ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୂତ ଆସିଥିବାର ଗମ୍ଭୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ସେ ନିଜେ ମନେ କଲେ ଯେ, ଏହି ଦୂତ ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯେପରି ରାଜସଭା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ନିଶ୍ଚିତ ଆଜି ରାଜା ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବେ। ତେଣୁ ରାମ ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏଠାରେ ତୁମ ସଖୀମାନେ ସହିତ ସୁଖରେ ରୁହ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆସିବି।" ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସୀତା, ନୀଳ ନୟନବତୀ, ଶୁଭ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ରାମଙ୍କୁ ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସୀତା କହିଲେ, "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ରାଜା ଯେପରି ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଦୀକ୍ଷିତ, ନିୟମିତ, ପବିତ୍ର, ଚମକୁଥିବା କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧି, ମୃଗଶୃଙ୍ଗ ଧରି ଦେଖିବି, ମୋର ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ହେବ।" ସୀତା ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ, "ପୂର୍ବଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯମ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତରରେ କୁବେର ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" ଏପରି ଶୁଭ କାମନା ଦେଇ ସୀତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାମ ସୁମନ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲେ। ସେ ପର୍ବତ ଗୁହାରୁ ବାହାରୁଥିବା ସିଂହ ପରି ଦ୍ୱାରକୁ ଆସି, ଠାକୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଗୃହରେ ଯିବା ସମୟରେ, ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିବା ଆବେଦକମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ନେହ ଓ ଆଦର ଦେଖାଇଲେ। ପରେ, ରାମ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଅତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ଏହି ରଥ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ମଣି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ରଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏଗିଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ଯୁବ ହସ୍ତୀ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବାୟୁ ପରି ତୀବ୍ର ଓ ହରିତ ରଙ୍ଗର। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରାଘବ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ରଥ ଚଢ଼ି ବିଦାୟ ନେଲେ, ରଥ ମେଘର ଧ୍ୱନି ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା। ରାମ ତାଙ୍କ ଗୃହରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମେଘ ଭିତରୁ ବାହାରୁଥିବା ପରି ବାହାରିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରଙ୍ଗିନ ପଙ୍ଖା ଧରି ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରଥର ପଛେ ବସି ଭାଇଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିଦାୟ ସମୟରେ ଭୀତରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ହେଲା। ଚାରିପାଖରେ ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼ ଲଗାଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଓ ହସ୍ତୀମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଶତ-ଶତ, ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ରାମଙ୍କ ପଛେ ଲାଗିଥିଲେ, ସାନ୍ଦଳ ଓ ଅଗରୁ ଲଗାଇଥିବା ସେନାମାନେ ଆଗରେ ଯାଉଥିଲେ। ଶୂରବୀରମାନେ ତଳୱାର, ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି ଆଶା ସହ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ତାପରେ ବାଦ୍ୟ ଓ କବିମାନଙ୍କ ଗୀତ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। ରାସ୍ତାରେ ସିଂହ ଗର୍ଜନ ପରି ନାଦ ହେଉଥିଲା, ମହଳ ଜନେ ମହିଳାମାନେ ଜାନ୍ହାଲ ବିନ୍ଦୁରୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ ମହିଳାମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା। ମହଳ ଓ ମାଟିରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା କହି ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ: "ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ମାତା କୌଶଳ୍ୟା ଆନନ୍ଦିତ, ମାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ।" "ତୁମେ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ସଫଳ ହେଉଛ, ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ଏବଂ ସୀତା ସମସ୍ତ ରାଜପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସୀତା ଧନ୍ୟ, ତାଙ୍କ ମାତା ନିଶ୍ଚିତ ଗୁରୁତର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସୀତା ରାମଙ୍କ ସହ ଯେପରି ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହୁଏ, ସେପରି ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଭଳି ରାମ ରାଜପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ, ମହଳ ଉପରୁ ମହିଳାମାନେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିଲେ ଓ ରାମ ଏହା ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ସଂଗ୍ରହିତ ଜନମାନେ ନିଜ ମନର କଥା କହୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ। "ଆଜି ରାଘବ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ, ରାଜ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇବେ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମ ଇଚ୍ଛା ରୂପାୟଣ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବା, କାରଣ ସେ ଆମ ରାଜା ହେବେ।" "ଏହା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ୍ୟ ଯେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରାଜ୍ୟ କରିବେ; ଏହି ନୃପତି ଅଧୀନ ରେ କେହି ଦୁଃଖ ନ ଦେଖିବେ, କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ ନ କରିବେ।" ଘୋଡ଼ାମାନେ ଗ୍ରାମ ଧ୍ୱନି ପରି ହିହିକାର କରୁଥିଲେ, ହସ୍ତୀମାନେ ଓ ଶୁଭ କବି-ମଙ୍ଗଳବାଦୀମାନେ ଆଗରେ ଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତକାରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ରାମକୁ ବୈଶ୍ରବଣ ପରି ପ୍ରଶଂସା ମିଳୁଥିଲା। ରାମ ଦେଖିଲେ ରାଜପଥ ହସ୍ତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଲୋକର ଭିଡ଼ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଚଉମୁଖ ରାସ୍ତା ମଣିମାଳା, ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା, ଶୁଭ୍ର ଓ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଥିଲା। ଏଠିଏ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ରଥ ଧ୍ୱଜା ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲା। ରାମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରୀକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଘରମାନେ ମେଘ ପରି ଧୂସର ଚମକି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ରାଜପଥ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମଧ୍ୟଭାଗ ଧୂପ ଗନ୍ଧରେ ମନ୍ମୁଗ୍ଧ, ସାନ୍ଦଳ ଓ ଅଗରୁ ତିଆରି ଲାଇନ୍ ଲାଗିଥିଲା। ସେଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁଗନ୍ଧ, ମୂଲ୍ୟବାନ କପାସ ଓ ତନ୍ତୁ ବସ୍ତ୍ର, ଅଭେଦ୍ୟ ମୁକ୍ତା ଓ ଚମତ୍କାର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଶୋଭାମୟ ଓ ଅବିରୋଧିତ ରାଜପଥ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା—ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସମାନ। ସେ ଦେଖିଲେ ଏହି ରାଜପଥ ଦେବତା ଲୋକରେ ଯେପରି ଏକ ଦେବତା ଦେଖିବେ, ଦହି, ଭାତ, ଯବ, ସାନ୍ଦଳ ଓ ଅଗରୁ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଚଉମୁଖ ରାସ୍ତା ସଦା ପୁଷ୍ପମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧିରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲା; ମିତ୍ରମାନେ ଶୁଭ କଥା କହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିଲେ। ରାମ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାରିତ୍ରିକ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ପରି ଏହି ରାଜପଥ ଦେଖିଲେ। ଲୋକମାନେ କହିଲେ, "ଆଜି ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ପଥକୁ ରକ୍ଷା କର, ଯେପରି ଆମେ ତୁମର ବାପା ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହେଲୁ; ଏବେ ରାମ ରାଜା ହେଲେ, ଆମେ ଅତି ସୁଖରେ ରହିବା।