ଏହି ଘଟଣାରେ, ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ଆଜ୍ଞା କୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋ ବଡ଼ ପିତାଙ୍କୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅମାନ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଦ୍ଵିତୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜୀବନ ରହିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ । ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ନିଜ ଜୀବନର ଉତ୍ସ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ କିପରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ?" ରାମ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୋ ପିତା କେବେ ଅଭିମାନ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ତୁମକୁ କଠୋର କଥା କହିଛନ୍ତି କି? ଏହାରେ ତାଙ୍କ ମନ କ୍ଷୁଭିତ ହୋଇଛି କି?" ଏପରେ ଉତ୍ତର ଦେଇ, କୈକେୟୀ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଏବଂ ଲଜ୍ଜା ବିନା କହିଲେ, "ରାମ, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଦୁଃଖ ହୋଇନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ଭୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ମନର କଥା କହିପାରୁନାହିଁ । ସେ ତୁମକୁ ମଧୁର କିମ୍ବା କଠୋର କଥା କହିପାରୁନାହିଁ; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଅକଥିତ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ହେବ ।" "ପୂର୍ବରୁ ସେ ମୋତେ ବର ଦେଇଥିଲେ; ଏବେ ରାଜା ଏହି ବର ଦେଇବାରେ ଅନୁତାପ କରୁଛନ୍ତି, ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭଳି । ସେ ଜନମାଧିପତି ଆପଣ ବର ଦେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହାକୁ ପୂରଣ କରିବାରୁ ପଛୁଆଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ବ୍ରିଜ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଜଳ ଉପରେ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ ।" "ଏହି ବର ଧର୍ମରେ ଆଧାରିତ, ଏହା ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକଙ୍କ ଜଣାଶୁଣା; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜା, ତୁମ ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସତ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।" "ଯଦି ରାଜା ତୁମକୁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା କହିବେ, ତୁମେ ସବୁ କଥା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚିହ୍ନିଛ କି? ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁ କଥା ପୁନଃ କହିବି ।" "ଯଦି ରାଜାଙ୍କ କଥା ତୁମେ ଅମାନ୍ୟ କରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ କହିବି; କାରଣ ସେ ନିଜେ ଏହା କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।" କୈକେୟୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ବିଷଣ୍ଣ ହେଇ, ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଅଃ, ଲଜ୍ଜା! ମହିଳା, ଏପରି କଥା ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିଜକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଝାଁପି ଦେଇବି ।" "ମୋ ଶିକ୍ଷକ, ପିତା, ରାଜା କିମ୍ବା ମୋ ମଙ୍ଗଳକାମୀ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଲେ, ମୁଁ ବିଷ ପିଇବି କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରରେ ଝାଁପି ପଡିବି ।" "ଏହିପରି, ମହିଳା, ରାଜା ଯାହା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ମୋତେ କହ; ମୁଁ ଏହା କରିବି, ଏହି ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା—ରାମ ଦ୍ଵିତୀୟ କଥା କହେନାହିଁ ।" ସତ୍ୟ ଏବଂ ସରଳତାର ମାଳିକ ରାମଙ୍କୁ, କୈକେୟୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଏବଂ ଅନୁଚିତ କଥା କହିଲେ । ସେ କହିଲେ, "ପୂର୍ବରୁ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ରାଘବ, ତୁମ ପିତା ଆହତ ହେଲେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲି ।" "ସେଠି ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ତୁମର ଆଜି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ବର ମାଗିଥିଲି ।" "ଯଦି ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସତ୍ୟବାଦୀ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ରାମ, ତେବେ ଏହି କଥା ଶୁଣ ।" "ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କର; ସେଠି ତୁମେ ଚଉଦ ଦିନ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡିବ ।" "ଭରତଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯିଅ; ଏହି ଅଭିଷେକ, ରାଘବ, ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତୁମ ପାଇଁ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ ।" "ଅଭିଷେକ ତ୍ୟାଗ କରି, ଚଉଦ ବର୍ଷ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଜଟା ଓ ଭାସ୍ମ ପିନ୍ଧି ରହିବାକୁ ପଡିବ ।" "ଭରତ, କୋଶଳ ଦେଶର ନାଥ, ଏହି ପୃଥିବୀର ଶାସନ କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ରହିଛି ।" "ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା ଦୟାରେ ବିପ୍ଳବ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ମୁଖ କ୍ଷୁଭିତ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ ।" "ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କର, ରାଘବ; ତୁମ ସତ୍ୟବାଦିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ ।" ଏପରି କଠୋର କଥା ଶୁଣି ମଧ୍ୟ, ରାମ ବିପ୍ଳବ ନୁହେଁ; ତେବେ ତାଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଲା, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ତ୍ରାସି ଯାଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକୋଣେଶ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ନାଶକ ରାମ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଠିକ୍ ଅଛି; ମୁଁ ଏଠାରୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ଜଟା ଓ ଭାସ୍ମ ପିନ୍ଧି, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି ।" "କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି: କିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ନାଶକ, ଆଗରୁ ମୋତେ ଯେପରି ଦେଖି ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଏବେ ତାହା କରୁନାହିଁ?" "ମହିଳା, ତୁମେ ଦୁଃଖ ନେଉନାହିଁ; ମୁଁ ଚିହ୍ନି କହୁଛି: ମୁଁ ଚିରସୁକ୍କର ଭାବରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, ଜଟା ଓ ଭାସ୍ମ ପିନ୍ଧି ।" "ଉପକାରୀ ବୃଦ୍ଧ, କୃତଜ୍ଞ ରାଜା ଓ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି ।" "ଏକ ଅନିର୍ବଚନୀୟ ଚିନ୍ତା ମୋ ହୃଦୟରେ ଜ୍ୱାଳା ଦେଉଛି: ରାଜା ନିଜେ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ମୋତେ କାହାକୁ କହିଲେ ନାହିଁ ।" "ମୁଁ ଅନିଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ସୀତା, ରାଜ୍ୟ, ଜୀବନ, ଧନ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି ।" "ତେଣୁ ରାଜା ନିଜେ, ପିତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦିପିତ କରାଯାଇ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରୁଛନ୍ତି ।" "ଏହି ଶାନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କର; କିନ୍ତୁ ରାଜା କାହିଁକି ଭୂମିକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଛନ୍ତି, ଲୁଚି ଲୁଚି କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି?" "ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଭରତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାମାଘରୁ ଆଣିବାକୁ ଯାଉନ୍ତୁ ।" "ମୁଁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଶୀଘ୍ର ଯିବି, ଚଉଦ ବର୍ଷ ରହିବି, ଯେପରି ମୋ ପିତା ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି ।" ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ଖୁସି ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରି, ସେ ରାଘବଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ । "ଠିକ୍ ଅଛି—ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ନେଇ, ଭରତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାମାଘରୁ ଆଣିବାକୁ ଯାଉନ୍ତୁ ।" ଏହିପରି ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଦୂତମାନେ ଯିବାକୁ ଆଉ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ ।