ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ରାମଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିବା ଦେଖି, ରାଜମାତା କୌଶଳ୍ୟା ଏକାନ୍ତ ଶୁଭ ମନୋଭାବରେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅଭିଲାଷା କରି, ଉପଦେଶ ଦେଲେ । ଏହାପରେ ରାମାୟଣର ପ୍ଚଚିଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । କୌଶଳ୍ୟା, ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରି ଏବଂ ପବିତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପକ୍ରମ କଲେ । ସେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ ରଘୁବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଯାଉ, ଶୀଘ୍ର ଫେରିଅ, ଏବଂ ସଦା ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର । ତୁମେ ଯେ ଧର୍ମକୁ ଆଦର ଓ ନିୟମରେ ଅନୁସରଣ କରୁଛ, ସେଇ ଧର୍ମ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁ । ଯେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଦେବାଳୟରେ ତୁମେ ନମସ୍କାର କର, ସେମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ । ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ତୁମକୁ ଯେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି, ସେସବୁ ତୁମ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ । ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ସେବା ଓ ସତ୍ୟବାଦିତା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହ ।" "ଅଗ୍ନି, କୁଶା, ବେଦି, ଦେବସ୍ଥାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆସନ, ପର୍ବତ, ବୃକ୍ଷ, ଜଳାଶୟ, ପକ୍ଷୀ, ସର୍ପ, ସିଂହ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ । ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମାରୁତ, ମହାର୍ଷି, ଧାତା, ବିଧାତା, ପୂଷା, ଭଗ, ଅର୍ୟମାନ୍ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ କରୁନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳ, ଷଡ୍ ଋତୁ, ମାସ, ବର୍ଷ, ରାତି, ଦିନ ଏବଂ ଘଣ୍ଟା ତୁମ ସୁଭିତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ । ବେଦ, ପାରମ୍ପରିକତା ଓ ଧର୍ମ ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଯିବ, ସେଉଁଠି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ ।" "ଦେବତା ଶ୍କନ୍ଦ, ସୋମ, ବୃହସ୍ପତି, ସପ୍ତ ଋଷି, ନାରଦ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁ । ଯେ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ, ଦିଗ୍ପାଳ, ଦିଗ୍ଦେବତାମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂଜା କରିଛି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ । ପର୍ବତ, ସମୁଦ୍ର, ବରୁଣ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ, ଚଳ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ । ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ, ଦେବତା, ଦିନ-ରାତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ତୁମ ଅରଣ୍ୟବାସକୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କରୁ ।" "ଷଡ୍ ଋତୁ, ମାସ, ବର୍ଷ, କ୍ଷଣ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ କରୁ । ତୁମେ ମୁନିବେଶ ଧାରଣ କରି ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବ ଓ ଦାନବ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ । ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ, ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ ତୁମକୁ କେବେ ଭୟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ । ବାନର, ବିଛା, କାଟୁଆ ପୋକ, ମଶା, ସର୍ପ, କୀଟ ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମକୁ କେବେ ଅସୁବିଧା ନ ଦିଅନ୍ତୁ । ବଡ଼ ହାତୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ଭାଲୁ, ମହାବଳୀ ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ପଶୁମାନେ ତୁମକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରୁ ନାହିଁ । ମାଂସ ଖାଇଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ମୋର ପୂଜା ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରୁ ନାହିଁ ।" "ତୁମ ପଥ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ, ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଉ, ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାଉ, ରାମ । ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ପ୍ରାଣୀ, ଦେବତା ଓ ବିପକ୍ଷୀମାନେ ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ । ଶୁକ୍ର, ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର, ଯମ ଯେଉଁମାନେ ମୋର ପୂଜା ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ । ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଧୂଆଁ ଓ ଋଷିମୁନିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ମନ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ସ୍ନାନ ବେଳେ ରକ୍ଷା କରୁ ।" ଏପରି ଭାବେ, କୌଶଳ୍ୟା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ପରେ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ନେଇ, ଏକ ମହାପୁରୁଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିୟମାନୁସାରେ ରାମଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ହୋମ କଲେ । କୌଶଳ୍ୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୃତ, ଧଳା ମାଳା, ଶୁଭ ଦର୍ଭା, ଓ ଶୁଭ ସରିଷା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ପ୍ରାଚାର୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିମିତ୍ତେ ହୋମ ସମାପ୍ତ କରି, ବାହ୍ୟ ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ତା’ପରେ ମଧୁ, ଦହି, ଘୃତ ଓ ଶୁଭ ବାଣୀ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ଏହାପରେ କୌଶଳ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାହିଦାଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଯେ ଆଶୀର୍ବାଦ ହଜାର ଆଖି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃତ୍ର ନିଧନ ସମୟରେ ମିଳିଥିଲା, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମକୁ ମିଳୁ । ଯେ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିନତା ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅମୃତ ଆଣିବାବେଳେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଇ ତୁମକୁ ମିଳୁ । ଯେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଦିତି ବଜ୍ରଧାରୀକୁ ଦାନବ ବିଧ୍ୱଂସ ସମୟରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ତୁମକୁ ମିଳୁ । ଯେ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିଶ୍ୱନ୍ନୁ ତିନିପଦ ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ତୁମକୁ ମିଳୁ ।" "ମୁନି, ସମୁଦ୍ର, ଦ୍ୱୀପ, ବେଦ, ଲୋକ, ଦିଗ୍ବଳ, ଏମିତି ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ ।" ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଶେଷ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ । ବେଶ୍ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପୂଜା କଲେ । ମନରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କୌଶଳ୍ୟା ମୁଁହେଁ ହସି ମାତ୍ର କଥା କହିଲେ, ଭିତରର ଦୁଃଖକୁ ଚାପି ରଖିଲେ ।