କୈକେୟୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ରାଜା ଯେ କଥା କହିଛନ୍ତି, ଯଦି ସେ କଥା ପଛେଇବେ ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ କଥା କହିବି; କାରଣ ସେ ନିଜେ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହିବେ ନାହିଁ।" କୈକେୟୀଙ୍କ ଏହି ଅପ୍ରିୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମ ଦୁଃଖିତ ହେଇ, ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହା, ଲଜ୍ଜା! ମହିଳା, ତୁମେ ଏଭଳି କଥା ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଆଗୁନ ମଧ୍ୟରେ ପଡିବି।" "ମୋ ଶିକ୍ଷକ, ପିତା, ରାଜା କିମ୍ବା ମୋତେ ମঙ্গল କାମନା କରୁଥିବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, ମୁଁ ବିଷ ପିଇବି କିମ୍ବା ସାଗରରେ ଲାଫିବି। ତେଣୁ, ମହିଳା, ରାଜା ଯାହା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେ କଥା ମୋତେ କହ, ମୁଁ ସେ କରିବି—ମୁଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର କଥା କହିବି ନାହିଁ।" ଏପରି ସତ୍ୟ ଓ ସିଧାସଳଖ ରାମଙ୍କୁ, କୈକେୟୀ ଅତି କଠୋର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ଏହି କଥା କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। "ଏକାଳରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ରାଘବ, ତୁମ ପିତା ଆହତ ହେଇଥିବାବେଳେ ସେ ଦୁଇଟି ବର ପାଇଥିଲେ। ତାହାପରେ ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ତୁମେ ଆଜି ଦଣ୍ଡକାବନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବର ଚାହିଲି।" "ଯଦି ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ରାମ, ଓ ନିଜ ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ। ରାଜା ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ପାଳନ କର; ଚଉଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଉ; ଏହି ଅଭିଷେକ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତୁମ ପାଇଁ ଏଉଁ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି ଅଭିଷେକ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦଣ୍ଡକାବନରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ବାର୍ଷ, ତାଳ ଓ ଚାଳ ପିନ୍ଧି ରହ। ଭରତ, କୋଶଳର ରାଜା, ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ତୁଳ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମ ଦୁଃଖରେ ଭାଗ ନେଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହେଲେ।" ଏହି ଅପ୍ରିୟ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ରାମ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏଠାଠୁ ବନକୁ ଯିବି, ତାଳ ଓ ଚାଳ ପିନ୍ଧି, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବି।" "କିନ୍ତୁ ଏକ କଥା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି—ରାଜା ଏପରି କାହିଁକି ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ଭଳି ନମସ୍କାର କରୁନାହିଁ?" "ମହିଳା, ତୁମେ ରାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଏଠାଠୁ ବନକୁ ଯିବି, ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ।" "ଏକ ଉପକାରୀ ବୃଦ୍ଧ, କୃତଜ୍ଞ ରାଜା ଓ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ମୁଁ ବିଶ୍ବାସରେ କିଏ ତାଙ୍କର ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବି ନାହିଁ?" "ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଅନ୍ୟାୟ ଚିନ୍ତା ଦାହ କରୁଛି—ରାଜା ନିଜେ ମୋତେ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ କାହିଁକି କହିଲେ ନାହିଁ?" "ମୁଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ଵିତ ରିଚି, ରାଜ୍ୟ, ଜୀବନ, ଧନ ସବୁ ଭାଇ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି, ଯଦି ଚାହିଲେ ନାହିଁ।" "ଏହି କଥାରେ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ; ତେଣୁ ରାଜା ଦୁଃଖରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଚୁପଚାପ ଲୁହ ଝାଡୁଛନ୍ତି, ଏହି କାହିଁକି?" "ଏହି ଦିନେ ତୁରନ୍ତ ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡା ନେଇ ଭରତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାମାଘରୁ ଆଣନ୍ତୁ, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।" "ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଦଣ୍ଡକାବନକୁ ଯିବି, ଚଉଦ ବର୍ଷ ରହିବି, ଯେପରି ମୋ ପିତା ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି।" ରାମଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ରାମ ଯିବେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବନକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। "ଠିକ୍ ଅଛି—ତୁରନ୍ତ ଦୂତମାନେ ଭରତଙ୍କୁ ମାମାଘରୁ ଆଣନ୍ତୁ। କିନ୍ତୁ ରାମ, ତୁମେ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ତେଣୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଏଉଁ ବନକୁ ଯିବା ଚିଠି କର।" "ରାଜା ଲଜ୍ଜାରେ ନିଜେ କଥା କହିବା ନାହିଁ—ରାମ, ଏହି କଥାକୁ ଅପମାନ ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ରାଗ ତ୍ୟାଗ କର।" "ଯେପରି ତୁମେ ବନକୁ ଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାଜା ନ ନାହିଁ ନ ଖାଇବେ; ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।" ରାଜା 'ହା, କେତେ ଭୟାନକ' ଭାବି, ଦୁଃଖରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଶୟ୍ୟାରେ ଅଚେତନ ହେଇ ପଡିଗଲେ। କୈକେୟୀ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରେ, ରାମ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଘୋଡା ଚାବୁକ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଳି, ବନକୁ ଯିବାକୁ ତ୍ୱରା କଲେ। "ମୁଁ ଲାଭ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ମହିଳା; ଏହି ସଂସାରରେ ରହିବାକୁ ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋତେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାବିବା।" "ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି—even ମୋ ଜୀବନ ଦେଇ।" "ପିତାଙ୍କ ସେବା ଓ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନରେ ଚାଏ ଧର୍ମ ନାହିଁ।" "ରାଜା ନିଜେ କହିଲେ ନାହିଁ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ କହିବାରେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଚଉଦ ବର୍ଷ ଏକା ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବି।" "କୈକେୟୀ, ତୁମେ ମୋତେ କୌଣସି ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଆଶା କରୁନାହିଁ, ଯଦିଓ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ରାଜାଙ୍କୁ ମୋ ବିଷୟରେ କହିଲା।" ଏପରି ରାମ କୈକେୟୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏବଂ କୈକେୟୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।