ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ତୁମର ଚାରିଟି ଶୁଭ ହସ୍ତି, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଥିବା ମୁଖ୍ୟ ରଥ କାହିଁକି ତୁମ ସାଥିରେ ନାହିଁ? ଆଉ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଯାହା ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ବର୍ଷା ମେଘ କିମ୍ବା ପାହାଡ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ସେ କାହିଁକି ତୁମ ଅଗ୍ରଗାମୀ ନୁହେଁ? ତୁମର ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଦିଆ ରାଜାସନ ମଧ୍ୟ ଆଗରେ ନାହିଁ, ତୁମେ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହେଉଛ; ଏତେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି, ତଥାପି ଏହି ଅବସ୍ଥା କାହିଁକି? ତୁମ ମୁହଁରେ ଅଜଣା ରଙ୍ଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ଆନନ୍ଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।” ସୀତା ଏପରି ଦୁଃଖରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ସମୟରେ, ରାଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ରାମ ମୃଦୁ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ— “ସୀତା, ମୋ ବାପା ଦଶରଥ ମୋତେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏକ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଧର୍ମ ଜାଣିଛି ଓ ଅନୁସରଣ କରିଛି; ଜାନକୀ, ଏହା କିପରି ଘଟିଛି, ଶୁଣ। ମୋ ବାପା ଦଶରଥ, ଯିଏ ସତ୍ୟବାନ୍, ପୂର୍ବରୁ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ବର ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ମୋ ଅଭିଷେକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ସମୟରେ, ରାଜା ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କୈକେୟୀ ସେଠାରେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି, ତାହାର ବାଚନା ବାଧ୍ୟତାରେ ପୂରଣ ହେଉଛି। ତେଣୁ, ଚୌଦ ଦିନ ମୁଁ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବି, ଏହା ମୋ ବାପାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା; ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି; ଭରତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୋ ବିଷୟରେ କେବେ କଥା କହିବା ନାହିଁ। ସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ସହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ, ମୋ ଗୁଣ ଭରତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା ହେଉନାହିଁ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ରାଜ୍ୟାଧିକାର ଦେଇଛନ୍ତି; ସୀତା, ତୁମେ ଭରତଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦିଅ, ଏବଂ ରାଜାକୁ ମଧ୍ୟ। ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ଦିଆ ମାନ୍ୟତା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆଜି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି; ତୁମେ ଦୃଢ଼ ରୁହ। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ ଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ଯିବିବା ସମୟରେ, ତୁମେ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠା ରଖ; ସକାଳେ ଉଠି ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଏବଂ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର। ମୋ ମା କୌଶଳ୍ୟା, ଯିଏ ବୟସ୍କ ଓ ଦୁଃଖରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦିଅ; ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ପ୍ରଥମ। ମୋ ଅନ୍ୟ ମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କର, ସ୍ନେହ, ଭକ୍ତି ଓ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖ; ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ମା ଭଳି। ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ମୁଁ ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଦେଖି, ତୁମେ ସଦା ଭାଇ ଓ ପୁଅ ସମାନ ଦେଖ। ଭରତଙ୍କୁ କେବେ କିଛି ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିବା ନାହିଁ; ଭରତ ଏହି ଦେଶ ଓ କୁଳର ରାଜା। ରାଜାମାନେ ଭଲ ବ୍ୟବହାର ଓ ସେବାରେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଏହାର ବିପରୀତରେ କ୍ରୁଧି ହୁଅନ୍ତି। ରାଜାମାନେ ନିଜ ପୁଅକୁ ବି ତ୍ୟାଗ କରିପାରନ୍ତି, ଯଦି ନିକ୍ରୁତ କାମ କରନ୍ତି; ଯଦି ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସୀତା, ଏଠାରେ ରହ, ରାଜାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦିଅ, ଭରତଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ପ୍ରିୟେ, ତୁମେ ଏଠାରେ ରହ; ଯେପରି ତୁମେ କେବେ କିଛି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ, ଏପରି ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କର। ଏହି ଭାବରେ ରାମ ନିଜ କଥା ସୀତାକୁ କହିଲେ। ଏବେ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଉନତିସ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସ୍ନେହମୟ ଓ ମୃଦୁଭାଷିଣୀ ସୀତା କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ପ୍ରେମରେ କହିଲେ— “ରାମ, ତୁମେ କଣ କହୁଛ? ଏହି କଥା ହାଲକା ଭାବରେ କହିଛ; ଶୁଣି, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ମୋତେ ମଜା କରୁଛ। ଏପରି ଅଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅପମାନଜନକ କଥା ରାଜକୁମାର, ବୀରମାନେ, ରାଜପୁତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ପୁଅ, ଜା ଏବଂ ଜାଏଁ—ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ମୂଲ୍ୟ ଓ ନିଜ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଜନାନୀ ମାତ୍ର ନିଜ ନାଥର ଭାଗ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ତେଣୁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଛି। ନାରୀମାନେ ପାଇଁ, ପିତା, ପୁଅ, ନିଜ, ମାତା, ମିତ୍ର କେବେ ମାର୍ଗ ନୁହେଁ; ନାଥ ମାତ୍ର ସେମାନେ ପାଇଁ ସଦା ମାର୍ଗ। ତୁମେ ଅଜ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବିବାକୁ ଯାଉଛ, ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମେ ଆଗରେ ଘାସ ଓ କଟା ଚାପି ଯିବି। ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡି, ଯେପରି ପିଇ ହେବା ପରେ ପାଣି ଛାଡିଦିଅ, ମୋତେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ନେଇ ଚାଲ; ମୋରେ କେଉଁସି ପାପ ନାହିଁ। ରାଜମହଳର ଚୂଡ଼ାରେ, ଉଡ଼ୁଥିବା ରଥରେ, ଆକାଶରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବସ୍ଥାରେ ବାମ୍ହାର ପାଦ ଛାୟା ନାରୀ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମୋ ପିତା ଓ ମାତା ମୋତେ ବହୁ ଭାବରେ ଶିଖାଇଛନ୍ତି; ଏବେ ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ନାହିଁ—ମୁଁ ନିଷ୍ଠା ନେଇଛି, ତାହିଁ ଅନୁସରଣ କରିବି। ମୁଁ ଅଜ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବିବି, ଯେଉଁଠି ମାନବ ନାହିଁ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମୃଗ ଓ ବାଘର ଝୁଣ୍ଡ ଥାଏ। ମୁଁ ମୋ ବାପାଘର ଭଳି ଅରଣ୍ୟରେ ଖୁସି ରେ ବାସ କରିବି, ତିନି ଲୋକର କିଛି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, କେବଳ ନାଥଭକ୍ତି ଚିନ୍ତିବି। ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ସେବା କରିବି, ନିୟମିତ ଓ ପତିବ୍ରତା ରହି, ମୁଁ ମଧୁସୁଗନ୍ଧ ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମ ସାଥିରେ ଆନନ୍ଦ କରିବି। ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ; ତେଣୁ, ମୋତେ ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ। ତେଣୁ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମ ସାଥିରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି; ଏକଥା ମୁଁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ ନେଇଛି, ପ୍ରିୟତମ, ମୁଁ ପଛୁଆ ହେବି ନାହିଁ। ମୁଁ ସଦା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଭୋଗ କରିବି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ; ମୁଁ ତୁମ ସାଥିରେ ସଦା ରହି, କେଉଁସି ଦୁଃଖ ଦେବି ନାହିଁ। ଏପରି ଦୃଢ଼ ଆଶା, ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରେ ସୀତା ନିଜ ନିଷ୍ଠା ଓ ସାଥ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।