ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, "ଯିଏ ଦୁର୍ବଳ ଓ ସାହସ ହୀନ, ସେ ନିଜ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; କିନ୍ତୁ ଯୋଦ୍ଧା, ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଲୋକେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅନୁସରଣ କରି ନାହିଁ। ଯିଏ ମାନବୀୟ ପ୍ରୟାସରେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ, ସେ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ନିରାଶ ହୁଏ ନାହିଁ। ଆଜି ଲୋକେ ଭାଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରୟାସର ଶକ୍ତି ଦେଖିବେ; ଆଜି ଭାଗ୍ୟ ଓ ମାନବ ପ୍ରୟାସର ତଫାତ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ଆଜି ଯେଉଁମାନେ ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚିତ ହେବାକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୋ ପ୍ରୟାସରେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମିତ ଦେଖିବେ। ମତାଲ ହାତୀ ପରି, ଯାହାକୁ ଅନ୍ତଃଶାସନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ଭାଗ୍ୟକୁ ଚେଇଁ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସରେ ପଛେଇ ଦେବି। ଏହି ତିନି ଜଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଆଜି ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତୁମର ପିତା ତ ଅତି କମ୍। ଯେଉଁମାନେ ତୁମର ଅରଣ୍ୟବାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜେ ଚୌଦ ଓର୍ଷ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ। ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନବର ଶକ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ; ମୋ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇ ବିଜୟ ଆଣିବ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ରମାନେ ଶାସନ କରିବା ପରେ ଏକାଉଁ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଏବେ ନୁହଁ। ପୁରାତନ ରାଜା ଋଷିମାନେ ଯେପରି ଚାଲିଥିଲେ, ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟବାସ କରିବା ଆଚାର ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ହେଲେ ରାଜ୍ୟର ଅସ୍ଥିରତା ଭୟରୁ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଚାହୁଁନାହିଁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ତେବେ ମୁଁ ଶପଥ କରୁଛି ଯେ ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଲୋକର ଲୋକକୁ ଚାହିବି ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମର ରାଜ୍ୟକୁ ସାଗର ପାର୍ଶ୍ୱ ପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବି। ତୁମେ ଶୁଭ କ୍ରିୟା କରି ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କର; ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଯଦି ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବାଧା ଦେବି। ମୋ ଦୁଇ ଭୁଜ, ଧନୁ, ମୁଣ୍ଡ ଗୋପାଳ, ଏବଂ ବାଣ ଶୋଭା ପାଇଁ ନୁହଁ; ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳିବା ପାଇଁ। ମୁଁ ମୋ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା ରଖିବି ନାହିଁ। ମୋ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦେଖି, ମୁଁ ଦିଅନ୍ତୁ ଦଣ୍ଡ ପରି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମୁଁ ସମାନ ଭାବିବି ନାହିଁ। ମୋ ମାରି ଦେଇ ଭୂମି ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥୀ, ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଭୁଜ, ହାତ, ଜଙ୍ଘା ଦ୍ୱାରା ଭରିଯିବ, ଏହା ଅଗ୍ରଗମ୍ୟ ହେଇଯିବ। ମୋ ତଳୱାରର ଆଘାତରେ ଶତ୍ରୁ ମେଘରେ ଦୀପ୍ତି ଦେଖି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯିବେ। ଚମଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଉଙ୍ଗୁଳି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି, ଧନୁ ଓ ବାଣ ହାତରେ ରଖି, ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଦଣ୍ଡ ଦେବି। ମୋ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି; ଏକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକ, ଘୋଡା, ହାତୀଙ୍କର ଜୀବନବିନ୍ଦୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତଳେ ପକାଇଦେବି। ଆଜି ମୋ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ସତ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ; ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରି ତୁମର ଅଧିକାର ସ୍ଥାପନ କରିବି। ଆଜି ଚନ୍ଦନ ଲେପନ, ଭୁଜବନ୍ଧ ଖୋଲିବା, ଧନ ଦେଇବା ଓ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାର ସମୟ। ଏହି ଦୁଇ ଭୁଜ ତୁମର କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ବିଶେଷ କରି ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଅଟକାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ। ଆଜି କିଏ ମୋର ଆଘାତରେ ପଡ଼ିବ—କିଏ ତୁମର ମିତ୍ର ନୁହଁ, କିଏ ଜୀବନ, କୀର୍ତି ଓ ଅନୁୟାୟୀ ଉପରେ ଗର୍ବ କରୁଛି—ତୁମେ କହ, ଏହି ପୃଥିବୀ ତୁମର ଅଧିନ ଆସିବ; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ଆଜି ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦେଉ। ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଅଶ୍ରୁ ନିମାଇ, କହିଲେ, "ମୃଦୁ ହୃଦୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶୁଣ; ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛି; ଏହି ଧର୍ମର ପଥ।" ଏହି ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଚବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ରାମଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଖି, କୌଶଲ୍ୟା ବିଷାଦରେ କଣ୍ଠ ଅଟକି ଧର୍ମମୟ ଉକ୍ତି କହିଲେ। "ଯିଏ ଦୁଃଖ ଜାଣିନାହିଁ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୂଦୁ ଭାବରେ କଥା କହିଥାଏ—ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ରାମ କିପରି ଅରଣ୍ୟରେ ଉପଜିବନ କରିବେ? ଯିଏଙ୍କ ସେବକ ଓ ପରିଚାରକ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ—ସେ ରାମ କିପରି ଏବେ ଅରଣ୍ୟରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇବେ? କିଏ ଏହି ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିବେ, ଏବଂ କିଏ ଭୟ ନାପାଇବେ—ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପ୍ରିୟ ରାଜପୁତ୍ର, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀ ଏହି ରାମ ନିଷ୍କାଷିତ ହେଉଛନ୍ତି? ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତକୁ ଚାଲାଇଥାଏ; ତୁମେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ରାମ, ଏବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବୁଛ। ଏହି ପବନ, ଯାହା ତୁମ ପରି ନିଜ ଜନ, ମୋତେ କେବଳ ବିଳାପର ବେଦନା ଦେଉଛି, ମୋ ଅଶ୍ରୁ ଓ କନ୍ନାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଉଛି। ତୁମ ଯାତ୍ରାର ଚିନ୍ତାରୁ ଜନିତ ଅଶ୍ରୁର ଧୂଆଁ ମୋତେ ମୁଁଚିଦେବ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସର କ୍ଷୀଣତା ମୋ ଦୁଃଖକୁ ବଢ଼ାଇବ। ଏଠାରେ ତୁମ ବିନା, ମୋ ପୁତ୍ର, ଏହି ଅସୀମ, ତୀବ୍ର ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି ମୋତେ ଦଳିଦେବ, ଯେପରି ଶୀତକାଳ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଝାଡ଼ିକୁ ଜଳାଇଦେଇ। ଗାଏ ତାଙ୍କ ଛାଁ ଚାଲିଗଲେ ପଛେଇଯାଏ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଯିବ, ପଛେଇଯିବି।" ମାତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଃଖ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର କହିଲେ, "କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଚିତ୍ର କରାଯିବା ଓ ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ, ରାଜା ନିଶ୍ଚୟ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ। ପତିର ତ୍ୟାଗ ନାରୀ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ; ଏହି କଥା ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ, ଚିନ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ, ଏହା ନିନ୍ଦନୀୟ। ଯେପରି ମୋର ପିତା, ଜଗତର ନାଥ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜୀବନ୍ତ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସେବା କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଚିର ଧର୍ମ।" ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶୁଭ କୌଶଲ୍ୟା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁତ୍ର ଉପରେ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, କହିଲେ, "ଯଥା, ଏହିପରି ହେଉ।