କୌସଲ୍ୟା ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ସେ ଶୁଭ କାମନା କରି କହିଲେ—ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମରୁତଗଣ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଧାତା, ବିଧାତା, ପୂଷା, ଭଗ, ଆର୍ୟମାନ ତୁମେ ଉପରେ ମଙ୍ଗଳ ଦୟା କରନ୍ତୁ । ଏହି ସହ ଦୁନିଆର ରକ୍ଷକମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ, ଛଅ ଋତୁ, ମାସ, ବର୍ଷ, ରାତି ତୁମେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଦିନ ଓ ଘଣ୍ଟା ସଦା ତୁମେ ଉପରେ ମଙ୍ଗଳ ଆଣନ୍ତୁ; ବେଦ, ପାରମ୍ପରିକ ଆଦର୍ଶ ଓ ଧର୍ମ ସବୁଠି ତୁମେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୋ ପୁଅ । ଦେବତା ସ୍କନ୍ଦ, ସୋମ, ବୃହସ୍ପତି, ସାତ ଋଷି ଓ ନାରଦ ତୁମେ ଚାରିପାଖରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ । ସିଦ୍ଧଗଣ, ଦିଗ୍ପାଳ ଓ ଦିଗ୍ନାୟକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ପୂଜା କରିଛି, ସେମାନେ ସଦା ତୁମେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୋ ପୁଅ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ବରୁଣ ରାଜା, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଚଳିତ-ଅଚଳିତ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ସମସ୍ତ ତାରା, ଗ୍ରହ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେବତା, ଦିନ-ରାତି ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟା ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିବାବେଳେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଛଅ ଋତୁ, ମାସ, ବର୍ଷ, ଦିନ-ଘଣ୍ଟା ଏବଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭ ଆଣନ୍ତୁ । ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୱୀ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ସଦା ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭ ଆଣନ୍ତୁ । ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ, ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ କେବେ ଭୟ କରିବନାହିଁ । ଅରଣ୍ୟରେ ବାନର, ବିଛା, କାଟିଥିବା ପୋକ, ମଶା, ସାପ, କୀଟ ତୁମେ ଅସୁବିଧା ଦେଉନାହିଁ । ବଡ଼ ହାତୀ, ସିଂହ, ବାଘ, କଟିଥିବା ଭାଲୁ, ଶଙ୍ଗଧାରୀ ମହିଷ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ତୁମେ ଆଘାତ ଦେଉନାହିଁ । ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଁ ଏଠାରେ ସମ୍ମାନ କରିଛି, ତୁମେ ଆଘାତ ଦେଉନାହିଁ । ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆସୁ, ତୁମର କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଉ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ତୁମେ ଉପରେ ରହୁ, ରାମ; ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ଯାଉ, ମୋ ପୁଅ । ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ଜୀବ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ତୁମେ ବିପକ୍ଷ ଦେବତାମାନେ, ପୁନଃପୁନଃ ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉ । ଶୁକ୍ର, ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର ଓ ଯମ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଁ ପୂଜା କରିଛି, ତୁମେ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଧୂଆଁ ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ମନ୍ତ୍ର ତୁମେ ଉପରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ରଘୁନନ୍ଦନ, ଶୁଭ ସ୍ପର୍ଶ ରିତୁଆଳ ସମୟରେ । ଏପରି ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, କୌସଲ୍ୟା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଏବଂ ଯଥାଯଥ୍ୟ ସ୍ତୁତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲା । ଏହା ପରେ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ନେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିୟମିତ ବିଧିରେ ଯଜ୍ଞ କଲେ । କୌସଲ୍ୟା, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଘିଅ, ସ୍ଫଳା ମାଳା, ଶୁଭ କାଠ ଓ ରାଇ ଦାଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ବିଧି ଅନୁସାରେ ହୋମ କରି, ଅନ୍ୟ ଅଫରିଂ ମଧ୍ୟ କରିଲେ । ପରେ, ମଧୁ, ଦହି, ଘିଅ ଏବଂ ଶୁଭ କଥା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାମଙ୍କର ନିର୍ବିଘ୍ନ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ଏହା ପରେ, ରାମଙ୍କର ମହାନ୍ତି ମା ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ ଏବଂ ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ, ଯାହା ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଆଦରରେ, ବୃତ୍ର ନିପାତ କାଳରେ ମିଳିଥିଲା, ତୁମେ ଉପରେ ହେଉ । ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ, ଯାହା ଭିନତା ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅମୃତ ଚାହିବା ସମୟରେ ଦେଇଥିଲେ, ତୁମେ ଉପରେ ହେଉ । ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ, ଯାହା ଆଦିତି ବଜ୍ରଧାରୀକୁ ଦେଇଥିଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦାନବ ନିପାତ କାଳରେ, ତୁମେ ଉପରେ ହେଉ । ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁ ଅତୁଳ ରୂପରେ ତିନି ପଦ ରଖିଥିଲେ, ରାମ, ତୁମେ ଉପରେ ହେଉ । ଋଷି, ସମୁଦ୍ର, ଦ୍ୱୀପ, ବେଦ, ଲୋକ ଓ ଦିଗ୍ଗଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉ । ଏପରି, ପୁଅ ପାଇଁ ବାକୀ ବିଧି କରି, ଚମକୁଥିବା ମହିଳା କୌସଲ୍ୟା ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗ ମର୍ଦନ କଲେ । ଶୁଭ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଔଷଧ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, କୌସଲ୍ୟା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ରକ୍ଷା ବିଧି କଲେ । ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମନେ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଭାବରେ କଥା କହିଲେ—ମୁଁ ମନର ଦୁଃଖ କଥା ଚାପି ଦେଲି । ସେ ରାମଙ୍କୁ ଶିର ଘ୍ରାଣ କରି, ବାହୁରେ ନେଇ, କହିଲେ—‘ଯାଉ, ରାମ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଉ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା କର ।’ ‘ମୁଁ ଚାହେଁ ତୁମେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିବା, ସ୍ୱସ୍ଥ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧିତ, ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ଦେଖିବି ।’ ‘ମୁଁ ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତ, ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ଚମକୁଥିବା, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦେଖିବି ।’ ‘ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭାସନରେ ବସିଥିବା, ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରିଥିବା, ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଥିବା ଦେଖିବି ।’ ‘ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇ, ସଦା ମୋ ବହୁଡ଼ି ଜାଉ, ଏବଂ ସିତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ସଦା ପୂରଣ କର, ଯାଉ, ମୋ ପୁଅ ।’ ‘ଶିବ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ, ମହାର୍ଷି, ଜୀବ ଓ ଦିବ୍ୟ ନାଗମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଁ ପୂଜା କରିଛି, ସେମାନେ ଏବଂ ଦିଗ୍ଗଣ, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉ, ରଘୁବଂଶୀ ।’ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେଇ, ସେ ରଘୁବଂଶୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପୁନଃପୁନଃ ଜଡିକି ତାଙ୍କୁ ଅଲିଂଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ । ରାମ, ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ପରେ, ପୁନଃପୁନଃ ମାଙ୍କ ପାଦରେ ନମନ କରି, ତାଙ୍କର ଗୌରବରେ ଚମକୁଥିବା, ସିତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ । ଏହି ଭାଗ ହେଉଛି ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଶୁଭ ଛବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ।