, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉଛି ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଦର ଛାୟା। ମୋ ପିତାମାତା ଅନେକ ପଦ୍ଧତିରେ ମୋତେ ଶିଖାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି କହିବା ନାହିଁ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି। ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ବନକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ନାହିଁ, ବିଭିନ୍ନ ମୃଗ ଓ ବାଘ ରହନ୍ତି। ମୁଁ ବନରେ ସେଇପରି ଖୁସିରେ ରହିବି, ଯେପରି ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିଲି; ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେନାହିଁ, ମୋ ପତି ଭକ୍ତି ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆପଣଙ୍କ ସେବା, ନିୟମ ଓ ପତିବ୍ରତା ଥିବା, ମୁଁ ମଧୁଗନ୍ଧ ଅଟବିରେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିବି। ଆପଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି, ତେଣୁ ମୋତେ ତ ନିଶ୍ଚୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ। ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଯିବି, ମୋ ନିଶ୍ଚୟ କେହି ଡାହାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ସଦା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇବି; ଆପଣଙ୍କ ସହ ସଦା ବାସ କରି, କେବେ ଅସୁବିଧା ଦେବି ନାହିଁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିବି, ଆପଣ ଖାଇଲେ ପରେ ମୁଁ ଖାଇବି; ତାପରେ ପାହାଡ଼, ପୋଖରୀ, ଝିଲିକ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବି। ଆପଣଙ୍କ ସୁବୁଦ୍ଧି ରକ୍ଷା ତଳେ, ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ମାଲତୀ ଫୁଲ, ହଂସ, କୁଙ୍ଜ ଭରିଥିବା ପୋଖରୀ ସବୁ ଦେଖିବି। ଆପଣଙ୍କ ସହ ମୁଁ ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବି; ଏହିପରି ହଜାର ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଶତବଦୀ ଯାଏଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ରହିବି। ମୁଁ କେବେ ଅନୁଚିତ କାମ କରିବି ନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣ ବିନା ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ମୁଁ ତାହା ଚାହିଁବି ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଗମ, ମୃଗ, ବାନର, ହାତୀ ଭରିଥିବା ବନକୁ ଯିବି; ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ଧରି, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏଠି ରହିବି। ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଆପଣ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ସହିତ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ବରଣ କରିବି। ମୋ ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଭାର ବଢ଼ାଇବି ନାହିଁ।” ସୀତା ଏପରି ଧର୍ମମୟ ଓ ନିଷ୍ଠାଭାରି କଥା କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅଟବିବାସ ଦେଖି ସୀତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉପଦେଶ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଅଟବିବାସର ଦୁଃଖ ଦେଖାଇ, ରହିଯିବାକୁ ପ୍ରେରଣା କଲେ। ଏହିପରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ସୀତାଙ୍କ ଭଲ ଓ ଗୁଣ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଯିବାକୁ ମନ ମଧ୍ୟ କଲେ ନାହିଁ; କାରଣ ବନର କଷ୍ଟ ସେ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ। ତାପରେ ସେ, ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ନିମଗ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ସୀତା, ତୁମେ ଉତ୍ତମ କୁଳର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ଏଠି ରହି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋ ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ। ସୀତା, ମୋ କଥା ମାନ; ଏଠି ରହ, କାରଣ ଅଟବି ରହିବାରେ ବହୁତ ବିପଦ ଅଛି। ଅଟବିକୁ ଅଟବି କହାଯାଏ, କାରଣ ସେଠାରେ ବିପଦ ଅନେକ। ମୁଁ ଏହି କଥା ଚିନ୍ତା ଓ ଉପଦେଶ ସହ କହୁଛି; ବନରେ କେବେ ଖୁସି ମିଳେନାହିଁ, ସଦା ଦୁଃଖ ମିଳେ।” ଏପରି ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ, ଭକ୍ତି, ନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରେମର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସଂବାଦ ଚାଲିଥିଲା।