ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦିନ ଦୁଃଖରେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଉଠିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ଵଳି ଉଠିଥିଲା, ଏକ ଉତ୍ତେଜିତ ହାତୀର ପରି। ରାମ ନିଜ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ସ୍ଥିର ହୃଦୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—ସେ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଦମନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ଅପମାନକୁ ପଛରେ ଫେଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରିଥିଲେ। ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ତିଆରି ହୋଇଛି, ସେସବୁକୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂର କର; କୌନସି ଅପେକ୍ଷା ନ କରି, ଏହି କାମ କର। ହେ ସୌମିତ୍ରି, ମୋର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପ୍ରୟାସ ହୋଇଛି, ସେହି ପ୍ରୟାସ ଏବେ ବାତିଲ କରିବାକୁ ଲଗି। ଆମ ମା, ଯାହା ମନ ମୋ ଅଭିଷେକ ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତିତ, ତାଙ୍କୁ ଅଶାନ୍ତିରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ସନ୍ଦେହ, ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ କେବେ ମା-ବାପାଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଓ ଅଜାଣିବାରେ, କୌନସି ଅପମାନ କିମ୍ବା ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦେଇ ନାହିଁ। ମୋ ବାପା ଏକ ସତ୍ୟବାନ, ସଂକଳ୍ପରେ ଦୃଢ଼, ସତ୍ୟକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ କେବଳ ପରଲୋକର ଫଳରେ ଭୟ ହେବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଏହି କାମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯିବ ନାହିଁ, ମୋ ମନ ଭାବିବାରେ ଦୁଃଖ ହେବ, ଯେ ସତ୍ୟ ଅଟୁଟ ରହୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୋତେ ଦୁଃଖିତ କରିବ। ତେଣୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅଭିଷେକର ଯୋଜନା ଦୂର କରି, ମୁଁ ଏଠାରୁ ତୁରନ୍ତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଛି। ଆଜି, ମୋ ନିଷ୍କାଷଣ ସହିତ, ରାଜାଙ୍କ ଜନାନୀ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରିବେ; ତାପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭରତଙ୍କୁ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରିବେ। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ପରେ, ଚିରନ୍ଦନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଜଟା ପିନ୍ଧି, କୈକେଇ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରିବେ। ଯେହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଛି, ଏବଂ ଏହି ଦୃଢ଼ ମନ, ମୁଁ ଏହାକୁ ବିଘ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଦିର୍ଘ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି ନିଷ୍କାଷଣକୁ ଯିବି। ହେ ସାଧୁ, ଏହି ବନ୍ଧନ ଓ ରାଜ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ କର୍ମ ତାଳିକା କେବଳ ଭାଗ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। କୈକେଇଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତି କିପରି ଆସିଲା, ଯଦି ଏହି ଭାବ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଲିଖା ନଥାନ୍ତା? ତୁମେ ଜାଣ, ମୁଁ କେବେ ମାନ୍ୟମାନ୍ୟ ମା ମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା କରିନାହିଁ, କୈକେଇ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ କୌନସି ବିଶେଷ ଆସକ୍ତି ରଖିନାହିଁ। ତେଣୁ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଅଭିଷେକ ଅଟକିବା ଓ ନିଷ୍କାଷଣ ପାଇଁ କଠୋର କଥା ଯେହି ଉଚ୍ଚାରିତ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଏହାର ପଛରେ ଭାଗ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌନସି କାରଣ ନାହିଁ। ଏକ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ରାଜକୁମାରୀ, ଦୟାଳୁ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିପରି ସାଧାରଣ ନାରୀର ପରି ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦେଇ ପତି ସମ୍ମୁଖରେ ଏପରି କଥା କହିପାରିବେ? କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ, ଯାହା ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଏହା କୌନସି ଜୀବକୁ ମାନେ ନାହିଁ; ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାଗ୍ୟର ଦୁଃଖ ମୋ ଓ ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଛି। ହେ ସାଧୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଭାଗ୍ୟ ସହିତ କିଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିପାରିବ? କୌନସି କାମରୁ ଫଳ କେବଳ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ। ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପକୁ ଛାଡି, ରାଗ ଓ ଅଭିଲାଷାରେ ତଳେ ପଡିଯାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ଆସିଥାଏ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇ ନଥାଏ, ଏବଂ ଆରମ୍ଭ କାମକୁ ବିଘ୍ନ କରିଥାଏ—ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଭାଗ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ। ଏହି ବୁଝିବାରେ, ମୁଁ ନିଜ ମନକୁ ଦମନ କରି, ଅଭିଷେକ ଅଟକିଯାଇଥିବାରେ ମୁଁ କୌନସି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରୁ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପଛରେ ଅଭିଷେକର ତିଆରି ଶୀଘ୍ର ଦୂର କର। ଏହି ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଘଡ଼ା ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଏକ ତପସ୍ବୀର ବ୍ରତ ସ୍ନାନ କରିବି। କିମ୍ବା, ଏହି ରାଜସ୍ୱ ଉପକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ମୋତେ ନାହିଁ; ମୁଁ ନିଜେ ଜଳ ଆଣି, ଏହି ବ୍ରତ ସ୍ନାନ କରିବି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟ, ଅରଣ୍ୟ ଜୀବନ ବଡ଼ ଉତ୍ତମ। ଏହି ଅଟକାଣିରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିମ୍ବା ମୋ ଅବଜ୍ୟ ମା ଅନ୍ୟ କୌନସି ଦୋଷ ନାହିଁ; ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଛି, ମୋ ବାପା କୌନସି ଦୋଷ କରିନାହିଁ—ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଭାଗ୍ୟ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହିପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶିର ନମାଇ, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଶୀଘ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ, ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଭୃକୁତି ଚିନ୍ହି, ଗହିର ଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ଏକ ଉତ୍ତେଜିତ ସାପ ପରି। ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଦେଖିବାକୁ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ହେଉଥିଲା, ଏକ କ୍ରୋଧିତ ସିଂହ ପରି। ସେ ଦୃଢ଼ ମୁଠି ଦେଖେଇ, ହାତୀ ପରି ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ଗଳାକୁ ଏକପଟେ ଝୁକାଇଲେ। ଭାଇକୁ ଚାହିଁ, ଆଖିର ଆଗରୁ, କହିଲେ—“ତୁମର ଏହି ବଡ଼ ଉତ୍ତେଜନା ଅନ୍ୟଥା। ଧର୍ମର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଲୋକମତର ଅତି ଆଶଙ୍କାରେ, ଏପରି ଅଚଳ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ଏପରି କଥା କହିପାରିବେ? ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୋଧ୍ୟା ଭାବରେ, ତୁମେ କିପରି ଭାଗ୍ୟକୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୟନୀୟ ବୋଲି କହୁଛ? ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କୌନସି ଦୋଷ ନାହିଁ ବୋଲି କିପରି ଭାବୁଛ? ଅନେକ ଲୋକ ଧର୍ମକୁ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଚାଳ କରନ୍ତି—ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହା ବୁଝିନାହିଁ କି? ଯଦି ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଏକଦମ ସତ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତା, କୌନସି ଲୋଭ କିମ୍ବା ଚାଳ ନଥାନ୍ତା, ତେବେ, ରାଘବ, ଏହି ବର ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ଦିଆଯାଇଥାନ୍ତା, ଏବଂ ଏହା ସଠିକ୍ ହୋଇଥାନ୍ତା।