ରାମ ଚୁପଚାପ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭାଗ୍ୟ ଏମିତି ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଯାହା କୌଣସି ଜୀବକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ। ଦୁଃଖ ଏବେ ମୋ ଉପରେ ଓ ସୀତା ଉପରେ ପଡ଼ିଛି, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ। ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, କିଏ ଏହି ଭାଗ୍ୟ ସହିତ ଲଢ଼ିପାରିବ? କାରଣ, ଯେ କିଛି ଘଟେ, ସେ ସବୁ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ଓ ନିୟମ ଛାଡ଼ି, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ବଶୀଭୂତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇନଥିବା କିଛି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ଆସି, ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାଧା ଦେଉଛି, ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଭାଗ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ। ଏହି ବୁଝିବାରେ, ମୁଁ ମୋ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ମୋର ଅଭିଷେକ ବାଧା ପାଇଁ ମୁଁ କୌଣସି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବୁ ନକରେ। ତେଣୁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୋ ପଛେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଆୟୋଜନ ଉପସାରଣ କର। ଏହି ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଘଡ଼ିଆ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଏବେ ତପସ୍ୟାର ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କରିବି। କିମ୍ବା, ଏହି ରାଜସିକ ସାମଗ୍ରୀର ମୋତେ ଆବଶ୍ୟକତା କ'ଣ? ମୁଁ ନିଜେ ନିଜେ ନେଇଥିବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା ମୋ ଉପବାସ୍ୟ ନିୟମ ସ୍ନାନ କରିଦେବି। ଏହି ଅପରିବର୍ତ୍ତନରେ ତୁମେ ଚିନ୍ତିତ ହେଉନାହାଁ; ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟ, ଅରଣ୍ୟବାସ ମହାପୁଣ୍ୟମୟ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ବାଧା ପକାଇବାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, ମୋର ଛୋଟ ମାଁ ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ ନୁହଁନ୍ତି; ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ୍ୟର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅଛି, ପିତାଙ୍କ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ—ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣ, ଭାଗ୍ୟ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ବେଳେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ। ସେ ଭୂକୁଟି କୁଞ୍ଚି, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, ଠିକ୍ ଏକ ରୂଷ୍ଟ ନାଗ ତାଙ୍କର ଦୁଇଁ ମୁହଁ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ୱାସ ନେବା ପରି। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ତାତିରେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ରୂଷ୍ଟ ସିଂହର ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଭୟ ଲାଗେ। ସେ ତାଙ୍କର ମୁଠି ଦଳି, ଏକ ତାଣ୍ଡବ କରୁଥିବା ହାତୀ ପରି ଶିର ଏକପଟେ ଓ ଉପରକୁ ଘୁଞ୍ଚି, ଗଳା ଝୁଳାଇଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଆଖିର ଆଗୁଣ୍ଠିରେ ରାମଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ, “ଭାଇ, ତୁମ ଏତେ ଅସ୍ଥିରତା ଅନାବଶ୍ୟକ। ଧର୍ମ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚିନ୍ତା ଓ ଲୋକମତକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ, ତୁମେ କିପରି ଏପରି ଦୁର୍ବଳ କଥା କହିପାରିଲେ? ତୁମେ ଏକ ଶୂର ବନ୍ଧୁ, ତଥାପି ଏପରି ଦୁଃଖୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି କିପରି କଥା କହୁଛ? ତୁମେ କିପରି ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନ ଦେଖୁଛ? ଏମିତି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ମାତ୍ର ଢାଳ ବନେଇ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପୂରଣ କରନ୍ତି—ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି କଥା ଦେଖୁନାହାଁ କି? ଯଦି ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଓ ନିଷ୍କପଟ ଥାନ୍ତେ, ତେବେ ସେ ଚାହିଁଥିବା ବର ଦୀର୍ଘଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥାନ୍ତା, ତାହା ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଥାନ୍ତା। ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଅଭିଷେକ ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ, ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରିୟ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି—ଏହିଥିରେ ମୋ ଦୋଷ ମାନିବାକୁ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର। ଯେଉଁ ଧର୍ମ ତୁମେ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛ, ଯାହା ତୁମ ମନକୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଉଛି, ଏହା ମୋ ପାଖରେ ଅପ୍ରିୟ। କିପରି ତୁମେ ନିଜେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, କୌଶଲ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ, ପିତାଙ୍କ ଅଧର୍ମ ଓ ନିନ୍ଦନୀୟ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିପାରିବ? ଏହି ବିଭାଜନ ଦୁଷ୍ଟତା ଦ୍ୱାରା ଘଟିଛି, ତଥାପି ତୁମେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାଁ; ଏହିଥିରେ ତୁମର ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଦୋଷାରୋପ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମ ଏହି ଧର୍ମପାଳନକୁ ସମସ୍ତେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; ତୁମେ କିପରି ମନରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି, ବାପା ଓ ମାଁ ନାମରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶତୃ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ? ଯଦି ତୁମ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଭାଗ୍ୟରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତଥାପି ତୁମେ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଏହିଥିରେ ମୋତେ ସନ୍ତୋଷ ନାହିଁ। ଯିଏ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶୂରବିହୀନ, ସେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; କିନ୍ତୁ ଶୂରବୀର, ନିଜ ମର୍ଯ୍ୟାଦାରେ ଅଟୁଟ, ସେ କେବେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ। ଯିଏ ନିଜ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ୍ୟକୁ ଜୟ କରିପାରିବ, ସେ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ନିରାଶ ହୁଏ ନାହିଁ। ଆଜି ଲୋକେ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ୟମର ଶକ୍ତି ଦେଖିବେ; ଆଜି ଭାଗ୍ୟ ଓ ମାନବ ଚେଷ୍ଟାର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିଘ୍ନିତ ହେଲା ବୋଲି ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଆଜି ମୋ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ୍ୟକୁ ଅଧୀନ ହେଉଥିବା ଦେଖିବେ। ଏକ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ଯାହା ଅଙ୍କୁଶରେ ଅବଧି ନାହିଁ, ମୁଁ ଭାଗ୍ୟକୁ ଚାଲି ଧରି ମୋ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ରୋକିଦେବି। ତିନି ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ତୁମ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ବାଧା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ରାମ—ପିତା ତ ଅପେକ୍ଷା କମ୍। ଯିଏ ତୁମ ଅରଣ୍ୟବାସ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ। ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ଏକ ଶୂରବଳର ପାଖରେ କିଛି ନୁହଁ; ମୋ ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ୟମ ଶତୃଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ ବିଜୟ ହେବ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ—ଏବେ କେବେ ନୁହଁ। ପ୍ରାଚୀନ ରାଜାର ଚରିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ନିଜ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନତାକୁ ନିଜ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖିବା ପରେ ମାତ୍ର ଅରଣ୍ୟବାସ ବିଧିତ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ର ଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟର ବିକୃତି ଭୟରେ, ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ, ତୁମେ ନିଜ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଚାହୁନାହାଁ— ମୁଁ ଏହି ଶପଥ ଦେଉଛି, ମୁଁ କେବେ ବୀର ଲୋକର ଲୋକକୁ ଚାହିବି ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମ ରାଜ୍ୟକୁ ସମୁଦ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ କୂଳ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ରକ୍ଷା କରିବି। ତୁମେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କର, ଏହି ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିକୁ ମୁଁ ଏକା ରୋକିଦେବି।