କୌଶଳ୍ୟା ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ସେ କହିଲେ, “ମୋ ଝିଅ, ବଡ଼ ହାତୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଭାଲୁ, ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ମହିଷ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଜନ୍ତୁମାନେ ତୁମକୁ କେବେ ଅପକାର କରିନପାରନ୍ତୁ । ଏଠାରେ ଯେଉଁ ମାନବମାଂସ ଭୋଜୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାମାନେ ପୂଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ । ମୋ ଝିଅ, ତୁମ ପଥେ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉ, ତୁମ କାମ ସଫଳ ହେଉ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ତୁମ ଉପରେ ହେଉ । ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନିପୁନି ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତୁ । ଶୁକ୍ର, ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର ଓ ଯମ, ଯାହାମାନେ ପୂଜିତ, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଧୂଆଁ ଓ ଋଷିମୁନିମାନଙ୍କର ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚରିତ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ସମୟ ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ ।” ଏପରି କହି, ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା କୌଶଳ୍ୟା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ଏହା ପରେ, ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ନେଇ ନିୟମାନୁସାରେ ରାମଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ । କୌଶଳ୍ୟା ଘୃତ, ଧଳା ମାଳା, ପବିତ୍ର ଇଂଧନ ଓ ଆସୁରା ଦାନା ତୟାରି କରି ଦେଲେ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନତା ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ନିମିତ୍ତେ ଯଥାବିଧି ହୋମ କରି, ଶେଷ ହୋମଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବାହ୍ୟ ଅଫରିଂ କଲେ । ଏହା ପରେ ମଧୁ, ଦହି, ଘୃତ ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାମଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ଏପରି ରୀତି ଅନୁସାରେ କୌଶଳ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିବାବେଳେ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ତୁମ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉ । ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିନତା ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅମୃତ ଆଣିବା ସମୟରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ତୁମ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉ । ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ତୁମ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉ । ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅତୁଳୀୟ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ଡେଗ ହେବାବେଳେ ଥିଲା, ସେ ତୁମ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉ । ଋଷିମୁନି, ସମୁଦ୍ର, ଦ୍ୱୀପ, ବେଦ, ଲୋକ ଓ ଦିଗ୍ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ ।” ଏପରି ନିୟମାନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମାପ୍ତ କରି, ଗନ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କଲେ । କୌଶଳ୍ୟା ଶୁଭ ଔଷଧ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ରକ୍ଷାକର୍ମ କଲେ । ଦୁଃଖରେ ବି ମୁହଁରେ ହସ ଆଣି କୌଶଳ୍ୟା କହିଲେ, “ରାମ, ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ଯାଅ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ, ଶୁଭ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କର । ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିବାବେଳେ ତୁମକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୋଇ ରାଜପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଦେଖିବି । ଦୁଃଖ ହୀନ ହସୁଥିବା ମୋ ମୁହଁରେ ତୁମକୁ ପୁନି ଦେଖିବି, ଯେପରି ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିଗନ୍ତରେ ଉଦିତ ହୁଏ । ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ଫେରି ଆସିବ, ରାମ, ଅନୁଗ୍ରହ ନେଇ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିବ । ଅନୁଗ୍ରହ ସହିତ ଫେରି ଆସି, ସିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ସଦା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଭୁଲିବ ନାହିଁ । ଶିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି, ଦେବଗଣ, ନାଗ ଓ ଦିଗ୍ବଲୟ ତୁମ ପଥ ମଙ୍ଗଳମୟ କରନ୍ତୁ ।” ଏପରି କହି, ଦୃଷ୍ଟି ଜଳରେ ଭିଜାଇ, ବିଧିମତ ଆଶୀର୍ବାଦ ସମାପ୍ତ କରି, କୌଶଳ୍ୟା ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ, ପୁନିପୁନି ଆଲିଂଗନ କରି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ । ରାମ, ମାଆଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ପରେ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ସିତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ । ଏହି ଭାବେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଛବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି । ଏପରି ଭାବରେ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ । ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ଏହି ରାଜପୁତ୍ର ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ହୃଦୟ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଉଥିଲେ । ଏପରି ବେଳେ ବୈଦେହୀ ସିତା, ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଶୁଣିନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଅଧିକାରୀ ଅଭିଷେକ ଉପରେ ଆସିଥିଲା । ଦେବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସିତା ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ଫଳ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲେ, ଏବଂ ମୌନ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇଥିଲେ । ଏହିବେଳେ ସିତା କ୍ପନ୍ପିତ ହୋଇ ଉଠିଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଚିନ୍ତାରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଥିଲା । ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ମନର ଦୁଃଖ ଲୁଚାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ମୁନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ସିତା, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱେତ ମୁହଁ ଓ ଘାମ ଦେଖି, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ଅସୁବିଧା କାହିଁକି, ପ୍ରଭୁ? ଆଜି ବୃହସ୍ପତି ଓ ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗର ଶୁଭ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆପଣ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ କାହିଁକି? ଆପଣଙ୍କ ମନୋହର ମୁହଁ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଧଳା ଛତା ତଳେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଫେନ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଆଜି ତାହା ଅନ୍ୟ ଦିନ ଭଳି ଦୀପ୍ତି ଦେଉନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମନେତ୍ର ମୁହଁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର-ହଂସ ସମାନ ଚାମରା ଦ୍ୱାରା ଝାଡ଼ାଯିବା ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ ।” ଏଭଳି ଆଶୀର୍ବାଦ, ବିଦାୟ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ମାତୃପୁତ୍ର ହୃଦୟ ଦୁଃଖ ଓ ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିଲା ।