ସୁମନ୍ତ୍ର ଚାରିଅପାଖରେ ଦୃଢ଼ ନଜରେ ଦେଖିଲେ, ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଯ୍ୟାରେ ରଜତ ଛତ୍ର ତଳେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ନିଜେ କୁବେରଙ୍କ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଶତ୍ରୁଦଳକୁ ଦାହ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ଏହି ରାମ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଲେପନ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହର ରଙ୍ଗ ବରାହର ରକ୍ତ ସମାନ ଗାଢ଼ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡିଅଛି ସୀତା, ଯିଏ ଏକ ଚାମରୀ ଭୃଙ୍ଗାରି ହାତରେ ଧରିଛନ୍ତି, ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମାନେ ମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯେପରି ଏକ ଶୋଭାବାନ ତାରା ଅନୁସରଣ କରେ। ଏହି ସମୟରେ, ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ବିନୟଶୀଳ ଗାୟକ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଲାଗୁଥିଲା ଏବଂ ସେ ଦାତା ଭାବରେ ବିଶ୍ରୁତ। ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସୁମନ୍ତ୍ର ଦୁଇହାତ ଜୋଡି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁର ରାମଙ୍କୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କଥା କହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, "କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାମ, ତୁମ ଜନକ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି। ରାଣୀ କୈକେୟୀଙ୍କ ସହ ବିଳମ୍ବ ନକରି ତୁମେ ଯାଅ।" ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ମନୁଷ୍ୟସିଂହ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଖୁସି ଭରା ରାମ, ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ, "ଦେବି, ମୋ ଅଭାବରେ ରାଜା ଓ ରାଣୀ ନିଶ୍ଚୟ କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।" "ମୋ ମାତା, କେକୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ମୋ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରୁଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମହାରାଜ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ସହିତ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଯେପରି ଏହି ସଭା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେପରି ଏହି ଦୂତ ମଧ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ। ନିଶ୍ଚୟ ଆଜି ମୁଁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇବି।" "ତେବେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି। ତୁମେ ତୁମ ପରିଚାରିକାମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ।" ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସୀତା ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କରି, ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯେପରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଘେରି ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।" "ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ମୃଗଶୃଙ୍ଗ ଧରିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ।" "ପୂର୍ବଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ୟମ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତରରେ କୁବେର ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।" ତାପରେ, ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାମ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ସହ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲେ। ପାହାଡ଼ ଗୁହାରୁ ବାହାରୁଥିବା ସିଂହ ପରି ସେ ବାହାରି ଦେଖିଲେ ଯେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦ୍ୱାରରେ ଦୁଇହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନରେ ଦଣ୍ଡିଅଛନ୍ତି। ଏହାପରେ ମଧ୍ୟକୋଠରୀ ଦିଗକୁ ଯିବାବେଳେ, ମିତ୍ରମାନେ ଘେରିଥିବା ଅନେକ ଅଭିଯାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ, ପୁରୁଷଶାର୍ଦ୍ୱୂଳ ରାମ ରତ୍ନ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ସେହି ରଥ ମେଘ ଗର୍ଜନା ପରି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ରତ୍ନ ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ତାର ଅଳୋକ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ତାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ଯେଉଁମାନେ ତରୁଣ ହସ୍ତୀ ପରି ଦୃଢ଼ ଓ ବାୟୁ ସମାନ ଶୀଘ୍ର, ହରିତ ଚର୍ମ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ ଦ୍ରୁତ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଯାଉଥିଲେ, ମେଘ ଧ୍ୱନି ପରି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ପଛରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଳଙ୍କୃତ ଚାମରୀ ଧରି ଉପସ୍ଥିତ, ରାମଙ୍କ ସହ ଚାଲିଥିଲେ, ଯେପରି ମହାମେଘ ମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଉଦୟ ହେବା ବେଳେ ଘେରିଥାନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରଥରେ ପଛରେ ବସି ଭାଇଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା। ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଲୋକମାନେ ଘେରି ଆସିଥିଲେ, ଅନେକ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ସେପରି ଶତ ଶତ, ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ସାମ୍ନାରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗୁରୁ ଲେପିଥିବା ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯାଉଥିଲେ। ତଳୱାର ଓ ଧନୁଧାରୀ ସୈନିକମାନେ ଆଶାଭରା ହୃଦୟରେ ସାମ୍ନାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ତାପରେ ଗାୟକ ଓ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା। ସିଂହ ଦହାଡ଼ ପରି ଅନେକ ବୀରଙ୍କ ଧ୍ୱନି ରାସ୍ତା ଉପରେ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ରାଜପ୍ରାସାଦ ଜନାଳାରେ ଶୋଭାମାନା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଶତ୍ରୁଦଳ ନାଶକ ରାମ ଯିବା ବେଳେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ; ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଦୋଷଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଭୂମିରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ କଥାରେ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ: "ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ମାତା କୌଶଲ୍ୟା ଆନନ୍ଦିତ, ମାତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଦାତା।" "ତୁମେ ଏହି ଅନୁକୂଳ ଯାତ୍ରା ଓ ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଯାଉଛ, ଏବଂ ସୀତା, ସମସ୍ତ ସୁଧାର୍ମିକ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ।" ସେମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ହୃଦୟର ପ୍ରିୟା ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାରୀ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ; ନିଶ୍ଚୟ ରାଣୀ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ପରି ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୋଗ ପାଇଥିଲେ, ସେପରି ସୀତା ରାମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ। ଏପରି ଭାବରେ, ରାମ ରାଜପଥ ଦେଇ ଯିବା ବେଳେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଟାଓରରୁ ମଧୁର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ। ସେଠାରେ ରାଘବ ନଗରବାସୀ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ କଥା ଶୁଣିଲେ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ମନର ଭାବ କୁହୁଥିଲେ। "ଆଜି ରାଘବ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ରାଜ୍ୟ ଦୟା ଅସୀମ ଭାଗ୍ୟ ଲଭିବେ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ, କାରଣ ସେ ଆମର ଶାସକ ହେବେ।" "ଏହି ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଚାଲିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟ; ଏହି ନରପତି ଅଧୀନେ କେହି କେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅନିଷ୍ଟ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।" ଘୋଡ଼ା ରାସ୍ତାରେ ଗ୍ରାମ ଧ୍ୱନି ପରି ଅନୁସ୍ୱନିତ, ହାତୀ, ଶୁଭ ଗାୟକ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତକାରଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ, ବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ବିଶ୍ରୁତ ବାଇଶ୍ରବଣ ପରି ରାମ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।