ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଭୂଲ୍ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ, ଏହି ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସତର୍କ ଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମରାକ୍ଷସମାନେ ସବୁବେଳେ ଦୋଷ ଖୋଜିଥାନ୍ତି। ଯଦି ଯଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ବିଧିରେ ହୁଏନାହିଁ, ତେବେ ତାହାର କର୍ତ୍ତା ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ତେଣୁ ମୋର ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମାନୁସାରେ ହେଉ।" ଏପରି କହି, ସେ ନିଜର କ୍ଷମତାଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହା ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଦର ସହିତ "ଯଥାଜ୍ଞା" କହି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦ୍ୱିଜାତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ ସମସ୍ତେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ସେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋ ଠାରେ କହିଲେ, "ଯଜ୍ଞ ଅଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ହେଉ।" ଏହା ପରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରାନୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠାରେ ସେ ସ୍ନେହଭରା କଥାରେ କହିଲେ, "ତମେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର; ମୁଁ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି।" ରାଜାଙ୍କ ମଧୁର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଶୀତ ଶେଷର ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯିଲା। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏବେ ରହସ୍ୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ସାରଥି Sumantra କହିଲେ, "ପୁରୁଣା କାଳର ଏକ କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଯାହା ଆମକୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନାର ବେଳେ ଅଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ କହିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି Sanatkumara ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।" "ସେଠାରେ କଥା ହେଉଛି, କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଏକ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ Vibhāṇḍaka। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ଯିଏ ସଦା ଅରଣ୍ୟରେ ବସି, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ମାତ୍ର ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି। ସେ ଦୁଇପ୍ରକାର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚିନ୍ହନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଭଳି ଜୀବନ କାଟୁଥିବା ବେଳେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିଲା।" "ସେ ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିସେବା କରୁଥିବାବେଳେ, ଅଙ୍ଗଦେଶର ରୋମପଦ ନାମକ ଏକ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାଜା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଏକ ଅପରାଧରୁ ଦେଶରେ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିଲା।" "ତା'ପରେ ରୋମପଦ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋ ଡାକି, କହିଲେ, 'ମୋତେ ଏହି ଦୁର୍ଗତି ଦୂର କରିବା ଉପାୟ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ।' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, 'ଅଙ୍ଗଦେଶର ରାଜା, ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଏଠାକୁ ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ। ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ନେଇ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଆପଣ ନିଜ କନ୍ୟା ଶାନ୍ତାଙ୍କ ବିବାହ କରାନ୍ତୁ।'" "ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, କିପରି ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷିକୁ ଆଣିବେ? ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ପୂରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋ ଦ୍ୱାରା ଉପାୟ ଖୋଜିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୂତମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ସେମାନେ ଭାବିଲେ, 'ଆମେ ଏହି କାମ କରିବାରେ ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ, ଆମେ ନେଇଆସିବା।'" "ଏପରି ଭାବେ ଅଙ୍ଗଦେଶର ରାଜା ରୋମପଦ ଚତୁର ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ରୃଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିଲେ, ତାପରେ ବର୍ଷା ପଡିଲା ଏବଂ ଶାନ୍ତାଙ୍କ ବିବାହ ହେଲା। ଏହି ଭାବେ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଆପଣଙ୍କ ଜାମାତା ହେଲେ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦାନ କରିବେ—ଏହି ଅନୁସୂଚନା ସନତ୍କୁମାର କହିଥିଲେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦଶରଥ ଖୁସି ହେଇ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "କିପରି ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଏଠାକୁ ଆଣାଯିବାକୁ ସମ୍ଭବ ହେଲା, ସେ କଥା ମୋତେ କହ।" ଏଠାରୁ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୁମନ୍ତ୍ର କହିଲେ, "ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆପଣ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ—କିପରି ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଣାଯିବା ହେଲା।" "ରୋମପଦ ତାଙ୍କ ପୂରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ, ଯାହା ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଦୋଷରହିତ। ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଅରଣ୍ୟରେ ତପଃସ୍ୟା ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ, ନାରୀ, ଭୋଗବିଲାସ କିମ୍ବା ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ସହିତ ପରିଚିତ ନୁହଁନ୍ତି। ତେବେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ରମ୍ୟ ଓ ମନୋହର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନଗରକୁ ନେଇଆସିବା ଉପାୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା।" "ଏହିପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଅନେକ ଉପାୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆନିବେ। ରାଜା ଏହି ଉପାୟରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ତେବେ ମୁଖ୍ୟ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଗଲେ।" "ଏଠି ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଆଶ୍ରମ ଛାଡି ବାହାରକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ ଜନ୍ମରୁ କେବେ ନାରୀ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜନପଦୀ ଜନକୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି।" "ସେହି ସମୟରେ, ଶୃଙ୍ଗାରିତ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଇ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ କିଏ? ଏଠି କ’ଣ କରୁଛ? ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଳରେ ଏକାକି କାହିଁକି ଘୁରୁଛ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'" ଏଭଳି ଉପାୟରେ ଅଙ୍ଗଦେଶର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଦୂର ହେଲା, ଶାନ୍ତାଙ୍କ ବିବାହ ହେଲା, ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର ମୁଖ୍ୟ କ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।