ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ସୀତାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ—“ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଆପଣାନ୍ତୁ ଭଲପାରିନାହାନ୍ତି; ଏହି କାରଣରୁ, ବର୍ତମାନ ମୋର ଗୁଣଗାନ ଭରତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରାଜା ଦଶରଥ ଭରତଙ୍କୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ, ତୁମେ ସୀତା ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ମୁଁ ଏହି ପ୍ରତିଞ୍ଜା ପାଳନ କରିବାକୁ ଆଜିଏ ଅଟଳ ଭାବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଛି; ତୁମେ ଦୃଢ଼ ହେଇ ରହିବା। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତି, ଓ ଶୁଭେ, ତୁମେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଉପବାସରେ ନିମଗ୍ନ ହେଇ ରହିବା। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା କରି, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ମୋର ମା କୌଶଳ୍ୟା, ଯାହା ଦୁଃଖରେ ଅତିବୃଦ୍ଧ ହେଇଛନ୍ତି, ନୀତିରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ କରିବା। ଏବଂ ମୋର ଅନ୍ୟ ମାମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଦା ନମସ୍କାର କରିବା, ସ୍ନେହ, ଭକ୍ତି ଓ ସେବାରେ ନିମଗ୍ନ ହେଇ; ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ମା' ସମାନ। ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ତୁମେ ସଦା ଭାଇ ଓ ପୁଅ ସମାନ ଦେଖିବା, କାରଣ ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଭରତଙ୍କୁ କେବେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଓଡ଼ିଶା ଓ ପରିବାରର ରାଜା ଭରତ। ରାଜାମାନେ ଭଲ ଚାଳ ଓ ସେବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଏହାର ବିପରୀତ ହେଲେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜାମାନେ ଆପଣର ପୁଅକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରନ୍ତି, ଯଦି ସେ କ୍ଷତି କରେ; ଏବଂ ଯଦି କୌଶଳ ଥାଏ, ଅପରିଚିତକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଶୁଭେ, ଏଠାରେ ରହି, ରାଜାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ହେଇ, ଭରତଙ୍କୁ ନୀତିରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ସତ୍ୟ ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟଳ ରହିବା। ମୁଁ ମହାଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ମୋର ପ୍ରିୟେ, ତୁମେ ଏଠାରେ ରହିବା; ଯେପରି ତୁମେ କେବେ କାହାକୁ କ୍ଷତି କରିନାହା, ସେପରି ମୋ କଥା ଅନୁସାରେ ଚାଲିବା।" ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ସତ୍ତାଇସ ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୀତା, ଯିଏ ସ୍ନେହ ପାଇଯୋଗ୍ୟ ଓ ମୃଦୁଭାଷୀ, ସ୍ନେହରୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ରାମ, ତୁମେ କଣ କହୁଛ? ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚୟ ହାଲକା ଭାବେ କହିଛ; ଏହାକୁ ଶୁଣି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ମୋତେ ଉପହାସ କରୁଛ। ଏପରି ଅପତ୍ର, ଲଜ୍ଜାଜନକ କଥା ରାଜପୁତ୍ର ଓ ନାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହେ ଉତ୍ତମ, ପିତା, ମା, ଭାଇ, ପୁଅ, ଝିଅ, ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଜନନୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ସହ ଏକତାରେ ରହିଥାଏ; ତେଣୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନେଇଛି। ଜନନୀ ପାଇଁ, ନା ପିତା, ନା ପୁଅ, ନା ଆପଣ, ନା ମା, ନା ମିତ୍ର; ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ, ସ୍ୱାମୀ ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ପଥ। ଯଦି ତୁମେ ଆଜି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରେ ଯାଇ, ଘାସ ଓ କଣ୍ଟାକୁ ହଟାଇ ଦେବି। ମୁଁ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧକୁ ପାନ ପରେ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଜଳ ଭଳି ତ୍ୟାଗ କରି, ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ମୋତେ ନେଇଯାଅ; ମୋର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ରାଜମହଲର ଶିଖର, ଉଡୁଥିବା ରଥ, କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଚଳିବା—ସମସ୍ତ ଦେଖିବାରେ, ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଦ ଛାୟା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମୋତେ ପିତା ଓ ମା ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି; ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ, ମୁଁ ନିଷ୍ପତି ନେଇଛି। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ନାହିଁ, ଅନେକ ମୃଗ ଓ ବାଘ ଘୁଉଁଥିବା। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ମୋ ପିତାଘର ଭଳି ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରିବି, ତିନି ଲୋକର ଚିନ୍ତା କରିବି ନାହିଁ, ମୋ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ଭକ୍ତି ମାତ୍ର ରଖିବି। ସଦା ସେବା ଓ ପତିବ୍ରତା ନିୟମରେ ରହି, ମୁଁ ମଧୁ-ସୁଗନ୍ଧିତ ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିବି। ରାମ, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ; ତେଣୁ ମୋତେ ଅଧିକ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ। ତେଣୁ ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ନିଶ୍ଚିତ; ମୁଁ ଏକଥାରେ ଅଟଳ, ମୋତେ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ସଦା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇ ରହିବି, ନିଶ୍ଚିତ; ମୁଁ ତୁମ ସହ ସଦା ରହିବି, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରେ ଚାଲିବି, ତୁମେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ମୁଁ ଭୋଜନ କରିବି; ତାପରେ ମୁଁ ପାହାଡ଼, ପୋଖରି, ଝିଲିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଥିଲେ, ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଚେହେରାରେ ପଦ୍ମପୋଖରି, ହଂସ ଓ କ୍ରାନ୍ତି ଭରିଥିବା ଦେଖିବି। ତୁମେ ମୋ ସହ ଥିଲେ, ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଏମାନେ ଦେଖିବି; ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ଉପରେ ଭକ୍ତି ରଖି, ଏହି ପୋଖରିରେ ନିତ୍ୟ ନିମ୍ମାଜନ କରିବି। ତୁମେ, ଏ ଵିଶାଳ ନୟନୀ, ମୋ ସହ ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦରେ ରହିବି; ଏପରି ହଜାର ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଶତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ରହିବି। ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ୟଥା କାମ କରିବି ନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆକର୍ଷଣ କରେ ନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ନାଥିବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେଉଥାନ୍ତା, ମୁଁ ତାହା ଚାହେଁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ମୃଗ, ବାନର, ହାତୀ ଅଛି; ମୁଁ ତୁମ ଅନୁମତିରେ ତୁମ ପାଦ ଧରି ମୋ ପିତାଘର ଭଳି ରହିବି। ଅଟଳ ଭକ୍ତି ଓ ହୃଦୟରେ ତୁମେ ଉପରେ ଆସକ୍ତି ରଖି, ତୁମୁଁ ଦୂର ହେଲେ, ମୁଁ ମରିଯିବି; ମୋତେ ନେଇଯାଅ, ଦୟା କରି ମୋ ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କର; ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଭାର ବଢିବ ନାହିଁ।" ସୀତା ଏପରି ଧର୍ମମୟ ଭାବେ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ, ନୀତିରେ ଅନୁରାଗୀ, ସୀତାଙ୍କ ଗୁଣ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନେଲେ ନାହିଁ; ଅରଣ୍ୟର ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତା କରି ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ। ଏଠାରେ ରାମାୟଣ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଅଠାଇସ ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମ, ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ, ସୀତାଙ୍କ ଏପରି ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଗୁଣ ଜାଣି, ଅରଣ୍ୟର ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ଅନିଷ୍ପତି ହେଇ ରହିଲେ।