ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ କହିଲେ—“ଯଦି ତୁମର ଏହି ନିଷ୍ଠା ଓ ସବୁଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ, ତଥାପି ତୁମେ ଏହାକୁ ଅନଦେଖା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଭାଗ୍ୟ ମୁଁ ମନେ ପସନ୍ଦ କରେନି। ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶୌର୍ୟହୀନ, ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ନୀତିବାନ ଓ ଶୌର୍ୟବାନ ନାୟକମାନେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ୍ୟକୁ ଜୟ କରିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଆଜି ଲୋକେ ଭାଗ୍ୟ ଓ ମାନବ ପ୍ରୟାସର ଶକ୍ତି ଦେଖିବେ; ଆଜି ଭାଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରୟାସର ତଫାତ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ଆଜି ଏହି ଲୋକମାନେ ଦେଖିବେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୋ ପ୍ରୟାସରେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଜୟ କରିବା ଦେଖିବେ। ଏକ ମାଦି ହାତୀ ଭଳି, ଯାହା ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଅଟକିବା ନାହିଁ, ମୁଁ ଭାଗ୍ୟକୁ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଫେରାଇ ଦେବି। ଏହି ତିନି ଜଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକକୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି; ତୁମର ପିତା ତ କିଛି ନୁହଁ। ଯେଉଁମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇବା ଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜେ ଚଉଦ ବର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିବେ। ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ମାନବ ପ୍ରୟାସର ଶକ୍ତି ସମ୍ମୁଖିନ ହେଲେ ତାହା ଅପରାପ୍ତ; ମୋ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରୟାସ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ ଜୟ ହେବ। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜାନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ରାଜ୍ୟ କରିବା ପରେ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଏବେ ନୁହଁ। ପୁରାତନ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ରୀତି ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଜାମାନେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭରସା କରିବା ପରେ ହିଁ ଜଙ୍ଗଲବାସ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏବେ ନୁହଁ। ଯଦି ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ରରେ ଅସ୍ଥିରତା ହେବା ଭୟରୁ, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ ରାମ ରାଜ୍ୟ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ଶପଥ ଦେଉଛି—ମୁଁ ବୀର ଲୋକର ଲୋକକୁ ଚାହିବି ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମର ରାଜ୍ୟକୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ତଟ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଭଳି ରକ୍ଷା କରିବି। ତୁମେ ଶୁଭ ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କର; ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନିକୁ ମୁଁ ଏକା ଶମ କରିବି। ମୋ ଦୁଇ ଭୁଜ, ଧନୁ, ମୁଣ୍ଡ ମାଳା, ବାଣ—ଏସବୁ ମୁଁ ଶତ୍ରୁକୁ ଦଳନ କରିବା ପାଇଁ; ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ କିଛି ଚାହିଁବି ନାହିଁ। ମୋ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦିନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ମୁଁ ସମାନ ଭାବିବି ନାହିଁ। ମୋ ତଳୱାର ଘାତରେ ରଣଭୂମି ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥୀ, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଭୁଜ, ହାତ, ଜଂଘା ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଆବୃତ ହେବ ଓ ଅପରାଗମ୍ୟ ହେବ। ମୋ ତଳୱାର ଘାତରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମେଘ ଭଳି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିବେ। ଚମଡ଼ ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଆଙ୍ଗୁଳି, ଧନୁ ଓ ବାଣ ହାତରେ ରହିଲେ, ମୁଁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ କେଉଁ ମଣିଷ ନିଜକୁ ପୁରୁଷ ଭାବିବେ? ମୋ ତୀରରେ ଅନେକ ଏକତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ; ଏକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ମାନବ, ଘୋଡା, ହାତୀର ମୂଳ ଭାଗକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ନିପାତ କରିବି। ଆଜି ମୋ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ସତ୍ୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ; ମୁଁ ରାଜାକୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରି ତୁମର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କରିବି। ଆଜି ଚନ୍ଦନ ଲେପନ, ଭୁଜବନ୍ଧ ଖୋଲିବା, ଧନ ତ୍ୟାଗ, ମିତ୍ରର ରକ୍ଷାର ସମୟ। ଏହି ଦୁଇ ଭୁଜ ତୁମର ଅଭିଷେକକୁ ବାଧା ଦେବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏବେ କହ, ଆଜି କିଏ ମୋ ଘାତରେ ନିପାତିତ ହେବ—ଯେଉଁମାନେ ତୁମର ମିତ୍ର ନୁହଁ, ଜୀବନ, ଯଶ, ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଗର୍ବ କରନ୍ତି—ଏହି ପୃଥିବୀ ତୁମର ଅଧୀନ ହେବା ପାଇଁ; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ଯୋ ଆଜ୍ୟା ଦିଅ। ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ପୁଞ୍ଚି, ବାରମ୍ବାର ନିଜ ଦିନସ୍ଥାନକୁ ଅନୁସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ—“ଶୁଣ, ମୂଦୁ ହୃଦୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼; ଏହି ହିଁ ଧର୍ମର ପଥ।” ଏଠାରେ ଏହି ଗୋପୀୟ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଚବିଶତମ ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ଦେଖି, କୌଶଲ୍ୟା ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ ଧର୍ମମୟ ଉକ୍ତି କହିଲେ—“ଯେଉଁ ମୁଁ ଦୁଃଖ ଜାଣିନାହିଁ, ଧର୍ମପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୂଦୁ ଭାବରେ କଥା କରେ—ମୋ ପୁଅ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, କିପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଉପଜିବିକା ପାଇଁ ଚାଲିବେ? ଯେଉଁ ତାଙ୍କର ଦାସ ଓ ସେବକମାନେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି, ସେ ରାମ ଏବେ କିପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ମୂଳ ଫଳ ଖାଇବେ? ଏହି କଥା ଶୁଣି କିଏ ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ, କିଏ ଭୟ ପାଇବେ ନାହିଁ—ଧର୍ମିକ ଓ ପ୍ରିୟ ରାଜପୁତ୍ର, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀୟ, ନିର୍ବାସିତ ହେଉଛନ୍ତି? ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏବେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଉଛ। ଏହି ପବନ ତୁମର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଭଳି, ମୋ ଶୋକ ଓ ଅଶ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଆଣୁଛି, ଶୋକ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରୁଛି। ତୁମର ବିଦାୟ ଚିନ୍ତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଶ୍ରୁର ଧୂଆଁ ମୋତେ ଭସ୍ମ କରିଦେବ, ଏବଂ ନିଶ୍ୱାସର କ୍ଲାନ୍ତି ମୋ ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଇବ। ତୁମେ ଏଠି ନ ଥିଲେ, ଏହି ଅସୀମ ଶୋକ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ଜଳାଇଦେବ, ଯେପରି ଶୀତ ଋତୁ ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଜଳାଇଦେଇ। ଗୋ ତାଙ୍କର ଛେଉଁକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ଭଳି, ମୁଁ ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଯିବ, ମୁଁ ଅନୁସରଣ କରିବି। ମାତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ରାମ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଥିବା ମାତାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ଧୋକା ଦିଆଯିବା ଓ ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ପରେ ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ରାଜା ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ବଞ୍ଚିବେ ନାହିଁ। ଏକ ନାରୀ ପାଇଁ ପତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଏକ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ; ଏହି କଥା ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ, ଚିନ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ, ଏହା ନିନ୍ଦନୀୟ। ଯେପରି ମୋ ପିତା, ଜଗତର ନାଥ ଓ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀୟ, ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେପରି ସେବା କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ହିଁ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ।