ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ମାତା କୌଶଳ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘି, ବିନମ୍ରତାରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ଉତ୍ତମ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯାଅ, ରାମ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ, ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା କର।" ସେ ଆଶା କଲେ, "ମୁଁ ଆଉ ଏକଥର ତୁମକୁ ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ଫେରିବା, ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା, ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ଦେଖିପାରିବି।" ତାଙ୍କ ମନ ଆଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲା—"ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ମୋ ମୁହଁ ଆନନ୍ଦର ଆଲୋକରେ ଚମକିବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫେରିବା ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖିପାରିବି।" ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକଥର ଶୁଭାସନରେ ବସିଥିବା, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରି ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫେରିଥିବା ଦେଖିପାରିବି।" ମାତା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, "ଯଙ୍ଗଲରୁ ଫେରି, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ନେଇ, ସତତା ରେ ମୋ ଝିଅ ଭାବି ସୀତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଏବଂ ଯାଅ, ମୋ ପୁଅ।" ସେ ଆଉ ଏକଥର ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ କଲେ—"ମୁଁ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ, ଶିବ, ମହାର୍ଷି, ଦିବ୍ୟ ନାଗମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ଉପାସନା କରିଛି, ସେମାନେ ଏବଂ ଦିଗ୍ମାନେ ତୁମ ଯାତ୍ରାକୁ ଶୁଭ କରନ୍ତୁ, ରାଘବ।" ଏପରେ, ମାତା କୌଶଳ୍ୟା ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ, ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ରାମଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ପୁନିପୁନି ଆଲିଂଗନ କରି ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦେଖିଲେ। ରାମ, ରାଣୀଙ୍କ ପରିକ୍ରମା ପରେ, ବିନମ୍ରତାରେ ମାତାଙ୍କ ପାଦ ଚୁଇଁ, ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦର ଆଲୋକରେ ଚମକି, ସୀତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ। ଏହା ହେଉଛି ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଶ୍ରୀମଦ୍ ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣର ଛବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ରାମ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ପାଇଁ ମାତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରହି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଥିଲେ। ଏଉଁବେଳେ, ବୈଦେହୀ ସୀତା, ତାପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼, ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣିନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମନ ଏକାଧିକ ହେଇଥିଲା ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ। ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଚିତ୍ତରେ, ରାଜ ଆଚାରରେ ଦକ୍ଷ ସୀତା ଫଳାଫଳ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ପରେ, ରାମ ନିଜ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଲଜ୍ଜାରେ କିଛି ନମିଥିଲା। ସୀତା ଉଠି, କମ୍ପିଥିବା ଦେହରେ, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଚିନ୍ତାରେ ବିକଳ ହେଉଥିଲା। ସୀତା ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାମଙ୍କ ମୁହଁ ଫିକା, ଘମ ଭିଜା, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ତେଣୁ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି କଣ ହେଉଛି, ପ୍ରଭୁ?" ସୀତା କହିଲେ, "ଆଜି ବୃହସ୍ପତି ଓ ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗ ଅତି ଶୁଭ ଦିନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହା କହିଛନ୍ତି, ରାଘବ, ତେବେ ତୁମ ମନ କେଉଁଠି ଚିନ୍ତିତ?" "ତୁମର ମୁହଁ, ଯେଉଁଠି ଶତପତ୍ର ଧଳା ଛତା ଛାୟା ପ୍ରଦାନ କରେ, ଆଜି ଏହି ଆଲୋକ ନାହିଁ।" "ଅରୁଣ ରାଜଦ୍ୱାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ, ରାମ, ତୁମର ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।" "ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଗାୟକ ଓ ମାଗଧା ଆଜି ତୁମର ପ୍ରଶଂସା କରୁନାହିଁ।" "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧୁ ଓ ଦହିରେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଅଭିଷେକ କରୁନାହିଁ।" "ନଗରବାସୀ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ମୁଖ୍ୟମାନେ ତୁମ ସହ ଚାଲିବାକୁ ଚାହୁନାହିଁ।" "ତୁମର ଫୁଲ ଶୁଭ ରଥ, ସୁନାରେ ସଜିତ ଚାରି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ, ଆଗରେ ଯାଉନାହିଁ।" "ତୁମର ଶୁଭ ହାତୀ, ମେଘ ପରି କଳା, ରାଜପଥରେ ଆଗରେ ଯାଉନାହିଁ।" "ତୁମର ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ରାଜାସନ ଆଗରେ ରହୁନାହିଁ।" "ଅଭିଷେକ ପ୍ରସ୍ଥାନ ତିଆରି ହେଉଛି, ତେବେ ଏହି ଦୁଃଖ କାହିଁକି?" "ତୁମର ମୁହଁରେ ଅଜଣା ରଙ୍ଗ ଦେଖିଅଛି, ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।" ସୀତା ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ କହୁଥିବାବେଳେ, ରାଘବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୀତା, ପିତା ମୋତେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପଠାଉଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ଉତ୍ତମ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଧର୍ମ ଜାଣି ଅନୁସରଣ କରିଛି, ଜାନକୀ, ଏହି ଘଟଣା କିପରି ଘଟିଛି ଶୁଣ।" "ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଵର କୈକେୟୀକୁ ଦେଇଥିଲେ।